Αντώνης Ανδρουλιδάκης
Ο ΚΟΙΝΟΣ ΜΑΣ ΚΟΣΜΟΣ
Συχνά αναρωτιόμαστε γιατί τόσες σχέσεις ξεκινούν με τόση ένταση, τόσες υποσχέσεις, μόνο για να ξεθωριάσουν λίγα χρόνια αργότερα. Λες και ο δρόμος για το "ποτέ πια" αρχίζει πάντοτε από ένα "για πάντα".
Γιατί, άραγε, άνθρωποι που κάποτε ένιωθαν ακαταμάχητη έλξη ο ένας για τον άλλον καταλήγουν να νιώθουν ξένοι; Γιατί η αγάπη, που κάποτε έμοιαζε αρκετή, φαίνεται τελικά να μην αρκεί;
Ίσως επειδή έχουμε παρεξηγήσει τι είναι αυτό που πραγματικά συνδέει δύο ανθρώπους.
Η σύγχρονη κουλτούρα έχει υπερτιμήσει τη χημεία και έχει υποτιμήσει τη συντροφικότητα. Μας έχει πείσει ότι η ουσία μιας σχέσης βρίσκεται στην ένταση του συναισθήματος, στην ερωτική έλξη ή στην αδιάκοπη επικοινωνία. Όμως η αλήθεια είναι ότι μπορείς να μιλάς κάθε μέρα με κάποιον και να μην τον γνωρίζεις πραγματικά. Μπορείς να κοιμάσαι στο ίδιο κρεβάτι κι όμως να ζειτε σε διαφορετικούς κόσμους.
Η οικειότητα δεν γεννιέται (μόνο) από την εγγύτητα. Γεννιέται από την κοινή εμπειρία.
Γεννιέται όταν δύο άνθρωποι ζουν πράγματα μαζί. Όταν γελούν με τα ίδια αστεία. Όταν μοιράζονται μικρές περιπέτειες που αργότερα μετατρέπονται σε ιστορίες. Όταν αντιμετωπίζουν δυσκολίες και ανακαλύπτουν ότι μπορούν να σταθούν ο ένας δίπλα στον άλλον χωρίς να εγκαταλείψουν τον εαυτό τους. Όταν καταφέρνουν να φτιάχνουν μια νέα γλώσσα που μιλιέται μόνο στον δικό τους "τόπο". Αυτά τα ψιθυριστά υπονοούμενα ή τα αιφνίδια βλέμματα που λένε τόσα, όσα κανείς άλλος δεν μπορεί να ακούσει ή να καταλάβει.
Οι πιο ισχυροί δεσμοί δεν χτίζονται στις μεγάλες δηλώσεις αγάπης αλλά στις μικρές, καθημερινές πράξεις συνδημιουργίας. Στο ταξίδι που αποφάσισαν να κάνουν μαζί. Στην ταινία που είδαν ένα βράδυ χωρίς ιδιαίτερο λόγο. Στη βόλτα που κατέληξε σε μια ανάμνηση που μόνο εκείνοι καταλαβαίνουν. Στα σχέδια που έκαναν για το μέλλον. Στα όνειρα που τόλμησαν να μοιραστούν.
Θέλω να πω η αγάπη δεν είναι συναίσθημα, είναι κοινός κόσμος/τόπος, είναι ένας κοινός τρόπος.
Και βέβαια κάθε κοινός τόπος χρειάζεται να καλλιεργείται, όπως ο κοινός κήπος δυο γειτόνων. Χρειάζεται φροντίδα και περιέργεια και παιχνίδι και δημιουργικότητα. Χρειάζεται κυρίως αυτή την τσαμπουκαλεμένη π ρ ό θ ε σ η του κάνω πράγματα. Χρειάζεται δύο ανθρώπους που δεν περιμένουν παθητικά να τους συμβεί η χαρά, αλλά τη δημιουργούν συνειδητά ο ένας με τον άλλον.
Κάποια στιγμή, όταν η πρώτη έλξη του έρωτα θα υποχωρήσει, όταν η ζωή θα φέρει άγχος, υποχρεώσεις, απογοητεύσεις και απώλειες, εκείνες τις στιγμές δεν είναι η χημεία που θα κρατήσει τη σχέση όρθια. Είναι οι ρίζες που έχουν ήδη απλωθεί βαθιά μέσα στον κοινό τους κήπο.
Είναι οι αναμνήσεις που τους θυμίζουν ποιοι υπήρξαν μαζί.
Είναι η αίσθηση ότι ο άλλος δεν είναι απλώς ένας σύντροφος, αλλά ένας συνοδοιπόρος. Κάποιος που υπήρξε μάρτυρας της ζωής σου και εσύ της δικής του. Κάποιος που γνωρίζει τις χαρές, τις ήττες, τους φόβους και τις μεταμορφώσεις σου. Τα φωτεινά σου σινιάλα και τα σκοτεινά σου υπόγεια.
Ίσως λοιπόν το ερώτημα που χρειάζεται να θέτουμε λιγότερο συχνά να είναι το «αν αγαπιόμαστε» και περισσότερο το «χτίζουμε τη ζωή μαζί; καλλιεργούμε την κοινή μας πατρίδα;»
Γιατί οι σχέσεις τις πιο πολλές φορές πεθαίνουν ακριβώς από την έλλειψη αυτού του κοινού κόσμου. Από τον κήπο που αφέθηκε να χορτιαράσει.
Γιατί, όταν δύο άνθρωποι σταματούν να δημιουργούν κοινές εμπειρίες, κοινά νοήματα και κοινές αναμνήσεις, τότε μπορεί να παραμένουν κοντά στο χώρο, αλλά ζουν ο καθένας...στον κόσμο του.
Λιγότερα
Η «Ανθρωπωδία» είναι επίσης μια βίαιη επίθεση στις βεβαιότητες της κοινωνικής ζωής. Η οικογένεια, η θρησκεία, η ηθική, η πατρίδα, η κανονικότητα εμφανίζονται ως μηχανισμοί εξημέρωσης του ανθρώπινου τρόμου. Οι άνθρωποι του έργου ασφυκτιούν μέσα σε ρόλους που δεν μπορούν να αντέξουν, ενώ η κοινωνία απαιτεί από αυτούς να συνεχίσουν να υποδύονται την τάξη και την ισορροπία. Ο Δημητριάδης αποκαλύπτει πίσω από αυτή την επίφαση έναν κόσμο βαθιά τραυματισμένο, όπου κάθε βεβαιότητα κρύβει πανικό. Και όμως, παρά τη σκοτεινότητά της, η «Ανθρωπωδία» δεν είναι μηδενιστική. Στον πυρήνα της υπάρχει μια σχεδόν τρομακτική πίστη στον άνθρωπο — όχι ως ηθικό ον, αλλά ως ον ικανό να επιθυμεί μέχρι τέλους. Το μεγαλείο των μορφών του Δημητριάδη βρίσκεται ακριβώς στην αδυναμία τους να παραιτηθούν. Συνεχίζουν να μιλούν, να ποθούν, να ζητούν επαφή, ακόμη κι όταν γνωρίζουν πως τίποτα δεν θα τις ολοκληρώσει.
