Share |

Θεέ του ουρανού και του παντός,

αυτείν’ οι γραμματισμένοι,

αυτείν’ οι πολιτισμένοι,

έκαμαν και κάνουν αυτά τα λάθη…

Στρατηγός ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ


Expedia

Τετάρτη 17 Ιουνίου 2026

Τζων_Φορμπς_Νας

 


Fractal 4 ημ.  ·

Σαν σήμερα το 1928 γεννήθηκε η μαθηματική διάνοια #Τζων_Φορμπς_Νας, Αμερικανός μαθηματικός και οικονομολόγος.

Στα 19 του απέδειξε το θεώρημα του Brauer, μια απόδειξη που όλοι οι μαθηματικές ιδιοφυϊες της εποχής θεωρούσαν αδύνατη. Στα 21 του συμπλήρωσε την «Θεωρία των παιγνίων» του John Von Neumann, μία εργασία για την οποία τιμήθηκε με βραβείο Nobel το 1994. Στα 22 του ήταν καθηγητής στο Princeton και 23 χρονών δίδασκε στο MIT. Kάθε μαθηματική εργασία του άφηνε τους μαθηματικούς όλου του κόσμου με ανοιχτό το στόμα: «Όποτε παρουσίαζε κάποια εργασία», θυμάται ο καθηγητής του MIT Gian-Carlo Rota, «πάντα κάποιος από το ακροατήριο θα έλεγε “απίστευτο!”…».

Συγκεκριμένα, δημιούργησε την έννοια της ισορροπίας για παιχνίδια μη-μηδενικού αθροίσματος, ισορροπία που πήρε το όνομά του ως ισορροπία Νας.Η έννοια της ισορροπίας κατά Νας είναι πολύ σπουδαία, ιδιαιτέρως στις μέρες μας, και έχει ευρύτατες εφαρμογές σε πολλούς τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας, όπως στις οικονομικές επιστήμες, στην Πληροφορική, την Τεχνητή Νοημοσύνη, την πολιτική αλλά και σε φυσικά συστήματα, όπως η Βιολογία.

Ο Νας υπέφερε από σχιζοφρένεια από τα 29 του, την οποία ξεπέρασε μετά από τριάντα χρόνια.

Tο δράμα του ξεκίνησε το 1959, ενώ ήδη είχε παντρευτεί και η γυναίκα του περίμενε το πρώτο παιδί. Oι διαλέξεις του άρχισαν να γίνονται παραληρηματικές χωρίς κανένα νόημα. Oι εργασίες του σταμάτησαν. Mπαίνει στην ψυχιατρική κλινική του Harvard σε ηλικία 30 χρονών. Oι γιατροί σηκώνουν τα χέρια: διαγιγνώσκουν σχιζοφρένεια, μία ασθένεια που κανείς δεν ξέρει από που προέρχεται και δεν έχει θεραπεία. Παραιτείται από το MIT και ξοδεύει τον χρόνο του μεταξύ ψυχιατρικών κλινικών και του Princeton. Eκεί τριγυρίζει σαν φάντασμα.

O ίδιος περιέγραψε την ασθένειά του σε μια μελέτη που έκανε για την δέκατη παγκόσμια σύνοδο Ψυχιατρικής το 1996:

«… άρχισα να αισθάνομαι πως το προσωπικό του MIT, και αργότερα ολόκληρη η Βοστόνη συμπεριφερόταν περίεργα απέναντί μου… Αρχισα να βλέπω κρυπτοκομμουνιστές παντού… Αρχισα να πιστεύω πως είμαι σημαντική θρησκευτική προσωπικότητα και άκουγα φωνές συνεχώς. Αρχισα να ακούω κάτι σαν τηλεφωνήματα, από ανθρώπους που αντιτίθεντο στις ιδέες μου… Tο delirium ήταν σαν ένα όνειρο από το οποίο έμοιαζε πως δεν θα ξυπνήσω ποτέ…»

Το 1970, όταν ο Νας πήρε για τελευταία και οριστική φορά εξιτήριο. Με τη γυναίκα του χώρισαν το 1963 (αν και συζούσαν) και ξαναπαντρεύτηκαν το 2001 ενώ είχαν αποκτήσει ένα γιο το 1959

O Τζον Νας και η σύζυγός του Αλίσια σκοτώθηκαν σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα στις 23 Μαΐου του 2015, όταν το ταξί στο οποίο επέβαιναν προσέκρουσε σε προστατευτικό κιγκλίδωμα.

Η συγκινητική ιστορία της ζωής του έγινε γνωστή στο ευρύ κοινό μέσα από την επιτυχημένη ταινία «Ενας υπέροχος άνθρωπος» με πρωταγωνιστή τον Ράσελ Κρόου.

--------------------------

Επιμ: Δ.Ντζαδήμα // www.fractalart.gr   Λιγότερα 


ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ.

1.Ένα σύνολο XRn λέγεται κυρτό όταν:

Για κάθε δύο σημεία x,yX όλο το ευθύγραμμο τμήμα που τα ενώνει βρίσκεται επίσης μέσα στο X.

Αυτό γράφεται αυστηρά:

X ειˊναι κυρτοˊ     x,yX, t[0,1]: tx+(1t)yX.

Αυτός είναι ο τυπικός, καθαρός, τοπολογικο-γεωμετρικός ορισμός.

2. Τι σημαίνει ότι ένα σύνολο X είναι συμπαγές

Στα Rn, ένα σύνολο είναι συμπαγές αν και μόνο αν είναι:

  • κλειστό

  • φραγμένο

Αυτό είναι το περίφημο Θεώρημα του Heine–Borel.

⭐ Πώς εκφράζεται μαθηματικά

1. Φραγμένο σύνολο

Ένα σύνολο XRn είναι φραγμένο όταν:

M>0 τεˊτοιο ωˊστε xMxX.

Δηλαδή: όλα τα σημεία του X χωράνε μέσα σε μια μπάλα ακτίνας M.

2. Κλειστό σύνολο

Ένα σύνολο X είναι κλειστό όταν:

αν (xk)X και xkx, τοˊτε xX.

Δηλαδή: περιέχει όλα τα οριακά του σημεία.

Ισοδύναμα: το συμπλήρωμά του είναι ανοικτό.

3. Συμπαγές σύνολο

Στα Rn, ο ορισμός γράφεται:

X ειˊναι συμπαγεˊς     X ειˊναι κλειστοˊ και φραγμεˊνο.

Αυτό είναι η πλήρης μαθηματική έκφραση.

⭐ Γιατί το θέλει το θεώρημα Brouwer

Η συμπαγότητα εξασφαλίζει:

  • ότι η συνεχής συνάρτηση f πιάνει μέγιστο και ελάχιστο

  • ότι δεν “φεύγουν” σημεία στο άπειρο

  • ότι το σύνολο είναι “ολοκληρωμένο” τοπολογικά

Χωρίς συμπαγότητα, το θεώρημα αποτυγχάνει.

3.Ο Nash δεν απέδειξε το θεώρημα Brouwer. Ο Nash το χρησιμοποίησε για να αποδείξει την ύπαρξη ισορροπίας στα παιχνίδια.

Αυτό που έκανε ο Nash ήταν:

Να κατασκευάσει μια συνεχή απεικόνιση από τον χώρο των μικτών στρατηγικών στον εαυτό του, και να εφαρμόσει το θεώρημα Brouwer για να δείξει ότι υπάρχει σταθερό σημείο — δηλαδή ισορροπία Nash.

⭐ 2. Η αυθεντική απόδειξη του Nash (1950) — αυστηρή μορφή

Ακολουθεί η πλήρης λογική δομή της απόδειξης, όπως εμφανίζεται στο PNAS (χωρίς να παραβιάζουμε πνευματικά δικαιώματα: δεν παραθέτω το κείμενο, αλλά δίνω την ακριβή μαθηματική δομή).

Βήμα 1 — Ο χώρος στρατηγικών είναι συμπαγής και κυρτός

Για κάθε παίκτη i, ορίζει το simplex:

Si={xRki:xj0, jxj=1}.

Ο συνολικός χώρος στρατηγικών:

S=S1××Sn

είναι συμπαγής και κυρτός στο Rm.

Αυτό είναι κρίσιμο για να εφαρμοστεί το Brouwer.

Βήμα 2 — Ο Nash ορίζει μια συνεχή απεικόνιση f:SS

Για κάθε παίκτη i, και κάθε καθαρή στρατηγική s, ορίζει:

pi(s,x)=ui(s,xi)ui(x).

Αυτό είναι το “πλεονέκτημα” του να μετακινηθεί ο παίκτης από τη μικτή στρατηγική του σε μια καθαρή στρατηγική.

Με βάση αυτό, ορίζει τη νέα μικτή στρατηγική:

fi(x)s=xi,s+max(pi(s,x),0)1+tmax(pi(t,x),0).

Αυτή είναι η ακριβής απεικόνιση του Nash.

Ιδιότητες:

  • είναι συνεχής

  • απεικονίζει το S στον εαυτό του

  • αυξάνει το βάρος των στρατηγικών που αποδίδουν καλύτερα

Βήμα 3 — Εφαρμογή του Θεωρήματος Brouwer

Αφού:

  • S είναι συμπαγές και κυρτό

  • f είναι συνεχής

  • f:SS

τότε από Brouwer:

x\*S:f(x\*)=x\*.

Βήμα 4 — Το σταθερό σημείο είναι ισορροπία Nash

Αν f(x\*)=x\*, τότε:

max(pi(s,x\*),0)=0i,s.

Δηλαδή:

ui(s,xi\*)ui(x\*)0.

Άρα:

ui(x\*)ui(s,xi\*)s.

Κανένας παίκτης δεν μπορεί να βελτιώσει την απόδοσή του → ισορροπία Nash.

Αυτό ολοκληρώνει την απόδειξη.

⭐ 3. Τι διαφέρει από το paper του 1951

Το 1951 paper (Annals of Mathematics):

  • είναι πολύ πιο εκτενές

  • χρησιμοποιεί Kakutani fixed point theorem (όχι Brouwer)

  • χειρίζεται αντιστοιχίσεις (correspondences) αντί για συναρτήσεις

  • δίνει γενίκευση για παιχνίδια με πολλαπλές βέλτιστες απαντήσεις

Το 1950 paper είναι η “καθαρή” εκδοχή με Brouwer.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

ΛΙΣΤΑ ΙΣΤΟΛΟΓΙΩΝ

Η «ΣΠΙΘΑ» άναψε για τη Νέα Ελλάδα
Ο Μίκης Θεοδωράκης, στο κατάμεστο αμφιθέατρο του Ιδρύματος Μιχάλη Κακογιάννη, άναψε χθες (1 Δεκεμβρίου 2010) τη «ΣΠΙΘΑ» του ΚΑΘΑΡΤΗΡΙΟΥ ΚΑΙ ΠΛΑΣΤΟΥΡΓΟΥ ΠΥΡΟΣ για ΤΗ ΝΕΑ ΕΛΛΑΔΑ.
Κώστας Τσιαντής


«…ανέστιος ειν’, που χαίρεται αν ξεσπάσει
ανάμεσα σε φίλους και δικούς ξέφρενη αμάχη.»
Όμηρος (Ι, 63-64)


Του Ηλία Σιαμέλου (Από antibaro 7/12/2010)

Όντας περαστικός, είπα, το βλέφαρό μου για λίγο ν’ ακουμπήσω στου διαδικτύου τις φιλικές ιστοσελίδες! Να δω τα εκθέματα της σκέψης των πολλών, ν’ ακούσω τις ιαχές τους. Όμως άλλα είδαν τα μάτια μου στο θαμποχάρακτο κατώφλι τους. Ο ένας κρατάει την πύρινη ρομφαία, ο άλλος κοντάρια και παλούκια και πιο πέρα ο φίλος τρίβει την τσακμακόπετρά του, εκεί απόκοντα, στις νοτισμένες αναφλέξεις του συστήματος.
-Ω, είπα, ω θεληματάρικα παιδιά, που παίζετε κρυφτό, στα πιο ρηχά σοκάκια ενός εξωνημένου καθεστώτος. Κύματα, κύματα έρχονται τα λόγια σας με θόρυβο και φεύγουν. Δεν έχουν φτερά, δεν έχουν μέσα τους τούς ήχους των πονεμένων.
Μόνο να, κατηγόριες, κατηγόριες, και λόγια επικριτικά από ανθρώπους που εμφανίζονται σαν οι μοναδικοί κάτοχοι της αλήθειας. Κι όλα αυτά, τούτη τη μαύρη ώρα της γενικευμένης υπνογένειας! Δε μπορεί, είπα, κάπου θα υπάρχει η συζυγία των ψυχών, κάπου το πάρτι της στενοποριάς θα πάρει τέλος.
Μα τι θέλω να πω; Για ποιο πράγμα τόση ώρα τσαμπουνάω; Ναι, ναι, μα για του λύκου το χιονισμένο πέρασμα μιλάω ! Μια κίνηση έκανε ο Μίκης Θεοδωράκης και πέσανε όλοι πάνω του για να τον φάνε. Και δε ρίχτηκαν πάνω του οι οχτροί, δεν όρμησε πάνω του της Νέας Τάξης η αρμάδα. Όρμησε το ίδιο το περιοδικό «Ρεσάλτο»! Όρμησε το μετερίζι εκείνο που στις σελίδες του την άστεγη ψυχή μας τόσα χρόνια είχαμε αποθέσει!

Είμαι στο Κοιμητήριο, δίπλα στον τάφο της γυναίκας μου. «Ερευνώ πέρα τον ορίζοντα και, σκύβοντας προσπαθώ με τα δάχτυλα να καθαρίσω την πλάκα του τάφου νάρθει ν’ ακουμπήσει η σελήνη…»*. Ναι, εκείνη μου το έλεγε: Πρόσεχε, πρόσεχε τον κόσμο μας. Πρόσεχε τους ανθρώπους, ενώ μου απάγγελνε με δάκρυα τους στίχους του αγαπημένου της ποιητή : «Αυτός αυτός ο κόσμος /ο ίδιος κόσμος είναι… Στη χάση του θυμητικού / στο έβγα των ονείρων … Αυτός ο ίδιος κόσμος / αυτός ο κόσμος είναι. Κύμβαλο κύμβαλο / και μάταιο γέλιο μακρινό!»…**
Σκέφτομαι, σκέφτομαι κι άκρη δε βρίσκω. «Τελικά αυτή η άμυνα που θα μας πάει, σαν μας μισήσουνε κι’ οι λυγαριές;»** *

Ναι, στο τέλος θα μισήσουμε τον ίδιο μας το εαυτό ή θα τρελαθούμε. Δε γίνεται τη μια μέρα να βάζεις στο εξώφυλλο του «Ρεσάλτο» τη φωτογραφία του Μίκη και την άλλη βάναυσα να τον λοιδορείς. Δε γίνεται τη μια μέρα να ελπίζεις στο φως και την άλλη να γουρουνοδένεσαι με το σκοτάδι. Δε γίνεται τη μια μέρα να προβάλλεις τις απόψεις του και την άλλη να τον ταυτίζεις με τη …Ντόρα!
Είναι αυτή η θαμπούρα απ’ την κακοσυφοριασμένη αιθάλη της Αθήνας που επηρεάζει ανθρώπους και αισθήματα; Είναι η πωρωμένη σκιά του Στάλιν που κατευθύνει ακόμη και σήμερα την εγκληματική παραλυσία των όντων;

Δεν έχω πρόθεση να ενταχτώ στο κίνημα του Θεοδωράκη. Όμως δε μπορώ να πω ότι δε χαίρομαι, όταν ακούω να ξεπετάγονται σπίθες μέσα από τα σπλάχνα της κοινωνίας, είτε αυτές προέρχονται από απλούς ανθρώπους ή από ανεμογέννητους προλάτες πρωτοπόρους. Φτάνει αυτές οι σπίθες να ανάψουν φωτιές, για να καεί τούτο το σάπιο καθεστώς, τούτη η παπανδρεοποιημένη χολέρα. Αν εμείς οι ξεπαρμένοι «κονταροχτυπιόμαστε» μέσα στης πένας τη χλομάδα κι είμαστε ανίκανοι ν’ ανάψουμε μια σπίθα στου καλυβιού μας τη γωνιά, ας αφήσουμε τουλάχιστον κάποιες περήφανες ψυχές να κάνουν αυτό που νομίζουν καλύτερα. Ας μην σηκώνουμε αμάχες κι ας μην πετάμε ανέσπλαγχνες κορώνες, όταν κάποιο κίνημα είναι ακόμη στα σπάργανα και δεν έχει δείξει το πρόσωπό του. Εκτός κι αν η μικρόνοιά μας ενοχλήθηκε, όταν ο Μίκης κάλεσε επίσημα τους Ανεξάρτητους πολίτες σε ΑΝΥΠΑΚΟΗ – ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ, σε κυβερνητικά ή μη σχέδια, που Ηθικά, Εθνικά, Δημοκρατικά, Ιστορικά, κατατείνουν στην υποτέλεια του Ελληνισμού.

Όμως, παρά το αλυσόδεμα, παρά τα μύρια δεινά που μας σωρεύουν, τούτος ο βράχος, που λέγεται Ελλάδα, εκπέμπει την κραυγή του. Και οι κραυγές του Μίκη, και οι κραυγές χιλιάδων αγωνιστών, όποιου χρώματος και νάναι, σε πείσμα κάθε ψωροκύβερνου, σε πείσμα κάθε καθεστωτικού βαρδιάνου, κάποια στιγμή θα ενωθούν, κάποια στιγμή στον άνεμο θα ανεβούν, για ν’ ακουστούν, να πιάσουν τόπο. Γιατί «κι ένας που έχει μυαλό νήπιου καταλαβαίνει, πως τώρα η Ελλάδα στην άκρα του άπατου γκρεμού κοντοζυγώνει»****

* Νίκος Εγγονόπουλος
** Οδυσσέας Ελύτης, «Το Άξιον Εστί»
*** Νίκος Εγγονόπουλος
****Όμηρος (Η, 379-482) , παράφραση.

ΑΝΟΙΧΤΕΣ ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ- ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΜΙΚΗ

ΑΡΝΗΣΗ: ΣΕΦΕΡΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ

ΠΛΑΤΕΙΑ - Άμεση Δημοκρατία (Real Democracy)