ΣΠΙΘΑ ΡΑΦΗΝΑΣ-ΠΙΚΕΡΜΙΟΥ

ΘΑ ΡΑΦΗΝΑΣ-Π

Stefan Zweig : Η ΟΜΟΓΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

 

Ο κόσμος γίνεται ολοένα πιο ομοιογενής. Η εντονότερη πνευματική εντύπωση από κάθε ταξίδι μου τα τελευταία χρόνια, παρ’ όλες τις επί μέρους ευτυχισμένες εκπλήξεις : μια υφέρπουσα φρίκη απέναντι στην ομογενοποίηση του κόσμου. Όλα γίνονται ομοιόμορφα στις εξωτερικές εκφάνσεις της ζωής, όλα επιπεδοποιούνται σ’ ένα ομοιογενές πολιτιστικό σχήμα. Τα ιδιαίτερα έθιμα των λαών απαλείφονται, το ντύσιμο εξομοιώνεται, τα ήθη διεθνοποιούνται. Οι χώρες φαντάζουν όμοιες μεταξύ τους, η ζωή και η δράση των ανθρώπων είναι ενταγμένες στο ίδιο πλαίσιο, οι πόλεις τους όλο και πιο ίδιες στα εξωτερικά τους γνωρίσματα. Διότι αν η ανθρωπότητα σήμερα γίνεται ολοένα πιο ανιαρή και ομοιόμορφη, το παθαίνει επειδή κατά βάθος αυτή είναι η επιθυμία της. Η αυτονομία στον τρόπο της ζωής, ακόμα και στην ευχαρίστηση της ζωής, αποτελεί πλέον στόχο και ιδανικό για τόσο λίγους ανθρώπους, που οι περισσότεροι δεν το αντιλαμβάνονται καν ότι μετατρέπονται σε μόρια, σε άτομα παρασυρμένα στη δίνη μιας γιγάντιας δύναμης. Αφήνονται λοιπόν στη θέρμη τού ρεύματος, που τους παρασέρνει στο κενό. « Ruere in servitium », όπως έλεγε ο Τάκιτος, το να ορμάει κανείς με τηθέλησή του στη δουλεία.

Κ. Π. Καβάφης, ❝ Ουκ έγνως ❞

 Κέντρο Λεξικολογίας - γλώσσα, λέξεις, λεξικά

 ·

Ακολουθήστε

45 λεπτά πριν

Δευτέρα 2 Νοεμβρίου 2026 στις 8:51 μ.μ.

45 λ. ·

Κ. Π. Καβάφης, ❝ Ουκ έγνως ❞

ΣΥΜΦΩΝΑ με όσα διηγείται ο ιστορικός Σωζομενός (ή Σωζόμενος, 5ος αι.), όταν ο Ιουλιανός έγινε αυτοκράτορας απαγόρευσε στους χριστιανούς να μετέχουν της ελληνικής παιδείας. Τότε οι μορφωμένοι Χριστιανοί αντέδρασαν γράφοντας δικά τους χριστιανικά έργα πάνω σε γλωσσικά και ποιητικά πρότυπα των αρχαίων κλασικών. Ο Μέγας Βασίλειος μάλιστα έγραψε τότε τον περίφημο λόγο του «Πρὸς τοὺς νέους, ὅπως ἂν ἐξ ἑλληνικῶν ὠφελοῖντο λόγων».

Ο ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ αναφέρει πως, όταν ο Ιουλιανός διάβασε ένα από αυτά τα έργα (ίσως τον λόγο «Ὑπὲρ ἀληθείας» του σοφότατου συγγραφέως Απολλιναρίου), έστειλε χλευαστική επιστολή στον Μέγα Βασίλειο (ή γενικά στους χριστιανούς επισκόπους), στην οποία έγραφε (μιμούμενος τον Ιούλιο Καίσαρα):

~ «Ἀνέγνων, ἔγνων, κατέγνων». (=διάβασα, κατάλαβα, καταδίκασα).

Τότε, ο Βασίλειος, ανταπάντησε:

~ «Ἀνέγνως, ἀλλ’ οὐκ ἔγνως· εἰ γὰρ καὶ ἔγνως, οὐκ ἂν κατέγνως».

Η απάντηση αυτή, συνεχίζει ο ιστορικός, ακόμα και αν τελικά δεν ανήκει στον Βασίλειο Καισαρείας, πάντως είναι ρήση που αξίζει κανείς να θαυμάσει. Παραθέτουμε το σχετικό απόσπασμα (Σωζομενού Σχολαστικού, «Λόγος πρὸς τὸν αὐτοκράτορα Θεοδόσιον καὶ ὑπόθεσις τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας» 5.18.8 )

«ΤΑΔΕ ΓΑΡ ἐπιτωθάζων (=χλευάζοντας) ὁ βασιλεὺς τοῖς τότε

διαπρέπουσιν ἐπισκόποις ἐπέστειλεν· «ἀνέγνων, ἔγνων,

κατέγνων», τοὺς δὲ πρὸς ταῦτα ἀντιγράψαι· «ἀνέγνως,

ἀλλ' οὐκ ἔγνως· εἰ γὰρ ἔγνως, οὐκ ἂν κατέγνως.» εἰσὶ δὲ οἳ

Βασιλείῳ τῷ προστάντι τῶν ἐν Καππαδοκίᾳ ἐκκλησιῶν

ταύτην τὴν ἐπιστολὴν ἀνατιθέασι, καὶ οὐκ ἀπεικός· ἀλλ' εἴτε

αὐτοῦ εἴτε ἄλλου ταῦτά ἐστι, δίκαιον ἀνδρείας καὶ

παιδεύσεως ἄγασθαι τὸν γράψαντα». Στο περιστατικό αυτό

στηρίζεται το ακόλουθο ποίημα του Κ. Π. Καβάφη.

____

#lexicon__poetry

Λιγότερα

Γιάννης Βογιατζής

 

ΣΠΙΘΑ- ΙΔΡΥΤΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2010.

 

Χθες το βράδυ στην ταβέρνα" Διαμαντής Διονυσίου Μπουζούκι: Χρήστος Παπαδόπουλος 1/11/2026

 "Χθες το βράδυ στην ταβέρνα" Διαμαντής Διονυσίου

Μπουζούκι: Χρήστος Παπαδόπουλος

Κιθάρα: Κωσταντίνος Σταμελάκος

Κιθάρα: Περικλης Παπαδοπουλος

Μπουζούκι:Κωσταντίνος Σταμελάκος

Μπάσο: Γιώργος Μπαϊρακτάρης

Μουσική: Αντώνης Ρεπάνης

Στίχοι: Παναγιώτης Καμηλιέρης

Λιγότερα

Κώστας Ζαριδάκης, Τσέρτος, Βιολάρης 1/11/2026 Ταβέρνα ΚΑΡΑΒΙΤΗΣ Παγκράτι

Οδυσσέας Ελύτης

 

Οδυσσέας Ελύτης (2 Νοεμβρίου 1911 – 18 Μαρτίου 1996)

 

Giannis Sianis

3 ώρες πριν, προβολή δημοσίευσης

3 ώρ. ·

Οδυσσέας Ελύτης
(2 Νοεμβρίου 1911 – 18 Μαρτίου 1996)
Ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές,
μέλος της λογοτεχνικής γενιάς του '30.

Στο βιβλίο του Αυτοπροσωπογραφία σε λόγο προφορικό σημειώνει χαρακτηριστικά:

«Από το ένα μέρος ήμουνα ο στερνός μιας γενιάς, που έσκυβε στις πηγές μιας ελληνικότητας, κι απ' την άλλη ήμουν ο πρώτος μιας άλλης που δέχονταν τις επαναστατικές θεωρίες ενός μοντέρνου κινήματος».

Βραβεύτηκε το 1960 με το Κρατικό Βραβείο Ποίησης
και το 1979 με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας.

Γιώργος Τσάμπρας : Μια συνομιλία με τον Άκη Πάνου, 36 χρόνια πριν!

 

Γιώργος Τσάμπρας

40 λεπτά πριν

40 λ. ·

Μια συνομιλία με τον Άκη Πάνου, 36 χρόνια πριν!

( …για τα 21 χρόνια του «Πρέπει να ξέρεις μηχανή» )

Δευτέρα 2 Νοεμβρίου, 9 με 10 το βράδυ,

στην εκπομπή του Γιώργου Τσάμπρα,

και στο Δεύτερο Πρόγραμμα 103.7

Κάθε συνομιλία με τον Άκη Πάνου για το ραδιόφωνο, για περιοδικά εποχής ή και κατ’ ιδίαν, ήταν μια ξεχωριστή εμπειρία. Τα χρόνια 1987 – 1995, είχαμε κάνει αρκετές τέτοιες συζητήσεις… Καθώς έχουν περάσει 26 χρόνια από τότε που ο Πάνου έφυγε από τη ζωή και ζωή και όσο περνούν τα χρόνια όλο και λιγότεροι έχουν ακούσει το λόγο του, τον τρόπο της σκέψης και της έκφρασής του, σκέφτηκα να ακούσουμε μια εκπομπή που κάναμε παρέα για το ραδιόφωνο, τέλη Μάρτη με αρχές Απρίλη του 1990. Ηταν μια εκπομπή με επιλογές από το Αρχείο του δημιουργού, κυρίως ηχογραφήσεις που δεν είχαν εκδοθεί στην δισκογραφία. Καθεμιά από αυτές, καθώς ακούγαμε, έμπαινε στη συζήτησή μας… Ο Χρηστάκης, ο Στέλιος Καζαντζίδης, ο Μπιθικώτσης και «η σωστή κυρία» που «αν ήτανε κυρία/ δε θα ψαχνε ευκαιρία», ο «κ. Χατζιδάκις», τα «παλιομισοφώρια» και «ο ταχυδρόμος πέθανε», ο Θεοδωράκης και το «Αν θυμηθείς τ’ όνειρο μου», ο Πάνος Γαβαλάς που μόλις είχε φύγει τότε από τη ζωή αλλά «δεν τον λέω συγχωρεμένο, γιατί …δεν είχε κάνει τίποτα για να τον συγχωρέσω», τραγουδιστές σαν τον Μανώλη Τοπάλη και τον Θόδωρο Κάτσαρη που «αν δεν ακούστηκαν, δεν έχει σχέση με την αξία τους», τα τρίο της Λατινικής Αμερικής, η περίπτωση του Λεωνίδα Βελή και η επιλογή της Ζανέτ Καπούγια για να τραγουδήσει το «Ο κόσμος ο δικός σου» -« το πιο αγνό τραγούδι που έχει γράψει μέχρι σήμερα» σύμφωνα με την δική του εκτίμηση - αποτελούν κάποια από τα σημεία αναφοράς. Πάντα με την πεποίθηση και με στόχο ότι «Πρέπει να ξέρεις μηχανή να κόψεις μαύρα μάτια».

ΣΗΜ : Η πρώτη φορά που έπαιξε το "Πρέπει να ξέρεις μηχανή", ήταν στις 31 Οκτωβρίου του 2005! Πριν 21 χρόνια! Ξέρετε πως είναι αυτού του είδους τα «γενέθλια»… Σκεφτόμαστε και όσα θέλουμε να κάνουμε από δω και μπρος. Αλλά, ανατρέχουμε και όσα έχουμε κάνει όλα τα χρόνια πού πέρασαν… Σκεφτόμουν λοιπόν τι θα ‘θελα να ακούσουμε από την αφετηρία… Ωστόσο, ψάχνοντας στο αρχείο, το βλέμμα μου έπεσε σε κάτι πολύ παλιότερο που κι εγώ ο ίδιος δεν θυμόμουν καλά καλά… Είναι μια από τις λίγες εκπομπές που έχουν διασωθεί, από μια σειρά που έκανα στις αρχές του 1990, στο τότε Τέταρτο Πρόγραμμα. Ζωντανές ηχογραφήσεις που γίνονταν στα στούντιο του ραδιοφώνου. Η ανέκδοτες ηχογραφήσεις που έφερνε από το αρχείο του ο εκάστοτε καλεσμένος. Η σειρά λεγόταν «Αν μάς αντέξει στο σκοινί» - το σήμα μάς το είχαν κάνει δώρο η Δήμητρα Γαλάνη – που τότε ακόμη δεν είχε ηχογραφήσει η ίδια το τραγούδι της - με τον Στέφανο Κορκολή να φτιάχνει το ηχητικό της πλαίσιο… Είναι λοιπόν, τον Απρίλιο του 1990 και είναι η πρώτη από τρεις εκπομπές που κάναμε τότε με τις επιλογές και με καλεσμένο τον Ακη Πάνου. Ο Άκης Πάνου έχει μόλις επιστρέψει στο πάλκο του «Επειγόντως» και έχει εκδοθεί η ζωντανή ηχογράφηση από εκεί…Εγώ είμαι 26 χρόνων! Κι όλα αυτά, συμβαίνουν πριν από 36 χρόνια!

Λιγότερα

ΤΆΣΟΣ ΛΕΙΒΑΔΙΤΗΣ : Καντάτα ~ Ποιήματα

 

® Τάσος Λειβαδίτης (Tasos Leivaditis)

Μαίρη Φραγκεσκάκη ·

περίπου μία ώρα πριν

1 ώρ. ·

"Σχέδια που εγκαταλείπουμε, αποφάσεις που φοβηθήκαμε να πάρουμε

προσδοκίες των άλλων από μας που τις τροφοδοτήσαμε

κι ας ξέραμε τι επικίνδυνο ήταν.

Δικές μας απαιτήσεις απ’ τους άλλους, ενώ μαντεύαμε

κι εκείνων τη μικρότητα, και τη δική μας υστεροβουλία.

Άνθρωποι που συναντήσαμε μια νύχτα, μα που το βλέμμα τους

όρισε πια για πάντα τη ζωή μας.

Λόγια που τα προμελετήσαμε, μα που όταν ήρθε η ώρα

δώσαν τη θέση τους σε μια δειλή σιωπή – έρχονται όλα κάποτε,

μαζεμένα, μέσα σε μια στιγμή, εκεί που ανεβαίνεις ανύποπτος μια σκάλα

ή απλώνεις το χέρι στο σκοτάδι ψάχνοντας για το φως,

μονάχος σ’ ένα μισοσκότεινο δωμάτιο ή μέσα στο πλήθος και τα φώτα.

Πού να πας τότε; Πού θα κρυφτείς;

Τι την έκανες

την ανεπανάληπτη ζωή σου;"

ΤΆΣΟΣ ΛΕΙΒΑΔΙΤΗΣ

20 Απριλίου 1922 - 30 Οκτωβρίου 1988

~.Καντάτα ~ Ποιήματα

| εκδόσεις Μετρονόμος |