Γ. Θεοτοκάς- Δοκίμιο για την Αμερική Κριτική Θεώρηση.

Γ. Θεοτοκάς- Δοκίμιο για την Αμερική Κριτική Θεώρηση.https://ikee.lib.auth.gr/record/125380/files/GRI-2011-6018.pdf 

Vasiliki Lazou: Το 1919, η Ελλάδα στέλνει στρατό στην Οδησσό για να καταπνίξει την επανάσταση των Σοβιέτ.

 

Vasiliki Lazou

3 ώρ. ·

Από την Εκστρατεία της Οδησσού έως τη Μικρασιατική Καταστροφή, και από τον Κριμαϊκό Πόλεμο μέχρι τους σημερινούς πολέμους, η ελληνική εμπλοκή σε ιμπεριαλιστικές εκστρατείες ακολουθεί ένα σταθερό μοτίβο: ξένα συμφέροντα, εθνικές αυταπάτες, βαριές ήττες.

Το 1919, η Ελλάδα στέλνει στρατό στην Οδησσό για να καταπνίξει την επανάσταση των Σοβιέτ. Το αποτέλεσμα: απώλειες, αποδιοργάνωση και μια πρόγευση της καταστροφής που θα ακολουθήσει. Λίγο μετά, χωρίς ουσιαστικές εγγυήσεις, η εκστρατεία μεταφέρεται στη Σμύρνη. Η κατάληξη γνωστή: το 1922, η μεγαλύτερη τραγωδία της νεότερης ιστορίας.

Οι επιλογές δεν ήταν τυχαίες. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος προσέφερε στρατό «πανταχού όπου χρειαστεί», ενώ οι αντίπαλοί του συνέχισαν την ίδια πορεία με διαφορετικά συνθήματα και ίδιες αυταπάτες. Το αποτέλεσμα ήταν η πλήρης ευθυγράμμιση με τις επιδιώξεις των Μεγάλων Δυνάμεων – και η εγκατάλειψη όταν αυτές άλλαξαν στρατόπεδο.

Αυτό το ιστορικό νήμα δεν κόπηκε ποτέ. Από τον 19ο αιώνα μέχρι σήμερα, η σύγκρουση Δύσης–Ρωσίας επανέρχεται με διαφορετικά πρόσωπα, αλλά την ίδια γεωπολιτική λογική. Και η Ελλάδα, ξανά, καλείται να «στρατευτεί».

Το ερώτημα δεν είναι ιστορικό. Είναι απολύτως επίκαιρο: θα συνεχίσει η χώρα να εκστρατεύει για ξενα συμφέροντα – από την Οδησσό ως τη Σμύρνη και από εκεί στο σήμερα – ή θα διδαχθεί επιτέλους από τις ήττες της;

Σήμερα με το Documento...ένα πραγματικά ενδιαφέρον και επίκαιρο βιβλίο

Αντώνης ΑνδρουλιδάκηςΗ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΜΑΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ

 Αντώνης Ανδρουλιδάκης

 ·

Ακολουθήστε

19 ώρ. ·

Η ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΜΑΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ

Μάλλον δεν καταλάβαμε ακριβώς πότε έγινε, αλλά κάπου στην πορεία η διάθεση βάρυνε. Όχι απότομα. Σιγά σιγά, σαν να χαμήλωσε η ένταση της ίδιας της ζωής. Δεν χρειάζεται πλέον να ρωτήσεις κάποιον «πώς είσαι;» για να καταλάβεις. Αρκεί να τον παρατηρήσεις λίγο περισσότερο. Στον τρόπο που μιλάει. Στον τρόπο που σωπαίνει. Στον τρόπο που αποφεύγει να ελπίσει.

Κάτι έχει μετατοπιστεί. Όχι μόνο στις συνθήκες ζωής, αλλά στον ίδιο τον τρόπο που βιώνεται η ζωή.

Στην ψυχολογική γλώσσα, η κατάθλιψη δεν είναι απλώς λύπη.

Είναι απώλεια νοήματος, απώλεια ενέργειας, απώλεια προσανατολισμού. Κι' αυτό που έχει ενδιαφέρον σήμερα δεν είναι μόνο η αύξηση των διαγνώσεων. Είναι ότι όλο και περισσότεροι άνθρωποι, χωρίς απαραίτητα να πληρούν διαγνωστικά κριτήρια,

περιγράφουν κάτι παρόμοιο: δυσκολία να κινητοποιηθούν, αίσθηση ατονίας, χαμηλή προσδοκία για το μέλλον και μια διάχυτη κόπωση που δεν εξηγείται εύκολα.

Δεν πρόκειται για έντονη απόγνωση. Πρόκειται για κάτι πιο χαμηλότονο και γι’ αυτό πιο ανθεκτικό: μια βουβή μείωση της ζωτικότητας.

Αν το δούμε ιστορικά, το φαινόμενο αυτό αποκτά μια ιδιαιτερότητα. Υπήρξαν περίοδοι όπου οι άνθρωποι ζούσαν με λιγότερα: λιγότερες ανέσεις, λιγότερη ασφάλεια, λιγότερες επιλογές.

Και όμως, η υποκειμενική εμπειρία της ζωής δεν περιγράφεται πάντοτε ως πιο βαριά.

Σήμερα, σε ένα περιβάλλον όπου πολλά έχουν βελτιωθεί σε υλικό επίπεδο, η ψυχική εμπειρία φαίνεται να έχει επιβαρυνθεί.

Αυτό υποδηλώνει ότι το πρόβλημα δεν εντοπίζεται μόνο στο «πόσο έχουμε», αλλά στο «τι σημαίνουν αυτά που έχουμε».

Αν αυτή η αίσθηση μοιάζει υποκειμενική, τα δεδομένα δείχνουν ότι δεν είναι. Στην Ελλάδα, περίπου το 7% του πληθυσμού πάσχει από κατάθλιψη. Αν μεταφράσουμε αυτό το ποσοστό σε ανθρώπους, μιλάμε για πάνω από 600.000 ενήλικες που ζουν με κλινική κατάθλιψη. Και αυτός είναι ο πιο «ορατός» αριθμός. Αν συμπεριλάβουμε όσους βιώνουν ήπια ή αδιάγνωστα συμπτώματα -εκείνους που λειτουργούν αλλά χωρίς ενέργεια, χωρίς προσανατολισμό- τότε το φαινόμενο αφορά 1,5 – 2 εκατομμύρια ανθρώπους που βιώνουν κάποια μορφή ψυχικής επιβάρυνσης

Δεν πρόκεται δηλαδή για μια εξαίρεση, αλλά για ένα νέο συλλογικό υπόστρωμα.

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο αποκαλυπτική αν δει κανείς τα δεδομένα από τις αναλύσεις αστικών λυμάτων στην Ελλάδα. Στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, αντικαταθλιπτικές ουσίες ανιχνεύονται σταθερά σε καθημερινή βάση, σε συγκεντρώσεις που αντιστοιχούν σε εκατοντάδες ημερήσιες δόσεις ανά 1000 κατοίκους. Δεν πρόκειται για περιστασιακή χρήση ούτε για «ακραίες» περιπτώσεις.

Παράλληλα, στα ίδια δεδομένα εμφανίζονται σταθερά ίχνη ψυχοτρόπων ουσιών, δείχνοντας ότι η ανάγκη για ανακούφιση δεν περιορίζεται στα φάρμακα, αλλά διαπερνά την καθημερινότητα με κάθε διαθέσιμο μέσο.

Πρόκειται για μια ευρεία, σταθερή κατανάλωση που αποτυπώνει μια κοινωνία η οποία δεν καταρρέει - αλλά ρυθμίζεται χημικά για να συνεχίσει να λειτουργεί.

Εδώ εμφανίζεται μια κρίσιμη αντίφαση, που δεν είναι μόνο ψυχολογική αλλά και κοινωνική. Ζούμε σε μια χώρα που είναι ταυτόχρονα: τουριστικά ευχάριστη, γεωπολιτικά "χρήσιμη" και

υπαρξιακά άδεια. Και αυτή η τριπλή συνθήκη δεν είναι απλώς περιγραφή. Είναι εξήγηση.

Το πιο κρίσιμο στοιχείο είναι το τρίτο. Όταν το ερώτημα «γιατί υπάρχουμε μαζί» σιωπά ή αποσιωπάται, τότε τίποτα δεν αρκεί.

Η οικονομία μπορεί κάπως να λειτουργεί. Η χώρα μπορεί να είναι κάπως σταθερή. Η καθημερινότητα μπορεί να είναι κάπως διαχειρίσιμη. Αλλά χωρίς νόημα, όλα αυτά δεν μεταφράζονται σε ζωτικότητα. Και εδώ ακριβώς γεννιέται η συλλογική δυσθυμία.

Ίσως το πιο ανησυχητικό στοιχείο αυτής της κατάστασης

είναι ότι δεν βιώνεται ως σοβαρή κρίση. Δεν υπάρχουν εκρήξεις.

Δεν υπάρχει συνεχής ένταση. Αντίθετα, υπάρχει μια μορφή προσαρμογής: οι άνθρωποι συνεχίζουν κάπως να εργάζονται, συνεχίζουν κάπως να σχετίζονται, συνεχίζουν κάπως να ζουν.

Αλλά με χαμηλότερη ένταση. Σαν να έχει μειωθεί η ένταση της ίδιας της ζωής.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, αναπτύσσονται τρόποι διαχείρισης:

φαρμακευτική υποστήριξη, υπερ-απασχόληση, ψηφιακή απόσπαση, περιορισμός των προσδοκιών, πάσης φύσεως εξαρτήσεις ως ανακουφιστικά παυσίπονα.

Ο στόχος δεν είναι η ευτυχία. Είναι η προσαρμογή σε μια πραγματικότητα που όλο και πιο πολύ μοιάζει να μην έχει νόημα.

Οι πιο πολλοί προσπαθούμε να συνεχίσουμε να λειτουργούμε

μέσα σε ένα περιβάλλον που δεν μας εμπνέει για τίποτα.

Όταν αυτή η κατάσταση γίνεται μαζική μειώνεται η διάθεση για συμμετοχή, ενισχύεται ο κυνισμός και αποδυναμώνεται η συλλογική πράξη. Όχι επειδή οι άνθρωποι δεν ενδιαφέρονται,

αλλά επειδή δεν πιστεύουν ότι έχει νόημα.

Και έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος: η απουσία νοήματος παράγει αποχή, και η αποχή ενισχύει την απουσία νοήματος.

Πολλοί άνθρωποι δεν περιγράφουν μόνο δυσκολίες. Περιγράφουν μια αίσθηση: ότι κάτι φθείρεται αργά. Όχι θεαματικά, αλλά σταθερά.

Η χώρα μπορεί να φαίνεται ζωντανή, αλλά η εσωτερική της συνοχή και ζωτικότητα αποδυναμώνεται. Μια νεκροζώντανη χώρα.

Πώς βγαίνει κανείς από αυτό;

Αν το πρόβλημα είναι απώλεια νοήματος, η απάντηση δεν μπορεί να είναι μόνο λειτουργική. Δεν αρκεί να βελτιωθούν οι συνθήκες.

Χρειάζεται να ανασυσταθεί το «γιατί».

Και αυτό σημαίνει: επανασύνδεση με ουσιαστικές σχέσεις,

επένδυση σε δημιουργία, όχι μόνο κατανάλωση, αποδοχή του ρίσκου που συνεπάγεται κάθε μορφή νοήματος.

Και μια τελευταία σκέψη.

Ίσως η συλλογική μας δυσθυμία δεν είναι απλώς πρόβλημα.

Είναι και ένδειξη. Ότι μια κοινωνία έχει φτάσει σε ένα σημείο

όπου η όποια λειτουργία δεν αρκεί πια.

Το πρόβλημα δεν είναι πως δεν μπορούμε να ζήσουμε. Είναι ότι δυσκολευόμαστε όλο και περισσότερο να καταλάβουμε γ ι α τ ί.

3i-atlas

https://www.space.com/astronomy/comets/interstellar-invader-comet-3i-atlas-made-a-startling-transformation-as-it-passed-the-sun

 Γιώργος Ν. Φλωράκης / George N. Florakis

23 ώρ. 

·

«Ο Θησαυρός της πίσω αυλής»

«Το ιδανικό πρότυπο του ποιητή είναι αυτό που δεν παρεμβάλλεται ανάμεσα στα πράγματα και σε μας, αλλά τα φέρνει στο προσκήνιο, ενώ ο ίδιος αποσύρεται διακριτικά. Τα κάνει να βγαίνουν από την αφάνεια και την αφασία που βρίσκονταν και τ’ αφήνει ελεύθερα να φανερωθούν και να μιλήσουν από μόνα τους. Πρωτύτερα δεν γνωρίζαμε ότι υπήρχαν, τώρα αποκτούν υπόσταση, γίνονται αυθύπαρκτα, παρελαύνουν μπροστά μας, αιχμαλωτίζουν την προσοχή μας, γίνονται παρόντα. Ο ποιητής αποτραβηγμένος απ’ την κίνησή τους, μας αφήνει να πιστεύουμε ότι εμείς τ’ ανακαλύψαμε. Ξαφνικά, έχουμε αποκτήσει την ικανότητα να βλέπουμε και ν’ ακούμε με καινούργια όραση και ακοή. Την ικανότητα ν’ ανακαλύπτουμε αυτό που ήταν παρόν χωρίς να το βλέπουμε. Δεν υποπτευόμαστε καν πως η νέα μας όραση κι ακοή χρωστιέται στον Ποιητή. Τόση είναι η διακριτικότητά του που να μας κάνει να παίρνουμε για κατόρθωμά μας το δικό του επίτευγμα: να διεγείρει την προσοχή μας, ώστε όταν αυτός μιλά, το χωριστικό κέντρο που μας κάνει να λέμε: “εγώ και οι άλλοι”, “εγώ και ο κόσμος”, να εξαφανίζεται. Κι όλος ο μηχανισμός του της διαρκούς αυτοάμυνας, της βασανιστικής μέριμνας, της συνεχούς αυτοπροστασίας και αντίστασης να σταμάτα. Κατακλυζόμαστε τότε, από το αίσθημα μιας απέραντης ελευθερίας, ενός απεριόριστου πλούτου μέσα στο κοσμογονικό τώρα, με την απειρία των αυθύπαρκτων στιγμών που το αποτελούν.

Καθώς όλα παρελαύνουν απ’ το εστιακό σημείο του τώρα, αναφλέγονται και φανερώνονται πρωτόφαντα. Έτσι παύει να υπάρχει ασήμαντο ή σημαντικό, μικρό ή μεγάλο, τετριμμένο ή έξοχο. Όλα ανακαλύπτονται μοναδικά μες σε μια πλήρη ισοτιμία.

Κι εμείς συμμετέχουμε χωρίς καμιά εκλογή σε κάθε στιγμή του κόσμου.

Είμαστε η κάθε στιγμή του κόσμου σε μια αδιαίρετη πραγματικότητα ή όπως στην τέχνη της Ζεν: “ο σκοπευτής και ο στόχος”»

Μελισσάνθη, «Το ιδανικό πρότυπο του ποιητή» στο «Νύξεις και εκδοχές-δοκίμια», Αθήνα: Εκδόσεις Πρόσπερος, 1990

Το Σάββατο 18 Απριλίου και ώρα 16:00, ακούμε, μεταξύ άλλων, τραγούδια των Ιωσήφ Βαλέτ, Νίκου Γεωργάκη, Γιώργου Δίπλα, Αλέξανδρου Καψοκαβάδη και Δαμιανού Πάντα.

Για όσους δεν αγαπούν το ελληνικό τραγούδι!

Για να το αγαπήσουν!

Info

«Ο θησαυρός της πίσω αυλής»

Τρίτο Πρόγραμμα 90,9 & 95,6

Επιμέλεια-Παρουσίαση: Γιώργος Ν. Φλωράκης / George N. Florakis

Κάθε Σάββατο και Κυριακή στις 16:00

Live Streaming: bit.ly/45PqWbp

Διαδικτυακή ακρόαση: www.trito.gr

Νίκος Γεωργάκης

@Ιωσήφ Βαλέτ

Damianos Pantas

#οθησαυρόςτηςπίσωαυλής #γιώργοςνφλωράκης #ertecho #April2026 #τραγουδι #music #ραδιόφωνο #Σάββατο #poetry #Listening #TritoProgramma