Share |

Θεέ του ουρανού και του παντός,

αυτείν’ οι γραμματισμένοι,

αυτείν’ οι πολιτισμένοι,

έκαμαν και κάνουν αυτά τα λάθη…

Στρατηγός ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ


Expedia

Δευτέρα 1 Ιουνίου 2026

Η Αντώνης Ανδρουλιδάκης ΕΝΟΧΗ ΤΩΝ ΑΘΩΩΝ


 Αντώνης Ανδρουλιδάκης

58 λ. 
Η ΕΝΟΧΗ ΤΩΝ ΑΘΩΩΝ
Πώς οι κοινωνικές αντιφάσεις μετατράπηκαν σε ατομικές αποτυχίες
Για δεκαετίες η κυρίαρχη αφήγηση μάς έμαθε να αντιμετωπίζουμε το άγχος, την κατάθλιψη, την εξουθένωση ή την αίσθηση ανεπάρκειας κυρίως ως ζητήματα προσωπικής διαχείρισης. Αν δυσκολεύεσαι, πρέπει να γίνεις πιο ανθεκτικός. Αν αγχώνεσαι, να μάθεις καλύτερες τεχνικές coping. Αν εξαντλείσαι, να οργανωθείς καλύτερα. Αν αποτυγχάνεις, να δουλέψεις περισσότερο με τον εαυτό σου.
Το πρόβλημα είναι ότι αυτή η λογική συχνά μετατρέπει κοινωνικές αντιφάσεις σε ατομικές ενοχές.
Ένας άνθρωπος μπορεί να εργάζεται δέκα ώρες τη μέρα, να ζει μέσα στην εργασιακή ανασφάλεια, να δυσκολεύεται να πληρώσει ενοίκιο, να μην έχει χρόνο για σχέσεις, να μεγαλώνει σε μια κοινωνία ακραίου ανταγωνισμού και παρ’ όλα αυτά να καταλήγει να πιστεύει ότι το πρόβλημα είναι ότι «δεν προσπαθεί αρκετά».
Εδώ βρίσκεται ίσως η πιο ύπουλη διάσταση του νεοφιλελευθερισμού. Δεν επιβάλλεται μόνο οικονομικά, αλλά εσωτερικεύεται ψυχολογικά. Ο άνθρωπος αρχίζει να αντιμετωπίζει τον εαυτό του σαν επιχείρηση. Σαν project. Σαν startup. Πρέπει διαρκώς να βελτιώνεται. Να αναβαθμίζεται. Να γίνεται πιο παραγωγικός. Πιο αποτελεσματικός. Πιο ανταγωνιστικός.
Ακόμη και η ξεκούραση συχνά παρουσιάζεται όχι ως δικαίωμα αλλά ως μέσο για να επιστρέψεις αποδοτικότερος στη δουλειά.
Ο Byung-Chul Han το περιγράφει εύστοχα όταν λέει ότι περάσαμε από την κοινωνία της πειθαρχίας στην κοινωνία της επίδοσης. Δεν χρειάζεται πια κάποιος να σε καταπιέζει απ’ έξω. Γίνεσαι μόνος σου ο επιτηρητής του εαυτού σου.
Και βέβαια αυτή η διαδικασία αλλάζει ακόμη και τον τρόπο που κατανοούμε την ψυχική υγεία. Αρχίζουμε να ψυχολογικοποιούμε όλο και περισσότερο αυτό που είναι κοινωνικό. Η μοναξιά γίνεται ατομική δυσκολία αντί κοινωνική αποσύνδεση. Η εξουθένωση γίνεται ατομική ανεπάρκεια αντί αποτέλεσμα εργασιακών συνθηκών. Η ανασφάλεια ή ακόμη και η φτώχεια γίνεται προσωπικό πρόβλημα αυτοπεποίθησης αντί έκφραση μιας επισφαλούς πραγματικότητας.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η ψυχοθεραπεία δεν έχει αξία. Το αντίθετο.
Αλλά ίσως μια ώριμη ψυχοθεραπεία χρειάζεται να βοηθά τον άνθρωπο όχι μόνο να κατανοήσει τον εσωτερικό του κόσμο αλλά και να αναγνωρίζει τις κοινωνικές δυνάμεις που τον διαμορφώνουν. Γιατί υπάρχει κάτι βαθιά άδικο στο να ζητάμε από τους ανθρώπους να θεραπευτούν ατομικά από πληγές που παράγονται συλλογικά.
Και ίσως γι’ αυτό τα τελευταία χρόνια βλέπουμε μια αυξανόμενη ανάγκη να ξανασυνδεθεί η ψυχολογία με την πολιτική, την κοινότητα, την τάξη, τις κοινωνικές ανισότητες και την ιστορία.
Η βαθύτερη ερώτηση δεν είναι μόνο «Τι μου συνέβη;» αλλά και
«Μέσα σε τι κόσμο προσπαθώ να ζήσω;»
Γιατί πολύ συχνα το πρόβλημα δεν είναι ότι ο άνθρωπος δεν προσαρμόζεται αρκετά καλά. Το πρόβλημα είναι ότι καλείται να προσαρμοστεί σε κάτι βαθιά αρρωστημένο.
Λιγότερα

Αναρτήθηκε από στις

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε: Σχόλια ανάρτησης (Atom)

ΛΙΣΤΑ ΙΣΤΟΛΟΓΙΩΝ

Η «ΣΠΙΘΑ» άναψε για τη Νέα Ελλάδα
Ο Μίκης Θεοδωράκης, στο κατάμεστο αμφιθέατρο του Ιδρύματος Μιχάλη Κακογιάννη, άναψε χθες (1 Δεκεμβρίου 2010) τη «ΣΠΙΘΑ» του ΚΑΘΑΡΤΗΡΙΟΥ ΚΑΙ ΠΛΑΣΤΟΥΡΓΟΥ ΠΥΡΟΣ για ΤΗ ΝΕΑ ΕΛΛΑΔΑ.
Κώστας Τσιαντής


«…ανέστιος ειν’, που χαίρεται αν ξεσπάσει
ανάμεσα σε φίλους και δικούς ξέφρενη αμάχη.»
Όμηρος (Ι, 63-64)

Του Ηλία Σιαμέλου (Από antibaro 7/12/2010)

Όντας περαστικός, είπα, το βλέφαρό μου για λίγο ν’ ακουμπήσω στου διαδικτύου τις φιλικές ιστοσελίδες! Να δω τα εκθέματα της σκέψης των πολλών, ν’ ακούσω τις ιαχές τους. Όμως άλλα είδαν τα μάτια μου στο θαμποχάρακτο κατώφλι τους. Ο ένας κρατάει την πύρινη ρομφαία, ο άλλος κοντάρια και παλούκια και πιο πέρα ο φίλος τρίβει την τσακμακόπετρά του, εκεί απόκοντα, στις νοτισμένες αναφλέξεις του συστήματος.
-Ω, είπα, ω θεληματάρικα παιδιά, που παίζετε κρυφτό, στα πιο ρηχά σοκάκια ενός εξωνημένου καθεστώτος. Κύματα, κύματα έρχονται τα λόγια σας με θόρυβο και φεύγουν. Δεν έχουν φτερά, δεν έχουν μέσα τους τούς ήχους των πονεμένων.
Μόνο να, κατηγόριες, κατηγόριες, και λόγια επικριτικά από ανθρώπους που εμφανίζονται σαν οι μοναδικοί κάτοχοι της αλήθειας. Κι όλα αυτά, τούτη τη μαύρη ώρα της γενικευμένης υπνογένειας! Δε μπορεί, είπα, κάπου θα υπάρχει η συζυγία των ψυχών, κάπου το πάρτι της στενοποριάς θα πάρει τέλος.
Μα τι θέλω να πω; Για ποιο πράγμα τόση ώρα τσαμπουνάω; Ναι, ναι, μα για του λύκου το χιονισμένο πέρασμα μιλάω ! Μια κίνηση έκανε ο Μίκης Θεοδωράκης και πέσανε όλοι πάνω του για να τον φάνε. Και δε ρίχτηκαν πάνω του οι οχτροί, δεν όρμησε πάνω του της Νέας Τάξης η αρμάδα. Όρμησε το ίδιο το περιοδικό «Ρεσάλτο»! Όρμησε το μετερίζι εκείνο που στις σελίδες του την άστεγη ψυχή μας τόσα χρόνια είχαμε αποθέσει!

Είμαι στο Κοιμητήριο, δίπλα στον τάφο της γυναίκας μου. «Ερευνώ πέρα τον ορίζοντα και, σκύβοντας προσπαθώ με τα δάχτυλα να καθαρίσω την πλάκα του τάφου νάρθει ν’ ακουμπήσει η σελήνη…»*. Ναι, εκείνη μου το έλεγε: Πρόσεχε, πρόσεχε τον κόσμο μας. Πρόσεχε τους ανθρώπους, ενώ μου απάγγελνε με δάκρυα τους στίχους του αγαπημένου της ποιητή : «Αυτός αυτός ο κόσμος /ο ίδιος κόσμος είναι… Στη χάση του θυμητικού / στο έβγα των ονείρων … Αυτός ο ίδιος κόσμος / αυτός ο κόσμος είναι. Κύμβαλο κύμβαλο / και μάταιο γέλιο μακρινό!»…**
Σκέφτομαι, σκέφτομαι κι άκρη δε βρίσκω. «Τελικά αυτή η άμυνα που θα μας πάει, σαν μας μισήσουνε κι’ οι λυγαριές;»** *

Ναι, στο τέλος θα μισήσουμε τον ίδιο μας το εαυτό ή θα τρελαθούμε. Δε γίνεται τη μια μέρα να βάζεις στο εξώφυλλο του «Ρεσάλτο» τη φωτογραφία του Μίκη και την άλλη βάναυσα να τον λοιδορείς. Δε γίνεται τη μια μέρα να ελπίζεις στο φως και την άλλη να γουρουνοδένεσαι με το σκοτάδι. Δε γίνεται τη μια μέρα να προβάλλεις τις απόψεις του και την άλλη να τον ταυτίζεις με τη …Ντόρα!
Είναι αυτή η θαμπούρα απ’ την κακοσυφοριασμένη αιθάλη της Αθήνας που επηρεάζει ανθρώπους και αισθήματα; Είναι η πωρωμένη σκιά του Στάλιν που κατευθύνει ακόμη και σήμερα την εγκληματική παραλυσία των όντων;

Δεν έχω πρόθεση να ενταχτώ στο κίνημα του Θεοδωράκη. Όμως δε μπορώ να πω ότι δε χαίρομαι, όταν ακούω να ξεπετάγονται σπίθες μέσα από τα σπλάχνα της κοινωνίας, είτε αυτές προέρχονται από απλούς ανθρώπους ή από ανεμογέννητους προλάτες πρωτοπόρους. Φτάνει αυτές οι σπίθες να ανάψουν φωτιές, για να καεί τούτο το σάπιο καθεστώς, τούτη η παπανδρεοποιημένη χολέρα. Αν εμείς οι ξεπαρμένοι «κονταροχτυπιόμαστε» μέσα στης πένας τη χλομάδα κι είμαστε ανίκανοι ν’ ανάψουμε μια σπίθα στου καλυβιού μας τη γωνιά, ας αφήσουμε τουλάχιστον κάποιες περήφανες ψυχές να κάνουν αυτό που νομίζουν καλύτερα. Ας μην σηκώνουμε αμάχες κι ας μην πετάμε ανέσπλαγχνες κορώνες, όταν κάποιο κίνημα είναι ακόμη στα σπάργανα και δεν έχει δείξει το πρόσωπό του. Εκτός κι αν η μικρόνοιά μας ενοχλήθηκε, όταν ο Μίκης κάλεσε επίσημα τους Ανεξάρτητους πολίτες σε ΑΝΥΠΑΚΟΗ – ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ, σε κυβερνητικά ή μη σχέδια, που Ηθικά, Εθνικά, Δημοκρατικά, Ιστορικά, κατατείνουν στην υποτέλεια του Ελληνισμού.

Όμως, παρά το αλυσόδεμα, παρά τα μύρια δεινά που μας σωρεύουν, τούτος ο βράχος, που λέγεται Ελλάδα, εκπέμπει την κραυγή του. Και οι κραυγές του Μίκη, και οι κραυγές χιλιάδων αγωνιστών, όποιου χρώματος και νάναι, σε πείσμα κάθε ψωροκύβερνου, σε πείσμα κάθε καθεστωτικού βαρδιάνου, κάποια στιγμή θα ενωθούν, κάποια στιγμή στον άνεμο θα ανεβούν, για ν’ ακουστούν, να πιάσουν τόπο. Γιατί «κι ένας που έχει μυαλό νήπιου καταλαβαίνει, πως τώρα η Ελλάδα στην άκρα του άπατου γκρεμού κοντοζυγώνει»****

* Νίκος Εγγονόπουλος
** Οδυσσέας Ελύτης, «Το Άξιον Εστί»
*** Νίκος Εγγονόπουλος
****Όμηρος (Η, 379-482) , παράφραση.

ΑΝΟΙΧΤΕΣ ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ- ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΜΙΚΗ

ΑΡΝΗΣΗ: ΣΕΦΕΡΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ

ΑΡΝΗΣΗ: ΣΕΦΕΡΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ

ΠΛΑΤΕΙΑ - Άμεση Δημοκρατία (Real Democracy)

ΠΛΑΤΕΙΑ - Άμεση Δημοκρατία (Real Democracy)