Share |

Θεέ του ουρανού και του παντός,

αυτείν’ οι γραμματισμένοι,

αυτείν’ οι πολιτισμένοι,

έκαμαν και κάνουν αυτά τα λάθη…

Στρατηγός ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ


Expedia

Δευτέρα 27 Ιουλίου 2026

"Από τον Φρόυντ και τον Λακάν στην Τεχνητή Νοημοσύνη"

 

Αντώνης Ανδρουλιδάκης · ΠΡΙΝ ΑΝΟΙΞΕΙΣ ΤΗΝ ΠΟΡΤΑ

 


Αντώνης Ανδρουλιδάκης

ΠΡΙΝ ΑΝΟΙΞΕΙΣ ΤΗΝ ΠΟΡΤΑ
Δεν υπάρχει μεγαλύτερη πράξη εμπιστοσύνης από το να επιτρέψεις σε έναν άνθρωπο να δει αυτό που κρύβεις από πολλούς άλλους. Τους φόβους σου, τις ελλείψεις σου, τις πληγές που ακόμη πονάνε, τις ελπίδες που φοβάσαι μήπως διαψευστούν, τις μνήμες που σε διαμόρφωσαν, τα όνειρα που δεν τόλμησες ποτέ να ομολογήσεις, τον άνθρωπο που είσαι όταν δεν χρειάζεται πια να υποδύεσαι κανέναν ή να φέρεις ένα -συχνά απαραίτητο- κοινωνικό προσωπείο.
Εκεί βρίσκεται ο πιο ιερός χώρος της ύπαρξής μας. Και δεν αξίζει να εισέρχονται όλοι. Ελάχιστοι άνθρωποι θα σου ανοίξουν αυτή την πόρτα. Και όταν το κάνουν, δεν σου προσφέρουν απλώς την εμπιστοσύνη τους. Σου παραδίδουν κάτι πολύ πιο εύθραυστο. Την ευαλωτότητά τους, δηλαδή την ανθρωπινότητα τους.
Γι' αυτό τα όρια δεν είναι τείχη. Δεν υπάρχουν για να κρατούν τους ανθρώπους μακριά. Υπάρχουν για να προστατεύουν ό,τι είναι ιερό. Γιατί, η αλήθεια είναι, πως δεν αξίζει να εισέρχονται όλοι παντού. Σε ποιον επιτρέπεις λοιπόν να εισέλθει στον ιερό χώρο της ψυχής σου. Γιατί δεν εισέρχονται όλοι με τον ίδιο τρόπο.
Ο Κ α τ α κ τ η τ ή ς
Δεν έρχεται για να συναντήσει. Έρχεται για να κυριεύσει. Θέλει να αφήσει το αποτύπωμά του παντού. Να αλλάξει τη μορφή του τόπου. Να ορίσει τους κανόνες. Δεν ενδιαφέρεται να ανακαλύψει ποιος είσαι. Ενδιαφέρεται να αποφασίσει ποιος πρέπει να γίνεις. Δεν ρωτά ποτέ: «Τι χρειάζεσαι;» Ρωτά μόνο: «Πώς θα χωρέσεις στη ζωή μου;»
Ο Τ ο υ ρ ί σ τ α ς
Έρχεται από περιέργεια. Συγκινείται. Θαυμάζει. Παίρνει όμορφες εικόνες. Μαζεύει εμπειρίες. Και φεύγει. Δεν ήρθε ποτέ για να κατοικήσει. Οι άνθρωποι, γι' αυτόν, είναι τόποι προς επίσκεψη. Όχι τόποι στους οποίους αξίζει να μείνει.
Ο Α ρ χ α ι ο λ ό γ ο ς
Μπαίνει μόνο για να ανασκάψει. Ψάχνει τις πληγές. Αναλύει.
Ερμηνεύει. Συνδέει το παρόν με το παρελθόν. Ξέρει να εξηγεί, αλλά δεν ξέρει πάντα να αγαπά. Ξέρει όλη την ιστορία σου χωρίς να έχει συναντήσει ποτέ τον άνθρωπο που τη ζει-εσένα.
Ο Ε ν ο ι κ ι α σ τ ή ς
Θέλει τη θαλπωρή μιας βαθιάς σχέσης χωρίς να αναλάβει τη φροντίδα της. Μένει όσο εξυπηρετείται. Και μόλις ο τόπος χρειαστεί υπομονή, κόπο ή ευθύνη, φεύγει. Γιατί δεν αισθάνθηκε ποτέ ότι κατοικούσε. Απλώς φιλοξενούνταν.
Ο Κ λ έ φ τ η ς
Δεν αφαιρεί χρήματα. Αφαιρεί ζωή. Λίγη αυτοεκτίμηση κάθε φορά. Λίγη εμπιστοσύνη. Λίγη χαρά. Λίγη πίστη στον εαυτό. Φεύγεις από κοντά του και αισθάνεσαι πως κάτι σου λείπει. Δεν ξέρεις ακριβώς τι. Ξέρεις μόνο ότι δεν είσαι πια ο ίδιος άνθρωπος.
Ο Τ α ξ ι δ ι ώ τ η ς του Κατωφλιού
Δεν κατοικεί ποτέ. Μένει διαρκώς ανάμεσα στο μέσα και στο έξω.
Μόλις νιώσει ασφάλεια, φοβάται ότι θα εγκλωβιστεί. Μόλις απομακρυνθεί, φοβάται ότι θα μείνει μόνος. Έτσι μπαινοβγαίνει στις ζωές των ανθρώπων. Όχι από κακία, αλλά από φόβο. Το σπίτι υπάρχει. Η πόρτα είναι ανοιχτή. Αλλά εκείνος δεν αντέχει να μείνει.
Ο Ά σ τ ε γ ο ς
Δεν βρίσκει σπίτι σε καμία ψυχή. Μπαίνει. Ζεσταίνεται λίγο. Τρομάζει. Φεύγει. Περιπλανιέται. Και όταν κρυώσει αρκετά, επιστρέφει. Όχι επειδή δεν αγαπά, αλλά επειδή ποτέ δεν έμαθε να κατοικεί. Κουβαλά παντού τις βαλίτσες του. Και όπου κι αν βρεθεί, κοιμάται με τα παπούτσια φορεμένα, έτοιμος να φύγει.
Ο Π ρ ο σ κ υ ν η τ ή ς
Ξέρει ότι μπήκε σε έναν τόπο που δεν του ανήκει. Περπατά αργά.
Με ευγνωμοσύνη. Με προσοχή. Με ευλάβεια. Δεν θεωρεί τίποτα δεδομένο. Δεν απαιτεί. Δεν εισβάλλει. Και πριν αγγίξει οτιδήποτε, σχεδόν ζητά άδεια. Γιατί γνωρίζει ότι η εμπιστοσύνη είναι δώρο.
Ποτέ δικαίωμα.
Ο προσκυνητής δεν αρκείται να περπατά με σεβασμό. Ξέρει ότι όποιος εισέρχεται στον ιερό χώρο μιας ψυχής αφήνει πάντοτε κάτι πίσω του. Μερικές φορές δεν είναι παρά μια γλυκιά κουβέντα. Ένα βλέμμα που λέει "σε βλέπω". Ένα "ευχαριστώ", ένα "μου έλειψες" που ειπώθηκε με όλη του την αλήθεια. Γιατί υπάρχουν άνθρωποι που μπαίνουν στις ζωές μας χωρίς να προκαλούν κακό, αλλά φεύγουν χωρίς να έχουν προσφέρει ούτε μια σταγόνα ζεστασιάς. Και η αγάπη δεν είναι μόνο να μη βλάπτεις. Είναι και να ζεσταίνεις.
Και ύστερα υπάρχει ο Κ η π ο υ ρ ό ς.
Ίσως η πιο σπάνια μορφή αγάπης. Δεν έρχεται ούτε να κατακτήσει ούτε μόνο να προσκυνήσει. Έρχεται να καλλιεργήσει.
Ξέρει ότι ένας κήπος δεν του ανήκει. Τον ποτίζει. Τον φροντίζει.
Περιμένει. Δεν απαιτεί να ανθίσει αύριο. Δεν τραβά τα λουλούδια για να μεγαλώσουν πιο γρήγορα. Γνωρίζει ότι η ζωή έχει τους δικούς της χρόνους. Και όταν κάποτε φύγει, ο τόπος είναι λίγο πιο ζωντανός απ' ό,τι ήταν όταν μπήκε. Ίσως αυτή να είναι η ωραιότερη μορφή αγάπης. Να περνάς από τη ζωή ενός ανθρώπου χωρίς να τον κάνεις να εξαρτηθεί από εσένα, αλλά βοηθώντας τον να ανθίσει περισσότερο.
Και όμως...
Αν το άρθρο τελείωνε εδώ, θα ήταν πολύ εύκολο. Θα διαβάζαμε τις μορφές αυτές και θα αρχίζαμε αμέσως να σκεφτόμαστε πρόσωπα. «Αυτός ήταν κατακτητής.» «Εκείνη ήταν τουρίστρια.»
«Ο άλλος κλέφτης.»
Αλλά ίσως αυτό να μην είναι το σημαντικότερο ερώτημα. Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι μόνο σε ποιον επιτρέπεις να εισέλθει στον ιερό χώρο της ψυχής σου. Είναι και ποιος γίνεσαι εσύ όταν ένας άλλος άνθρωπος σου ανοίγει την πόρτα της δικής του.
Γιατί όλοι μας, σε διαφορετικές στιγμές της ζωής μας, υπήρξαμε λίγο κατακτητές, λίγο τουρίστες, λίγο αρχαιολόγοι, λίγο ενοικιαστές. Κάποιες φορές ακόμη και κλέφτες. Και στις πιο φωτεινές μας στιγμές, ίσως καταφέραμε να γίνουμε προσκυνητές ή κηπουροί.
Ίσως, τελικά, η ωριμότητα να μην είναι τίποτε άλλο από αυτή τη μετάβαση. Να πάψεις να μπαίνεις στις ζωές των ανθρώπων για να πάρεις κάτι από αυτούς. Και να αρχίσεις να εισέρχεσαι με τέτοια λεπτότητα, ώστε ακόμη και η παρουσία σου να γίνεται μια μορφή φροντίδας.
Γιατί η αγάπη δεν αποκαλύπτεται μόνο από το πόσο βαθιά αισθάνεσαι. Αποκαλύπτεται από τον τρόπο με τον οποίο περπατάς μέσα στον ιερό χώρο της ψυχής του άλλου.
Λιγότερα

Η επιστημη της πολυπλοκοτητας.

Η επιστημη της πολυπλοκοτητας.

«Έρχεται ολοκληρωτικός πόλεμος»- Ιωάννης Μπαλτζώης

 

Το σκοτεινό παρασκήνιο της τουρκικής εισβολής | Τι δεν ειπώθηκε για το 1974

 

Β. Φούσκας : "Το Μελάνωμα της Κύπρου", 52 χρόνια μετά η εθνική ντροπή

 

Κυριακή 26 Ιουλίου 2026

Ο Φάκελος της Κύπρου στα χέρια του Κώστα Μαρδά, η προδοσία των Στρατηγών και οι ανοιχτοί λογαριασμοί

 

Γιατί ο Ιωαννίδης έκανε πραξικόπημα στην Κύπρο? | Μάνος Χατζηδάκης για 1955-1974

 

ΒΑΡΝΑΛΗΣ, Κ. Σαράντα σβέρκοι βοδινοί

 



Σαράντα σβέρκοι βοδινοί με λαδωμένες μπούκλες,

σκεμπέδες σταυροθόλωτοι και βρόμιες ποδαρούκλες,
ξετσίπωτοι, ακαμάτηδες, τσιμπούρια και κορέοι
ντυμένοι στα μαλάματα κι επίσημοι κι ωραίοι.
Σαράντα λύκοι με προβιά (γι’ αυτούς βαρά η καμπάνα)
καθένας γουρουνόπουλο, καθένας νταμιτζάνα!
Κι απέ ρεβάμενοι βαθιά ξαπλώσανε στο τζάκι
κι αβάσταγες ενιώσανε φαγούρες στο μπατζάκι.
Όξ’ ο κοσμάκης φώναζε: «Πεινάμε τέτοιες μέρες»
γερόντοι και γερόντισσες, παιδάκια και μητέρες·
κι οι των επίγειων αγαθών σφιχτοί νοικοκυραίοι
ανοίξαν τα παράθυρα και κράξαν: «Είστε αθέοι».
Κ. Βάρναλης
Λιγότερα

ΛΙΣΤΑ ΙΣΤΟΛΟΓΙΩΝ

Η «ΣΠΙΘΑ» άναψε για τη Νέα Ελλάδα
Ο Μίκης Θεοδωράκης, στο κατάμεστο αμφιθέατρο του Ιδρύματος Μιχάλη Κακογιάννη, άναψε χθες (1 Δεκεμβρίου 2010) τη «ΣΠΙΘΑ» του ΚΑΘΑΡΤΗΡΙΟΥ ΚΑΙ ΠΛΑΣΤΟΥΡΓΟΥ ΠΥΡΟΣ για ΤΗ ΝΕΑ ΕΛΛΑΔΑ.
Κώστας Τσιαντής


«…ανέστιος ειν’, που χαίρεται αν ξεσπάσει
ανάμεσα σε φίλους και δικούς ξέφρενη αμάχη.»
Όμηρος (Ι, 63-64)


Του Ηλία Σιαμέλου (Από antibaro 7/12/2010)

Όντας περαστικός, είπα, το βλέφαρό μου για λίγο ν’ ακουμπήσω στου διαδικτύου τις φιλικές ιστοσελίδες! Να δω τα εκθέματα της σκέψης των πολλών, ν’ ακούσω τις ιαχές τους. Όμως άλλα είδαν τα μάτια μου στο θαμποχάρακτο κατώφλι τους. Ο ένας κρατάει την πύρινη ρομφαία, ο άλλος κοντάρια και παλούκια και πιο πέρα ο φίλος τρίβει την τσακμακόπετρά του, εκεί απόκοντα, στις νοτισμένες αναφλέξεις του συστήματος.
-Ω, είπα, ω θεληματάρικα παιδιά, που παίζετε κρυφτό, στα πιο ρηχά σοκάκια ενός εξωνημένου καθεστώτος. Κύματα, κύματα έρχονται τα λόγια σας με θόρυβο και φεύγουν. Δεν έχουν φτερά, δεν έχουν μέσα τους τούς ήχους των πονεμένων.
Μόνο να, κατηγόριες, κατηγόριες, και λόγια επικριτικά από ανθρώπους που εμφανίζονται σαν οι μοναδικοί κάτοχοι της αλήθειας. Κι όλα αυτά, τούτη τη μαύρη ώρα της γενικευμένης υπνογένειας! Δε μπορεί, είπα, κάπου θα υπάρχει η συζυγία των ψυχών, κάπου το πάρτι της στενοποριάς θα πάρει τέλος.
Μα τι θέλω να πω; Για ποιο πράγμα τόση ώρα τσαμπουνάω; Ναι, ναι, μα για του λύκου το χιονισμένο πέρασμα μιλάω ! Μια κίνηση έκανε ο Μίκης Θεοδωράκης και πέσανε όλοι πάνω του για να τον φάνε. Και δε ρίχτηκαν πάνω του οι οχτροί, δεν όρμησε πάνω του της Νέας Τάξης η αρμάδα. Όρμησε το ίδιο το περιοδικό «Ρεσάλτο»! Όρμησε το μετερίζι εκείνο που στις σελίδες του την άστεγη ψυχή μας τόσα χρόνια είχαμε αποθέσει!

Είμαι στο Κοιμητήριο, δίπλα στον τάφο της γυναίκας μου. «Ερευνώ πέρα τον ορίζοντα και, σκύβοντας προσπαθώ με τα δάχτυλα να καθαρίσω την πλάκα του τάφου νάρθει ν’ ακουμπήσει η σελήνη…»*. Ναι, εκείνη μου το έλεγε: Πρόσεχε, πρόσεχε τον κόσμο μας. Πρόσεχε τους ανθρώπους, ενώ μου απάγγελνε με δάκρυα τους στίχους του αγαπημένου της ποιητή : «Αυτός αυτός ο κόσμος /ο ίδιος κόσμος είναι… Στη χάση του θυμητικού / στο έβγα των ονείρων … Αυτός ο ίδιος κόσμος / αυτός ο κόσμος είναι. Κύμβαλο κύμβαλο / και μάταιο γέλιο μακρινό!»…**
Σκέφτομαι, σκέφτομαι κι άκρη δε βρίσκω. «Τελικά αυτή η άμυνα που θα μας πάει, σαν μας μισήσουνε κι’ οι λυγαριές;»** *

Ναι, στο τέλος θα μισήσουμε τον ίδιο μας το εαυτό ή θα τρελαθούμε. Δε γίνεται τη μια μέρα να βάζεις στο εξώφυλλο του «Ρεσάλτο» τη φωτογραφία του Μίκη και την άλλη βάναυσα να τον λοιδορείς. Δε γίνεται τη μια μέρα να ελπίζεις στο φως και την άλλη να γουρουνοδένεσαι με το σκοτάδι. Δε γίνεται τη μια μέρα να προβάλλεις τις απόψεις του και την άλλη να τον ταυτίζεις με τη …Ντόρα!
Είναι αυτή η θαμπούρα απ’ την κακοσυφοριασμένη αιθάλη της Αθήνας που επηρεάζει ανθρώπους και αισθήματα; Είναι η πωρωμένη σκιά του Στάλιν που κατευθύνει ακόμη και σήμερα την εγκληματική παραλυσία των όντων;

Δεν έχω πρόθεση να ενταχτώ στο κίνημα του Θεοδωράκη. Όμως δε μπορώ να πω ότι δε χαίρομαι, όταν ακούω να ξεπετάγονται σπίθες μέσα από τα σπλάχνα της κοινωνίας, είτε αυτές προέρχονται από απλούς ανθρώπους ή από ανεμογέννητους προλάτες πρωτοπόρους. Φτάνει αυτές οι σπίθες να ανάψουν φωτιές, για να καεί τούτο το σάπιο καθεστώς, τούτη η παπανδρεοποιημένη χολέρα. Αν εμείς οι ξεπαρμένοι «κονταροχτυπιόμαστε» μέσα στης πένας τη χλομάδα κι είμαστε ανίκανοι ν’ ανάψουμε μια σπίθα στου καλυβιού μας τη γωνιά, ας αφήσουμε τουλάχιστον κάποιες περήφανες ψυχές να κάνουν αυτό που νομίζουν καλύτερα. Ας μην σηκώνουμε αμάχες κι ας μην πετάμε ανέσπλαγχνες κορώνες, όταν κάποιο κίνημα είναι ακόμη στα σπάργανα και δεν έχει δείξει το πρόσωπό του. Εκτός κι αν η μικρόνοιά μας ενοχλήθηκε, όταν ο Μίκης κάλεσε επίσημα τους Ανεξάρτητους πολίτες σε ΑΝΥΠΑΚΟΗ – ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ, σε κυβερνητικά ή μη σχέδια, που Ηθικά, Εθνικά, Δημοκρατικά, Ιστορικά, κατατείνουν στην υποτέλεια του Ελληνισμού.

Όμως, παρά το αλυσόδεμα, παρά τα μύρια δεινά που μας σωρεύουν, τούτος ο βράχος, που λέγεται Ελλάδα, εκπέμπει την κραυγή του. Και οι κραυγές του Μίκη, και οι κραυγές χιλιάδων αγωνιστών, όποιου χρώματος και νάναι, σε πείσμα κάθε ψωροκύβερνου, σε πείσμα κάθε καθεστωτικού βαρδιάνου, κάποια στιγμή θα ενωθούν, κάποια στιγμή στον άνεμο θα ανεβούν, για ν’ ακουστούν, να πιάσουν τόπο. Γιατί «κι ένας που έχει μυαλό νήπιου καταλαβαίνει, πως τώρα η Ελλάδα στην άκρα του άπατου γκρεμού κοντοζυγώνει»****

* Νίκος Εγγονόπουλος
** Οδυσσέας Ελύτης, «Το Άξιον Εστί»
*** Νίκος Εγγονόπουλος
****Όμηρος (Η, 379-482) , παράφραση.

ΑΝΟΙΧΤΕΣ ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ- ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΜΙΚΗ

ΑΡΝΗΣΗ: ΣΕΦΕΡΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ

ΠΛΑΤΕΙΑ - Άμεση Δημοκρατία (Real Democracy)