Αντώνης Ανδρουλιδάκης ίπου μία ώρα πριν
Θεέ του ουρανού και του παντός,
αυτείν’ οι γραμματισμένοι,
αυτείν’ οι πολιτισμένοι,
έκαμαν και κάνουν αυτά τα λάθη…
Στρατηγός ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ
|
Κυριακή 25 Οκτωβρίου 2026
Σάββατο 24 Οκτωβρίου 2026
Η Ευρώπη «φλέγεται»: Τα συλλαλητήρια της οργής στον «φακό» της Ναυτεμπορικής TV
Ο Γιώργος Πρεβελάκης, καθηγητής Γεωπολιτικής στο Πανεπιστήμιο Σορβόννης, και ο Φάνης Κοτσώνης, υποψήφιος δρ. Εφαρμοσμένων Μακροοικονομικών / οικονομολόγος, μιλάνε στην τηλεόραση της «Ν»
Αντώνης Ανδρουλιδάκης · "ΑΟΡΑΤΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ": ΝΑ ΓΙΝΟΥΜΕ ΖΩΝΤΑΝΟΙ, ΑΥΤΟΝΟΜΟΙ ΚΑΙ ΕΚΡΗΚΤΙΚΟΙ
Αντώνης Ανδρουλιδάκης
"ΑΟΡΑΤΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ": ΝΑ ΓΙΝΟΥΜΕ ΖΩΝΤΑΝΟΙ, ΑΥΤΟΝΟΜΟΙ ΚΑΙ ΕΚΡΗΚΤΙΚΟΙ
Μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα (ψυχοπολιτική) παρέμβαση της Comité invisible (Αόρατη Επιτροπή) για την εξέγερση στη Γαλλία με το νέο της βιβλίο που κυκλοφόρησε 16 Οκτωβρίου 2026.
Η νέα παρέμβαση της Αόρατης Επιτροπής (Comité invisible), με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου της Survival Manual, αποτελεί μια ριζοσπαστική αποτίμηση των εξεγέρσεων των τελευταίων ετών στη Γαλλία, αλλά και μια βαθύτερη κριτική του σύγχρονου καπιταλιστικού πολιτισμού. Το κεντρικό της ερώτημα δεν είναι απλώς γιατί αποτυγχάνουν οι εξεγέρσεις, αλλά πώς μπορεί να ξαναγεννηθεί η δυνατότητα μιας πραγματικής κοινωνικής ανατροπής σε έναν κόσμο που έχει οργανωθεί ώστε να την καθιστά σχεδόν αδύνατη.
1. Η εξέγερση δεν είναι κοινωνικό κίνημα, είναι κίνημα ζωής
Η Αόρατη Επιτροπή υποστηρίζει ότι η σημερινή εξέγερση των νέων στη Γαλλία δεν αποτελεί απλώς αντίδραση σε εκπαιδευτικές ή οικονομικές πολιτικές. Είναι η άρνηση μιας ολόκληρης μορφής ζωής που επιβάλλει η σύγχρονη κοινωνία. Οι νέοι αρνούνται να αποδεχτούν ως φυσιολογική την ταπείνωση, την επισφάλεια, την οικολογική καταστροφή και την προοπτική μιας ζωής αφιερωμένης στην εργασία, στην κατανάλωση και στη διαρκή προσαρμογή.
Η Επιτροπή διατυπώνει μια ιδιαίτερα σημαντική θέση: η εξουσία παρουσιάζει την εξέγερση ως πρόβλημα της νεολαίας για να εμποδίσει να αναγνωριστεί ως πρόβλημα ολόκληρης της κοινωνίας. Η νεότητα δεν προσδιορίζεται τόσο ηλικιακά όσο υπαρξιακά. Νέοι είναι εκείνοι που δεν έχουν ακόμη δεσμευτεί ολοκληρωτικά από τα δάνεια, την καριέρα, την εργοδοτική εξάρτηση και τους κοινωνικούς συμβιβασμούς. Είναι εκείνοι που μπορούν ακόμη να πουν δημόσια όσα οι υπόλοιποι βλέπουν, αλλά προτιμούν να αποσιωπούν.
2. Η πανδημία και η διαγενεακή μετάδοση της υποταγής
Η Αόρατη Επιτροπή αναφέρεται ρητά στην περίοδο της πανδημίας COVID-19, ασκώντας σκληρή κριτική στον τρόπο με τον οποίο οι ενήλικες αποδέχτηκαν τα περιοριστικά μέτρα και στη συνέχεια απαίτησαν από τους νέους να κάνουν το ίδιο.
Σύμφωνα με την παρέμβαση, οι μαθητές είδαν τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς τους να υποτάσσονται σε όσα η Επιτροπή χαρακτηρίζει «ταπεινωτικές παραλογίες της διαχείρισης της COVID» και κατόπιν να επιστρατεύουν αόριστες δικαιολογίες για να επιβάλουν και στους ίδιους τον εγκλεισμό και την αντίστοιχη μεταχείριση.
Η κριτική της δεν περιορίζεται στα υγειονομικά μέτρα. Εστιάζει στη διαδικασία μέσα από την οποία η συμμόρφωση μετατρέπεται σε κοινωνική κανονικότητα και στη συνέχεια σε απαίτηση προς την επόμενη γενιά. Η πανδημία παρουσιάζεται έτσι ως μια εμπειρία που αποκάλυψε το χάσμα ανάμεσα στην αποδοχή της επιβαλλόμενης τάξης και στην άρνηση των νέων να κληρονομήσουν τους συμβιβασμούς των ενηλίκων.
Από ψυχοκοινωνική άποψη, εδώ αναδεικνύεται ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον ζήτημα: η διαγενεακή μετάδοση της υποταγής. Οι ενήλικες δεν μεταδίδουν στις επόμενες γενιές μόνο αξίες και γνώσεις, αλλά ενδέχεται να μεταδίδουν και τους φόβους, τις παραιτήσεις και την εξοικείωσή τους με την ταπείνωση. Η εξέγερση αποκτά τότε και μια διαγενεακή διάσταση: οι νέοι αρνούνται να μετατρέψουν την παραίτηση των προηγούμενων γενεών σε δική τους μοίρα.
Αυτή η τελευταία ερμηνεία αποτελεί ψυχοκοινωνική προέκταση της παρέμβασης. Η κριτική της Επιτροπής στη διαχείριση της πανδημίας δεν συνιστά, από μόνη της, επιστημονική αξιολόγηση της αναγκαιότητας των επιμέρους υγειονομικών μέτρων.
3. Η ταπείνωση ως θεμέλιο της κοινωνικής τάξης
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της παρέμβασης είναι η σύνδεση της εξέγερσης με την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Η Αόρατη Επιτροπή εντοπίζει ένα κοινό στοιχείο ανάμεσα στα Κίτρινα Γιλέκα και στη σημερινή νεολαία: την άρνηση να συνεχίσουν να ζουν ταπεινωμένοι.
Η σύγχρονη κοινωνία απαιτεί από τους ανθρώπους να ντρέπονται για τις ανάγκες τους. Να θεωρούν προσωπική αδυναμία την ανάγκη για χρήματα, ξεκούραση, αναγνώριση, αγάπη και νόημα. Η κοινωνική ενσωμάτωση προϋποθέτει συχνά την αποδοχή της υποτίμησης, της πειθαρχίας και της σιωπής.
Έτσι, η εξέγερση δεν γεννιέται μόνο από την υλική στέρηση, αλλά και από την άρνηση της καθημερινής υποτίμησης της ανθρώπινης ύπαρξης. Δεν είναι απλώς μια διεκδίκηση περισσότερων αγαθών. Είναι μια διεκδίκηση αξιοπρέπειας.
4. Η διακυβέρνηση μέσω του τραύματος
Μία από τις σημαντικότερες θέσεις της παρέμβασης είναι η έννοια της «σ τ ρ α τ η γ ι κ ή ς τ ρ α υ μ α τ ο π ο ί η σ η ς» (strategic traumatization).
Η Αόρατη Επιτροπή υποστηρίζει ότι η κρατική καταστολή δεν αποσκοπεί απλώς στη διάλυση μιας διαδήλωσης. Επιδιώκει την παραγωγή φόβου και τραύματος. Οι μαζικές συλλήψεις, η αστυνομική βία, οι σοβαροί τραυματισμοί και η δημόσια κυκλοφορία εικόνων καταστολής λειτουργούν, σύμφωνα με την ανάλυσή της, ως μηχανισμοί συλλογικής αποθάρρυνσης.
Ο στόχος δεν είναι μόνο να σταματήσει μια συγκεκριμένη κινητοποίηση, αλλά να εγκατασταθεί στο συλλογικό φαντασιακό η πεποίθηση ότι κάθε αντίσταση θα έχει δυσβάσταχτο κόστος. Το τραύμα μετατρέπεται έτσι, κατά την Επιτροπή, σε τεχνολογία διακυβέρνησης.
Ταυτόχρονα, η Επιτροπή ασκεί αυτοκριτική στα ίδια τα κινήματα, όταν αυτά αδυνατούν να αναγνωρίσουν τις παγίδες της καταστολής και επαναλαμβάνουν πρακτικές που τα οδηγούν ξανά στην ήττα. Η επανάληψη της ήττας μπορεί τότε να μετατραπεί σε επανάληψη του τραύματος.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι πώς μπορεί μια συλλογικότητα να μάθει από τις τραυματικές εμπειρίες της, αντί να εγκλωβίζεται σε αυτές.
5. Η αποτυχία της παραδοσιακής Αριστεράς και του κινηματικού ακτιβισμού
Η παρέμβαση είναι ιδιαίτερα αιχμηρή απέναντι στα συνδικάτα, στα αριστερά κόμματα και στους επαγγελματικούς ακτιβιστικούς μηχανισμούς. Η Αόρατη Επιτροπή θεωρεί ότι πολλές από αυτές τις οργανώσεις λειτουργούν πλέον περισσότερο ως μηχανισμοί διαχείρισης και περιορισμού της κοινωνικής οργής παρά ως δυνάμεις χειραφέτησης.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα Κίτρινα Γιλέκα, που εξεγέρθηκαν έξω από τις παραδοσιακές οργανώσεις, αρνούμενα τους μόνιμους εκπροσώπους και τις θεσμικές διαμεσολαβήσεις.
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η αυτονομία δεν είναι μια πολιτική ταυτότητα ή μια οργανωτική ετικέτα. Είναι η πραγματική δυνατότητα των ανθρώπων να δρουν χωρίς να παραχωρούν τη δύναμή τους σε εκπροσώπους.
Η κριτική της αφορά και τη λογική της διαρκούς αναπαραγωγής των ίδιων μορφών κινητοποίησης, οι οποίες συχνά μετατρέπουν την κοινωνική σύγκρουση σε μια προβλέψιμη και ελεγχόμενη τελετουργία.
6. Η ψευδαίσθηση της ψηφιακής επανάστασης
Η Αόρατη Επιτροπή απορρίπτει την ιδέα ότι οι εξεγέρσεις μπορούν να παραχθούν απλώς με διαδικτυακά καλέσματα, viral αναρτήσεις και κοινωνικά δίκτυα.
Η ψηφιακή επικοινωνία μπορεί να διευκολύνει την κινητοποίηση, αλλά δεν δημιουργεί από μόνη της πραγματικές κοινωνικές σχέσεις, συλλογική ισχύ και επαναστατική στρατηγική.
Μάλιστα, οι ίδιες ψηφιακές υποδομές χρησιμοποιούνται από την εξουσία για την παρακολούθηση, τη χαρτογράφηση και την πρόβλεψη των κοινωνικών αντιδράσεων.
Η επικοινωνία δεν είναι ταυτόσημη με τη συλλογική δύναμη. Η επανάσταση δεν μπορεί να οργανωθεί σαν μια επιτυχημένη διαφημιστική εκστρατεία.
7. Η εξέγερση απέναντι στο ίδιο το κεφάλαιο
Η Αόρατη Επιτροπή υποστηρίζει ότι οι προηγούμενες εξεγέρσεις συχνά επικέντρωσαν την αντιπαράθεσή τους στους πολιτικούς θεσμούς, παραβλέποντας τα πραγματικά κέντρα της οικονομικής εξουσίας.
Αναφερόμενη στα Κίτρινα Γιλέκα, παρατηρεί ότι οι εξεγερμένοι περνούσαν μπροστά από τα γραφεία μεγάλων χρηματοπιστωτικών και επιχειρηματικών ομίλων χωρίς να αναγνωρίζουν πάντοτε ότι εκεί βρισκόταν ένα ουσιαστικό κέντρο της εξουσίας που αμφισβητούσαν.
Η κριτική της, επομένως, δεν περιορίζεται σε μια κυβέρνηση ή σε έναν πρόεδρο. Αφορά την ίδια την κυριαρχία του κεφαλαίου πάνω στην κοινωνική ζωή.
Από αυτή την οπτική, η εναλλαγή κυβερνήσεων δεν αρκεί για να αντιμετωπιστεί μια κρίση που η Επιτροπή θεωρεί βαθύτερα πολιτισμική και συστημική.
8. Από την πολιτική διαμαρτυρία στην υπαρξιακή απελευθέρωση
Στο τελευταίο μέρος της συνέντευξης αναδεικνύεται μια βαθύτερη φιλοσοφική θέση. Η Αόρατη Επιτροπή υποστηρίζει ότι η χειραφέτηση δεν μπορεί να αρχίζει από έτοιμα πολιτικά προγράμματα, ιδεολογικές ταυτότητες ή οργανωτικές συνταγές.
Αρχίζει από την πραγματική ζωή των ανθρώπων, από τις σχέσεις τους, από όσα αγαπούν και από όσα αρνούνται πλέον να θυσιάσουν.
Εισάγει εδώ την έννοια της «διαδικασίας μοναδικοποίησης» (process of singularization): τη διαδικασία μέσα από την οποία ο άνθρωπος παύει να υποτάσσει τη ζωή του στις κοινωνικά επιβεβλημένες ταυτότητες, στις προσδοκίες και στον φόβο του αποκλεισμού.
Η συλλογικότητα, κατά την Επιτροπή, δεν μπορεί πλέον να οικοδομείται πάνω στη θυσία, στην ενοχή και στην υποχρέωση. Χρειάζεται να θεμελιώνεται στη ζωντανή επιθυμία των ανθρώπων να υπάρξουν διαφορετικά.
Η εξέγερση, επομένως, δεν είναι μόνο πολιτική πράξη. Είναι και μια διαδικασία ανάκτησης της ζωής.
Το βαθύτερο νόημα της παρέμβασης
Η Αόρατη Επιτροπή δεν περιγράφει απλώς μια κρίση του καπιταλισμού. Περιγράφει μια κρίση της ίδιας της δυνατότητας να ζούμε.
Ο σύγχρονος άνθρωπος καλείται να προσαρμόζεται αδιάκοπα σε έναν κόσμο που υπονομεύει τις προϋποθέσεις της ζωής του. Να είναι ανθεκτικός απέναντι στην επισφάλεια, παραγωγικός απέναντι στην εξάντληση, αισιόδοξος απέναντι στην καταστροφή και ψυχολογικά λειτουργικός μέσα σε συνθήκες που παράγουν δυσλειτουργία.
Η πανδημία, η κοινωνική ταπείνωση, η αστυνομική καταστολή, η πολιτική χειραγώγηση και η ψηφιακή επιτήρηση εμφανίζονται στην παρέμβαση ως διαφορετικές όψεις ενός ευρύτερου προβλήματος: της μετατροπής της ανθρώπινης ζωής σε αντικείμενο διαχείρισης.
Αυτό που η εξουσία παρουσιάζει ως πρόβλημα ατομικής προσαρμογής, η Αόρατη Επιτροπή το αναγνωρίζει ως πολιτική και υπαρξιακή αντίφαση.
Από ψυχοκοινωνική σκοπιά, η παρέμβαση θέτει ένα ακόμη βαθύτερο ερώτημα: μήπως η μεγαλύτερη επιτυχία της σύγχρονης εξουσίας δεν είναι ότι καταστέλλει τις εξεγέρσεις, αλλά ότι διαμορφώνει ανθρώπους που δυσκολεύονται ακόμη και να φανταστούν τη δυνατότητα να εξεγερθούν; Ανθρώπους που έχουν εσωτερικεύσει την προσαρμογή ως αρετή, την παραίτηση ως ωριμότητα και την υποταγή ως ρεαλισμό;
Η εξέγερση αποκτά έτσι ένα νόημα που υπερβαίνει την πολιτική διαμαρτυρία. Είναι η άρνηση του ανθρώπου να συνεχίσει να ακρωτηριάζει τις ανάγκες, τις επιθυμίες και τις δυνατότητές του για να χωρέσει σε έναν κόσμο που τον εξαντλεί.
Το κεντρικό μήνυμα της παρέμβασης θα μπορούσε να συμπυκνωθεί σε μία φράση:
Το ζητούμενο δεν είναι να μάθουμε να επιβιώνουμε καλύτερα μέσα σε έναν κόσμο που μας στερεί τη ζωή, αλλά να ξαναβρούμε τη συλλογική δύναμη να ζήσουμε διαφορετικά.
*πρόχειρη μετάφραση και περίληψη: Αντώνης Ανδρουλιδάκης
Λιγότερα
Γαλλική Εταιρεία Φιλοσοφίας (1923): Αλμπερτ Αϊνστάιν vs Ανρί Μπεργκσόν : Η «φύση του χρόνου».
Ιδεόνιο
Η ιστορική διαμάχη ανάμεσα στον Άλμπερτ Αϊνστάιν και τον Ανρί Μπεργκσόν έλαβε χώρα στις 6 Απριλίου 1922 στο Παρίσι, κατά τη διάρκεια μιας συνάντησης στη Γαλλική Εταιρεία Φιλοσοφίας (Société française de philosophie) με το κεντρικό θέμα της σύγκρουσής τους να είναι η «φύση του χρόνου».
Η συνάντηση ήταν αρχικά προγραμματισμένη ως μια φιλική ακαδημαϊκή συζήτηση, καθώς ο Αϊνστάιν είχε επισκεφθεί το Παρίσι για να παρουσιάσει τη Θεωρία της Σχετικότητας.
Ωστόσο, εξελίχθηκε σε μια βαθιά σύγκρουση ανάμεσα στη φυσική και τη φιλοσοφία!
Ο Αϊνστάιν υποστήριζε ότι ο χρόνος είναι μια αντικειμενική, μετρήσιμη ποσότητα που ορίζεται από τα ρολόγια. Μέσα από τη θεωρία της σχετικότητας, έδειξε ότι ο χρόνος είναι σχετικός με το σύστημα αναφοράς και την κίνηση του παρατηρητή, αλλά επέμενε ότι μόνο ο φυσικός χρόνος είναι πραγματικός.
Μάλιστα, απέρριψε πλήρως τη φιλοσοφική προσέγγιση με την περίφημη φράση του: «Ο χρόνος των φιλοσόφων δεν υπάρχει».
Ο Μπεργκσόν (ο οποίος τότε ήταν ο διασημότερος φιλόσοφος στον κόσμο) δεν αμφισβήτησε τα μαθηματικά της σχετικότητας, αλλά υποστήριξε ότι ο Αϊνστάιν μπέρδευε τη μέτρηση του χρόνου με τον ίδιο τον χρόνο.
Για τον Μπεργκσόν, ο αληθινός χρόνος είναι η «διάρκεια» (la durée), δηλ μια συνεχής, υποκειμενική ροή της ανθρώπινης συνείδησης που περιλαμβάνει αναμνήσεις, προσμονές και βιώματα, τα οποία δεν μπορούν να τεμαχιστούν από τα ρολόγια ή τα μαθηματικά.
Η κοινή γνώμη της εποχής θεώρησε ότι ο Αϊνστάιν κέρδισε τη μάχη, κάτι που οδήγησε σε σταδιακή πτώση της δημοτικότητας του Μπεργκσόν.
Ωστόσο, η διαμάχη αυτή κόστισε προσωρινά και στον Αϊνστάιν. Η επιτροπή των Βραβείων Νόμπελ επηρεάστηκε από τις ενστάσεις του Μπεργκσόν και απένειμε στον Αϊνστάιν το Νόμπελ Φυσικής για το φωτοηλεκτρικό φαινόμενο και όχι για τη Θεωρία της Σχετικότητας.
Κατά τη διάρκεια της διαμάχης, ο Μπεργκσόν είπε ότι «Τα ρολόγια δεν διαβάζουν τον εαυτό τους. Χρειάζεται πάντα μια συνειδητή ύπαρξη για να αντιληφθεί το πέρασμα του χρόνου.»
(όπως μεταφέρεται στη βιβλιογραφία της φιλοσοφίας της επιστήμης από το έργο του Μπεργκσόν Durée et Simultanéité και τη συζήτηση του 1922)
Ο Μπεργκσόν εννοούσε ότι ένα ρολόι απλώς καταγράφει μια χωρική κίνηση (τους δείκτες που γυρίζουν). Η ίδια η έννοια του χρόνου, της διαδοχής και της διάρκειας προϋποθέτει μια ανθρώπινη συνείδηση που συνδέει το «τώρα» με το «πριν» και το «μετά».
Σε αυτή τη διαμάχη δεν υπάρχει απόλυτος νικητής, καθώς οι δύο άνδρες μιλούσαν για δύο διαφορετικά πράγματα χρησιμοποιώντας την ίδια λέξη («χρόνος»).
Για τον Άλμπερτ Αϊνστάιν, ο χρόνος είναι μια φυσική διάσταση (χωροχρόνος), μεταβάλλεται ανάλογα με την ταχύτητα και τη βαρύτητα, και μετριέται αντικειμενικά με όργανα (ρολόγια). Στο πεδίο της φυσικής, η Θεωρία της Σχετικότητας έχει αποδειχθεί πειραματικά αναρίθμητες φορές (π.χ. στα συστήματα GPS). Στο σύμπαν, ο χρόνος λειτουργεί ακριβώς όπως τον περιέγραψε ο Αϊνστάιν.
Για τον Ανρί Μπεργκσόν, ο χρόνος είναι μια ψυχολογική και βιωματική πραγματικότητα (διάρκεια). Η επιστήμη μετράει μόνο τα «ίχνη» του χρόνου στον χώρο, αλλά χάνει την ίδια την εμπειρία της ροής του. Στο πεδίο της ανθρώπινης εμπειρίας είχε δίκιο. Η νευροεπιστήμη και η ψυχολογία επιβεβαιώνουν ότι ο άνθρωπος δεν βιώνει τον χρόνο γραμμικά ή μαθηματικά (ένα λεπτό χαράς περνάει γρήγορα, ένα λεπτό πόνου κρατάει αιώνες).
Ιστορικά και θεσμικά, η φυσική «κέρδισε» τον χρόνο και η θεωρία του Αϊνστάιν κυριάρχησε στον 20ό αιώνα, περιθωριοποιώντας τη φιλοσοφική προσέγγιση.
Όμως, στη σύγχρονη φυσική και τη φιλοσοφία της επιστήμης, το ερώτημα «γιατί νιώθουμε τον χρόνο να κυλάει, αφού οι νόμοι της φυσικής δείχνουν ένα στατικό σύμπαν;» παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα άλυτα μυστήρια.
Το μαθηματικό παράδοξο είναι πως οι θεμελιώδεις νόμοι της φυσικής (Νεύτωνας, Maxwell, Σχετικότητα, Κβαντομηχανική) είναι χρονικά συμμετρικοί. Αν αντικαταστήσουμε το «t» (χρόνος) με το «-t» στις εξισώσεις, τα μαθηματικά δουλεύουν εξίσου τέλεια προς τα πίσω. Πώς γίνεται λοιπόν ένα σύμπαν που κυβερνάται από απολύτως συμμετρικούς νόμους, να γεννά μια βιολογία (εμάς) που είναι τόσο ασύμμετρη; Πώς αναδύεται το «βέλος του χρόνου» από συστατικά που δεν έχουν βέλος χρόνου;
Σήμερα η συζήτηση Αϊνστάιν-Μπεργκσόν έχει επιστρέψει στο προσκήνιο. Όταν οι φυσικοί προσπαθούν να ενώσουν τη Γενική Σχετικότητα (που βλέπει τον χρόνο ως διάσταση) με την Κβαντομηχανική, έρχονται αντιμέτωποι με το λεγόμενο «Πρόβλημα του Χρόνου» (The Problem of Time).
Η άκαμπτη θέση του Αϊνστάιν ότι «ο χρόνος των φιλοσόφων δεν υπάρχει» άφησε ένα τεράστιο θεωρητικό κενό. Σύγχρονοι φυσικοί (π.χ. ο Lee Smolin στο βιβλίο του Time Reborn) υποστηρίζουν ότι για να προχωρήσει η κοσμολογία, ίσως πρέπει να δεχτούμε ότι ο χρόνος είναι τελικά πραγματικός και δυναμικός, και όχι μια στατική γεωμετρική ψευδαίσθηση όπως πίστευε ο Αϊνστάιν.
Λιγότερα
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
ΛΙΣΤΑ ΙΣΤΟΛΟΓΙΩΝ
-
Αντώνης Ανδρουλιδάκης : Τι είναι αυτό που ενεργοποιεί την κοινωνική οργή - Αντώνης Ανδρουλιδάκης ίπου μία ώρα πριν 1 ώρ. ·
Πριν από 13 ώρες -
This “Atomic Cannon” Could Challenge Einstein’s Theory of Gravity - https://scitechdaily.com/this-atomic-cannon-could-challenge-einsteins-theory-of-gravity/Πριν από 3 εβδομάδες
-
Λιλής Ζωγράφου "Ο ηλιοπότης Ελύτης" - ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ · Ελένη Πατσουράκου ·19 ώρες πριν19 ώρ. · *«Μόνος απέλπισα το θάνατο!»* Δόθηκε ποτέ επιγραμματικότερα αλλά και ποιητικότερα η μοίρα του Έ...Πριν από 3 εβδομάδες
-
-
-
Καρυστιανού: ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ - Evosmos24.gr · Ακολουθήστε 15 ώρ. · Για την απόφασή της κατέβει στην πολιτική, για το νέο κόμμα που θα ανακοινωθεί μέχρι το καλοκαίρι αλλά και για...Πριν από 7 μήνες
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Δρ. Γεωργίου Κ. Φίλη: Γενεύη 2: Η Ελλάδα πρέπει να συμμετάσχει πιο ενεργά - *Γενεύη 2: Η Ελλάδα πρέπει να συμμετάσχει πιο ενεργά*Πριν από 12 χρόνια
-
Νίκου Καλογερόπουλου: Και ούτω «επληρώθη το υπό του Προφήτου λεχθέν»: - *«Δεν θα επιτρέψουμε ποτέ η Ελλάδα να γίνει Μεγάλη Δύναμη»!*
Πριν από 12 χρόνια -
-
ΑΡΝΗΣΗ: ΣΕΦΕΡΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ
ΠΛΑΤΕΙΑ - Άμεση Δημοκρατία (Real Democracy)
