Θεέ του ουρανού και του παντός,
αυτείν’ οι γραμματισμένοι,
αυτείν’ οι πολιτισμένοι,
έκαμαν και κάνουν αυτά τα λάθη…
|
Using the atomic force microscope (AFM) and the quantum microscope, researchers are now able to capture real images of molecules and even individual atoms (in the last image on the bottom left, the yellow-red area does not show the nucleus, or positive charge, but rather the atom's electrons).
Source: "Real-Space Identification of Intermolecular Bonding with Atomic Force Microscopy", Jun Zhang, Pengcheng Chen, Bingkai Yuan, Wei Ji, Zhihai Cheng, Xiaohui Qiu, 2013.
·
Η ΠΡΟΔΟΣΙΑ ΩΣ "ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΗ" ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ
Για χρόνια πίστευα ότι η προδοσία τραυματίζει μόνο εκείνον που την υφίσταται. Πίστευα πως ο πόνος ανήκει αποκλειστικά στον προδομένο. Ότι εκείνος είναι που χάνει την εμπιστοσύνη του, που αμφισβητεί τη ζωή του, που βλέπει τον κόσμο του να καταρρέει.
Και χρειάστηκε νομίζω πολύς καιρός για να καταλάβω ότι η προδοσία αφήνει ένα διαφορετικό, αλλά εξίσου βαθύ αποτύπωμα και σε εκείνον που την διαπράττει. Δεν αναφέρομαι στις συνήθεις συνέπειες, στους καβγάδες, στους χωρισμούς ή στις ενοχές.
Μιλώ για κάτι βαθύτερο. Μιλώ για τη στιγμή που συνειδητοποιείς ότι δεν τραυμάτισες απλώς έναν άνθρωπο. Τραυμάτισες έναν κόσμο. Και κάποτε υπήρξα κι εγώ ο άνθρωπος στον οποίο κάποιος εμπιστεύτηκε τις πιο ευάλωτες εκδοχές του εαυτού του.
Υπήρξα το πρόσωπο στο οποίο κάποιος παρέδωσε τις ελπίδες του, τους φόβους του, τα όνειρά του. Υπήρξα μέρος μιας κοινής πατρίδας. Και κάποια στιγμή πρόδωσα αυτή την πατρίδα.
Και σήμερα υποψιάζομαι πως η προδοσία, τις περισσότερες φορές, ξεκινά από κάτι πολύ πιο πεζό. Από τη δειλία, από τη σύγχυση, από τη ναρκισσιστική αυταπάτη ότι οι πράξεις μας αφορούν μόνο εμάς. Από την ψευδαίσθηση ότι μπορούμε να παραβιάσουμε έναν δεσμό χωρίς να πληγώσουμε τον κόσμο που έχει χτιστεί γύρω του.
Κι ύστερα έρχεται η στιγμή της επίγνωσης. Η στιγμή που αρχίζεις να βλέπεις τη ζημιά. Όχι μόνο στα μάτια του άλλου, αλλά και μέσα στην ίδια τη δική σου μνήμη. Ξαφνικά επιστρέφεις σε παλιές στιγμές και τις βλέπεις αλλιώς. Θυμάσαι υποσχέσεις που έδωσες, βλέμματα που συνάντησες, λόγια που είπες ψευδή και καθησυχαστικά, όνειρα που σχεδιάστηκαν από κοινού και καταλαβαίνεις ότι όλα αυτά υπήρξαν μέσα σε ένα πλαίσιο εμπιστοσύνης που εσύ αργότερα διέψευσες.
Η προδοσία γίνεται τότε αναδρομική καταστροφή. Όχι μόνο για τον άλλον, αλλά και για σένα. Γιατί αναγκάζεσαι να ξαναδείς ολόκληρη την ιστορία σου μέσα από την πληγή που άφησες πίσω σου. Και αυτό είναι ίσως το πιο ζόρικο κομμάτι. Να παραμείνεις αρκετά τίμιος ώστε να μη μετατρέψεις τον εαυτό σου σε τέρας, αλλά και αρκετά γενναίος ώστε να μη τον αθωώσεις. Να αναγνωρίσεις ότι μπορεί να υπήρξες και αγαπημένος και πληγωτικός μαζί, και τρυφερός και καταστροφικός μαζί Ότι μπορεί να αγάπησες αληθινά και παρ' όλα αυτά να πρόδωσες.
Για πολλά χρόνια πίστευα πως η ενοχή είναι η τιμωρία της προδοσίας. Σήμερα νομίζω ότι η πραγματική όχι τιμωρία, αλλά συνέπεια, είναι η γνώση. Η γνώση ότι κάποτε κατοίκησες μέσα στην εμπιστοσύνη ενός ανθρώπου και δεν στάθηκες στο ύψος της. Ότι κάποιος σου παρέδωσε κάτι ιερό και εσύ δεν μπόρεσες να το προστατεύσεις.
Και εδώ αρχίζω να καταλαβαίνω κάτι ακόμη. Ίσως η μεγαλύτερη δυσκολία να μην είναι να παραδεχτείς ότι πλήγωσες. Ίσως η μεγαλύτερη δυσκολία να είναι να αντέξεις να παραμείνεις παρών απέναντι στην πληγή που δημιούργησες. Να μην εξαφανιστείς, να μην το βάλεις στα πόδια. Να μην αμυνθείς. Να μην κρυφτείς πίσω από δικαιολογίες. Να μην μετατρέψεις τον εαυτό σου σε θύμα της ίδιας σου της πράξης. Αλλά να μπορέσεις να πεις: «Ναι, το έκανα, σε πλήγωσα, κατέστρεψα κάτι πολύτιμο κι αυτό θα είναι για πάντα μέρος της ιστορίας μου.» Όχι για να με συντρίβει, αλλά για να με διδάσκει.
Θυμάμαι μια αρχαία φράση που κάποτε με είχε συγκλονίσει: «Ο τρώσας και ιάσεται.» Για χρόνια τη διάβαζα σαν μια όμορφη ρήση περί συγχώρεσης. Σήμερα νομίζω πως μιλά για κάτι πολύ βαθύτερο. Στον μύθο του Τήλεφου, το τραύμα που προκαλεί ο Αχιλλέας δεν μπορεί να θεραπευτεί παρά μόνο από το ίδιο το δόρυ που το προκάλεσε.
Το τραύμα και η θεραπεία συνδέονται μυστηριωδώς μεταξύ τους.
Όχι επειδή ο θύτης αθωώνεται, αλλά επειδή η αλήθεια για την πληγή βρίσκεται εκεί όπου δημιουργήθηκε και στον έρωτα αυτό γίνεται ακόμη πιο οδυνηρό. Γιατί ο άνθρωπος που πληγώνουμε δεν είναι ένας τυχαίος άνθρωπος, είναι εκείνος που μας εμπιστεύτηκε, εκείνος που μας παρέδωσε την πιο ευάλωτη εκδοχή του εαυτού του. Ο σημαντικός Άλλος, ο φορέας της πληγής. Αλλά και ο μόνος άνθρωπος που γνωρίζει πραγματικά τι ακριβώς χάθηκε. Ο μάρτυρας της απώλειας ενός κόσμου.
Γι' αυτό συχνά ο προδομένος δεν αναζητά μόνο δικαιοσύνη, αλλά αναγνώριση, αλήθεια, μετάνοια και κατανόηση. Όχι προφανώς επειδή αυτά αναιρούν το γεγονός, αλλά επειδή ο ψυχισμός διαισθάνεται ότι η θεραπεία περνά μέσα από την αλήθεια της σχέσης που τραυματίστηκε.
Τι κρίμα όμως, δεν θεραπεύονται όλες οι πληγές από εκείνον που τις προκάλεσε. Μερικές φορές είναι πολύ αργά, μερικές φορές η ζημιά είναι μη αναστρέψιμη, μερικές φορές το μόνο που μπορεί να προσφέρει ο προδότης είναι η ειλικρίνεια. Και ίσως αυτό να είναι το πιο δύσκολο μάθημα της ενηλικίωσης. Να μπορείς να κοιτάξεις κατάματα τη ζημιά που προκάλεσες χωρίς να μετατρέπεσαι σε τέρας και ταυτόχρονα να αναλαμβάνεις την ευθύνη χωρίς να βυθίζεσαι στην αυτοκαταδίκη. Να παραδέχεσαι το τραύμα χωρίς να διεκδικείς αθώωση.
Κάπως έτσι κάποια στιγμή μπορεί να θεραπεύεται όχι μόνο ο προδομένος, αλλά και ο προδότης. Όχι όταν ξεχνά ή όταν δικαιολογείται. Αλλά όταν αποκτά την ταπεινότητα να δει καθαρά αυτό που συνέβη και να επιτρέψει σε αυτή τη γνώση να τον μεταμορφώσει.
Ίσως τελικά αυτή να είναι η μόνη λύτρωση που μας προσφέρεται.
Όχι να ξαναγίνουμε αθώοι. Αλλά να γίνουμε πιο αληθινοί. Γιατί η προδοσία είναι πράγματι μια αναδρομική καταστροφή. Αναγκάζει τον άνθρωπο να επιστρέψει πίσω και να κοιτάξει ξανά ολόκληρη την ιστορία του και η θεραπεία είναι επίσης μια αναδρομική πράξη. Όχι μια πράξη λήθης, αλλά μια πράξη αλήθειας.
Η στιγμή που παύεις να κρύβεσαι από αυτό που έκανες και αρχίζεις να το εντάσσεις στην ιστορία σου, όχι ως άλλοθι, ούτε ως ταυτότητα, αλλά ως γνώση. Γιατί οι αρχαίοι ήξεραν κάτι που εμείς συχνά ξεχνάμε. Ότι η αληθινή θεραπεία δεν ξεκινά από την αθώωση, αλλά από την αναγνώριση της πληγής και από το θάρρος να παραμείνεις παρών μπροστά της.
Ίσως τελικά το ερώτημα να μην είναι αν υπήρξα κάποτε ο Ιούδας.
Οι περισσότεροι άνθρωποι, αν είναι αρκετά ειλικρινείς, θα αναγνωρίσουν πως κάποτε πρόδωσαν κάτι που αγαπούσαν. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν θα ακολουθήσουμε τον δρόμο του Ιούδα ή του Πέτρου. Αν η ενοχή θα γίνει αυτοκαταδίκη ή μετάνοια. Αν θα μετατραπεί σε θηλιά ή σε γνώση. Αν θα μας συντρίψει ή θα μας μεταμορφώσει.
Ο Ιούδας δεν άντεξε να ζήσει ως ο άνθρωπος που πλήγωσε. Ο Πέτρος έμαθε να ζει με αυτή τη γνώση και να μεταμορφώνεται μέσα από αυτήν. Και εκεί ίσως βρίσκεται η βαθύτερη διαφορά και η θεραπεία.
Λιγότερα
Bodossaki Excellence Award 2026: From expanding the frontiers of computational thinking to the impacts of globalisation on social well-being. The preeminent theoretical computer scientist, Christos Papadimitriou and the internationally renowned economist, Pinelopi Koujianou Goldberg, are honoured for their decisive contributions to science.
The Bodossaki Foundation announces the two distinguished Greek scientists who are being honoured with the Bodossaki Excellence Award 2026 for their pioneering and internationally recognised life’s work, which contributes decisively to the advancement of science.
In the field of Technological Sciences, the 2026 Bodossaki Excellence Award is presented to Christos Papadimitriou, Donovan Family Professor of Computer Science, Columbia University, USA.
In the field of Social Sciences, the 2026 Bodossaki Excellence Award is presented to Penelope Koujianou Goldberg, William Nordhaus Professor of Economics and Global Affairs at Yale University, USA.
The Bodossaki Excellence Awards will be presented by the President of the Republic, Mr Konstantinos An. Tasoulas, at the Award Ceremony to be held on Thursday 25 June 2026 at Megaron the Athens Concert Hall.
The Bodossaki Excellence Award is awarded biennially to Greeks who have dedicated their lives to science, and is accompanied by a cash prize of €100,000. The Excellence Award Committee is responsible for evaluating nominations and selecting the laureates. The Committee is composed of eight internationally renowned foreign scientists who hold top scientific distinctions, including the Nobel Prize in Economics, the BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Prize, the Boltzmann Medal, the Lorentz Medal, the Spinoza Prize and the NIH Director’s Pioneer Award, as well as being distinguished members of scientific academies.
“The objective of the Bodossaki Excellence Award is twofold: on the one hand, to serve as our country’s most elevated scientific recognition for Greek scientists who, through their dedication to science, their integrity and creative spirit, have expanded the frontiers of knowledge and left their mark on the advancement of science; on the other hand, the Award showcases crucial role models for the generations to come,” notes Athina Dessypri, President of the Board of Trustees of the Bodossaki Foundation. “The institution relies on a rigorous and impartial evaluation process, with the contribution of an Excellence Award Committee composed of foreign scientists of international standing who have themselves made a profound scientific impact. It is with great pleasure that we welcome Ms Pinelopi Koujianou Goldberg and Mr Christos Papadimitriou into the prestigious circle of the institution’s laureates.”
The laureates’ lifelong scientific contributions
Christos Papadimitriou: The limits of computation
Christos Papadimitriou has had a decisive influence on theoretical computer science.
His early research laid the mathematical foundations of computational complexity theory—the rigorous study of what computers can and cannot solve efficiently. His contribution to the theory of approximation algorithms demonstrated not only that intractable optimisation problems can be tackled through algorithms that provably approach the optimal solution, but also when even approximation lies beyond the limits of feasibility. He also pioneered the study of problems—such as finding equilibrium points in games—where mathematical theory guarantees the existence of a solution, yet the solution remains computationally intractable. This body of work provides the language and the tools on which much of modern algorithmic design is based.
Over the last three decades, Christos Papadimitriou has pursued an ambitious research agenda: the use of computational theory as an interpretative tool for understanding other sciences. He is one of the founders of algorithmic game theory, which introduced rigorous computational thinking into economics and strategic behaviour—contributions that proved instrumental to our understanding of the Internet. Since 2005, his interests have expanded into biology and evolutionary theory, and more recently, into the study of the brain and artificial intelligence, where his investigations have focused on the computational and biological foundations of intelligence and language.
Christos Papadimitriou has played a decisive role in popularising modern computational theory among students and the broader public alike, through textbooks but also through novels in which mathematics and computer science serve as the structural backbone of the narrative.
He studied at the National Technical University of Athens and at Princeton, and has taught at Harvard, MIT, Stanford, UCSD, the National Technical University of Athens, and—for 22 years—at UC Berkeley. Since 2017, he has been a professor at Columbia University and co-founder of “Archimedes”, the Greek AI research institute.
Christos Papadimitriou has been a full member of the Academy of Athens since 2024. He is also a member of the United States National Academy of Sciences, the National Academy of Engineering and the American Academy of Arts and Sciences.
Pinelopi Koujianou Goldberg: An empirical analysis of global trade and development
Pinelopi Koujianou Goldberg is a leading researcher in the empirical analysis of global trade policy, with a focus on international trade and development issues. By combining microeconomic data with structural economic models, she has produced critical estimates regarding the impact of globalisation on social well-being and the unequal distribution of its benefits both between and within countries.
She studied economics at the University of Freiburg and went on to complete her graduate studies and Ph.D. at Stanford. She has held tenured professorships at Princeton and Columbia, as well as at Yale, where she currently serves as the William Nordhaus Professor of Economics and Global Affairs.
Her work has highlighted the impact of trade policies on productivity and consumer welfare, as well as on poverty, inequality and economic growth, particularly in developing nations. Her research has also demonstrated that the effects of trade liberalisation are not uniform; rather, they depend on market structures, the degree of competition, institutional conditions, and domestic policies and economic frictions.
During her tenure as Chief Economist of the World Bank, 2018–2020, she enhanced research transparency standards and promoted evidence-based policy design, extending the impact of her academic work into the policy sphere. She has also served in top leadership positions within her discipline, notably as Editor-in-Chief of the American Economic Review and President of the Econometric Society.
In her recent work, she analyses the shifts in globalisation—including the US-China trade war and the resurgence of industrial policy—as well as the role of gender-based distortions in restricting economic participation and growth.
Pinelopi Koujianou Goldberg is a member of the United States National Academy of Sciences and the American Academy of Arts and Sciences, and an International Fellow of the British Academy.
Excellence Award winners:
The following professors have received the Bodossaki Excellence Award: Ioannis Iliopoulos (2002), Kyriacos Nicolaou (2004), Athanassios Fokas (2006), Demetrios Christodoulou (2006), Evangelos Moudrianakis (2009), Charalampos Moutsopoulos (2011), George Chrousos (2011), Chryssa Kouveliotou (2024), and Nektarios Tavernarakis (2024).
Η ΣΙΩΠΗΛΗ ΕΞΕΓΕΡΣΗ
