Share |

Θεέ του ουρανού και του παντός,

αυτείν’ οι γραμματισμένοι,

αυτείν’ οι πολιτισμένοι,

έκαμαν και κάνουν αυτά τα λάθη…

Στρατηγός ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ


Expedia

Κυριακή 18 Οκτωβρίου 2026

Για Δέστε τον Αμάραντο | Παραδοσιακό Ελληνικό Τραγούδι (AI Cover)

 



ΚΟΣΤΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ/ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ

 

Αντώνης Ανδρουλιδάκης · «ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΑ ΖΕΙΣ, ΤΙ ΠΕΡΙΜΕΝΕΙΣ;» Η συλλογική αυτοαπαξίωση ως μηχανισμός πολιτικής αδυναμίας

 

Αντώνης Ανδρουλιδάκης

1 ώρ. 
«ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΑ ΖΕΙΣ, ΤΙ ΠΕΡΙΜΕΝΕΙΣ;»
Η συλλογική αυτοαπαξίωση ως μηχανισμός πολιτικής αδυναμίας
Φανταστείτε έναν Γάλλο να λέει: «Στη Γαλλία ζεις, τι περιμένεις;». Ή «Αυτά μόνο στη Γαλλία γίνονται!». «Γαλλία είσαι, ό,τι δηλώσεις είσαι». «Εδώ είναι Γαλλία, δεν είναι Ευρώπη!». «Αν ήμασταν σοβαρή χώρα, δεν θα συνέβαιναν αυτά». «Οι Γάλλοι δεν έχουμε παιδεία». «Ο Γάλλος δεν αλλάζει ποτέ». «Τέτοιος λαός είμαστε, τέτοιους πολιτικούς αξίζουμε». «Δεν υπάρχει σωτηρία γι' αυτή τη χώρα». «Η Γαλλία τρώει τα παιδιά της». «Όποιος μπορεί, να φύγει από τη Γαλλία». «Στο εξωτερικό αυτά δεν συμβαίνουν». «Αν αυτό γινόταν σε μια κανονική ευρωπαϊκή χώρα…». Ή, ακόμη καλύτερα, «Μαζί τα φάγαμε, εμείς οι Γάλλοι. Τώρα να πληρώσουμε».
Ακούγονται σχεδόν κωμικά, έτσι δεν είναι; Κι όμως, δεν είναι παρά οι καθημερινές ελληνικές μας φράσεις, με αλλαγμένη την εθνικότητα.
Ασφαλώς και οι Γάλλοι ασκούν σκληρή κριτική στη χώρα τους. Μπορεί να είναι εξίσου κυνικοί, απογοητευμένοι ή επικριτικοί. Υπάρχει όμως μια ουσιώδης διαφορά ανάμεσα στο να καταγγέλλεις όσα συμβαίνουν στην κοινωνία σου και στο να περιφρονείς συλλογικά τον εαυτό σου επειδή συμβαίνουν.
Στην Ελλάδα, αυτή η δεύτερη στάση έχει γίνει σχεδόν αυτονόητη. «Ελλάδα είσαι, τι περιμένεις;», «Αυτοί είμαστε», «Μόνο εδώ γίνονται αυτά», «Δεν πρόκειται να αλλάξουμε ποτέ», «Ο Έλληνας είναι λαμόγιο», «Δεν έχουμε κουλτούρα», «Δεν είμαστε σοβαρός λαός», «Καλά να πάθουμε», «Μας αξίζουν όσα περνάμε». Φράσεις που επαναλαμβάνονται με τέτοια ευκολία, ώστε δεν αντιλαμβανόμαστε πια το βαθύτερο νόημά τους. Δεν περιγράφουν απλώς μια δυσλειτουργία. Αποδίδουν την αιτία της σε μια υποτιθέμενη συλλογική μας κατωτερότητα.
Και κάπως έτσι, η πολιτική ευθύνη μετατρέπεται σε εθνικό ελάττωμα. Η διαφθορά παύει να είναι πρόβλημα θεσμών και εξουσίας και γίνεται χαρακτηριστικό του «Έλληνα». Η κοινωνική αδικία παύει να είναι αποτέλεσμα πολιτικών επιλογών και γίνεται κάτι που «μας αξίζει». Η οργή, αντί να στραφεί προς εκείνους που ασκούν την εξουσία, στρέφεται προς τον ίδιο τον συλλογικό μας εαυτό.
Η οικονομική κρίση ενίσχυσε αποφασιστικά αυτή την κουλτούρα. Το «μαζί τα φάγαμε» δεν ήταν απλώς μια πολιτική φράση. Ήταν μια αφήγηση συλλογικής ενοχοποίησης που μετέτρεπε τις άνισες ευθύνες σε κοινή ενοχή. Ο τραπεζίτης, ο πολιτικός, ο μεγαλοεπιχειρηματίας και ο χαμηλόμισθος εμφανίστηκαν περίπου ως συνυπεύθυνοι της ίδιας καταστροφής. Και η ντροπή έγινε ένας ιδιαίτερα αποτελεσματικός τρόπος να μεταφέρεται η ευθύνη από την εξουσία στην κοινωνία.
Στη Γαλλία, η ιστορική παράδοση της εξέγερσης επιτρέπει συχνότερα στους πολίτες να αντιλαμβάνονται τη διαμαρτυρία ως δικαίωμα και όχι ως ένδειξη εθνικής αποτυχίας. Δεν πρόκειται για κάποια γαλλική ανωτερότητα ούτε για απουσία συλλογικών τραυμάτων και αυτοκριτικής. Πρόκειται για διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους οι κοινωνίες αφηγούνται τον εαυτό τους και τη σχέση τους με την εξουσία.
Ίσως, λοιπόν, πριν αναρωτηθούμε γιατί οι Έλληνες δεν εξεγείρονται συχνότερα ή αποτελεσματικότερα, χρειάζεται να αναρωτηθούμε τι συμβαίνει σε μια κοινωνία που έχει μάθει να ντρέπεται για τον εαυτό της. Πώς μπορεί να διεκδικήσει δικαιοσύνη ένας λαός που έχει εσωτερικεύσει την πεποίθηση ότι δεν την αξίζει; Πώς μπορεί να εμπιστευτεί τη συλλογική του δύναμη όταν έχει μάθει να περιφρονεί τη συλλογική του ταυτότητα;
Γιατί όταν μια κοινωνία πιστεύει ότι αδικείται, μπορεί να εξεγερθεί. Όταν όμως έχει πειστεί ότι η ίδια είναι το πρόβλημα, κινδυνεύει να μετατρέψει την οργή της σε ντροπή και την αδικία σε πεπρωμένο.
Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη πολιτική επιτυχία της συλλογικής μας αυτοαπαξίωσης: να έχουμε μάθει να κατηγορούμε τον εαυτό μας για όσα θα έπρεπε να απαιτούμε από την εξουσία. Να ντρεπόμαστε εκεί όπου θα έπρεπε να αγανακτούμε. Και να λέμε «Ελλάδα είσαι, τι περιμένεις;» ακριβώς τη στιγμή που θα έπρεπε να λέμε «Ως εδώ».

Γιώργος Χαρβαλιάς - Η Ελλάδα έχει μικρύνει σε ισχύ και επιρροή

 


Το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου μετατρέπεται σε δοκιμασία άσκησης κυριαρχικών δικαιωμάτων; Τι άφησε η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα και γιατί ο Γιώργος Χαρβαλιάς αμφισβητεί την εικόνα διπλωματικού θριάμβου; Στις «Αντιθέσεις» με τον Γιώργο Σαχίνη, ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Γιώργος Χαρβαλιάς αναλύει τις ελληνικές επιλογές σε ένα διεθνές περιβάλλον αυξανόμενης αστάθειας. Υποστηρίζει ότι οι αμερικανικές διατυπώσεις για το καλώδιο ανοίγουν χώρο στην τουρκική εμπλοκή και προειδοποιεί για τον κίνδυνο δημιουργίας προηγουμένου. Ο Παντελής Σαββίδης παρεμβαίνει για την Κάσο, την αποτροπή, την πολιτική βούληση και την τουρκική επιδίωξη να καταστήσει την Ελλάδα εξαρτημένη από τις επιλογές της Άγκυρας. Η συζήτηση επεκτείνεται στην ευρωπαϊκή κρίση, με τη Μαρία Δεναξά να τοποθετείται για τις κοινωνικές αντιδράσεις, τη φτωχοποίηση και το χάσμα πολιτικών ηγεσιών και πολιτών. Ο Νίκος Παπαδάτος εξετάζει τον πόλεμο στην Ουκρανία, το Καλίνινγκραντ και τους κινδύνους ευρύτερης στρατιωτικής κλιμάκωσης. Στο επίκεντρο και η τεχνητή νοημοσύνη: Ο Θανάσης Κοσμόπουλος συζητά για τα αυτόνομα οπλικά συστήματα, τον ανθρώπινο έλεγχο, την ψηφιακή εξάρτηση και τη χειραγώγηση μέσω bots. Μια συζήτηση για την εθνική στρατηγική, την ευρωπαϊκή πορεία και τη συγκέντρωση ισχύος στα χέρια κρατών και τεχνολογικών κολοσσών. #Αντιθέσεις #Χαρβαλιάς #Ελληνοτουρκικά #Γεωπολιτική #ΤεχνητήΝοημοσύνη

Nobel Prize-winning economist Paul Krugm

 

ΓΑΛΛΙΑ, ΙΤΑΛΙΑ, ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ... ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΚΡΗΞΗ

 


Χάος επικρατεί στη Γαλλία, από τα εκτεταμένα επεισόδια σε Παρίσι, Λυών, Λιμόζ, Μασσαλία και άλλες μεγάλες πόλεις. Ένας διαδηλωτής έχασε τη ζωή του, ένας 17χρονος ακρωτηριάστηκε ενώ έγιναν χιλιάδες συλλήψεις. Διαδηλώσεις καταγράφονται και στην Ιταλία. Χιλιάδες διαδηλωτές κατέκλυσαν τους δρόμους αρκετών Ιταλικών πόλεων, διαμαρτυρόμενοι για το υψηλό κόστος διαβίωσης.Οξύνεται όλο και περισσότερο η πολιτική αντιπαράθεση για την ακρίβεια και την ενεργειακή κρίση με την αντιπολίτευση να στρέφει τα πυρά της κατά της Κυβέρνησης κατηγορώντας την ότι τα μέτρα που παίρνει δεν φτάνουν για να ανακουφιστούν οι πολίτες.

Σάββατο 17 Οκτωβρίου 2026

THOMAS WOLFE ; ΠΕΡΙ ΧΡΟΝΟΥ ΚΑΙ ΠΟΤΑΜΟΥ ΄Β ΤΟΜΟΣ

 

«Οι λέξεις ξεχύνονταν από μέσα του σαν ένα είδος ματωμένου ιδρώτα, έβγαιναν από τις άκρες των δαχτύλων του, ξεπηδούσαν από τον βραχνιασμένο του λαιμό σαν φίδια που σφάδαζαν τις έγραφε με την καρδιά του, με το μυαλό, με τον ιδρώτα, με το κορμί του τις έγραφε με το αίμα του, με την ψυχή του ξεχύνονταν από την έσχατη μυστική πηγή και ουσία της ίδιας του της ζωής.
Και στις λέξεις εκείνες βρισκόταν συμπυκνωμένη η μορφή της πικρής του ανεστιότητας, της αβάσταχτης λαχτάρας του, του οργιαστικού του πόθου να επιστρέφει.

Σ' εκείνες τις ξέφρενες και τσακισμένες φράσεις βρισκόταν συμπυκνωμένο ολάκερο το ζοφερό φορτίο που κουβαλούσε το κατάκοπο, το λιμασμένο, το εξωθημένο, το καταπονημένο του πνεύμα - βρισκόταν όλη η λαχτάρα του περιπλανώμενου, όλη η απίστευτη και απερίγραπτη επιθυμία της επιστροφής που ένας Αμερικανός, ή όποιος άλλος άνθρωπος πάνω στη γη, μπορεί να νιώσει».

ΡΗΞΗ ΕΕ-ΗΠΑ. ΕΝΩ Η ΕΥΡΩΠΗ ΞΕΣΗΚΩΝΕΤΑΙ, 90+70 ΔΙΣ ΔΕΛΕΙ Ο ΖΕΛΕΝΣΚΙ ΓΙΑ ΣΥΝΕΧΙΣΗ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ.

 

Γεράσιμος Λυκιαρδόπουλος Βαρκελώνη, 1975 [V]/ Κωνσταντίνος Κωστέας ·

 


Παρασκευή 16 Οκτωβρίου 2026

Ι. Μάζης: «Αυτά να πανε να τα πουλήσουνε αλλού!....Στρώνουν χαλί για εθνική υποχώρηση. »

 

Αντώνης Ανδρουλιδάκης: Το εκκρεμές της κοινωνικής αντίστασης και της κοινωνικής ήττας (ηχητικό)

 


Ο αναπτυξιακός και κοινωνικός ψυχολόγος Αντώνης Ανδρουλιδάκης αναλύει στο Ράδιο 98.4 την αντίδραση της ελληνικής κοινωνίας στην πολυκρίση

Ο Αντώνης Ανδρουλιδάκης, αναπτυξιακός και κοινωνικός ψυχολόγος και συγγραφέας, διδάσκων Εκπαιδευτική Ψυχολογία στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, μιλάει στον Ράδιο 98.4 για την ελληνική κοινωνία, σε αντίστιξη με το πώς αντιδρούν αυτή την περίοδο οι κοινωνίες άλλων ευρωπαϊκών χωρών στην πολυκρίση, σημειώνοντας ότι στο ιστορικό DNA μίας κοινωνίας διαχρονικής αντίστασης, όπως η ελληνική, η συστημική χειραγώγηση και οι απογοητεύσεις έχουν ενσωματώσει ψυχοκοινωνικά την ήττα ή τη ματαιότητα των κοινωνικών αντιδράσεων, όσο αιτιολογημένες κι αν είναι αυτές.

Δεν υπάρχει απάθεια, υποστηρίζει, αλλά ένα διαρκές εκκρεμές ανάμεσα στην ανάγκη αντίστασης και την «προσωπική ασφάλεια» της αποδοχής της ήττας εκ προοιμίου…

Στίχοι: Τσώτου Σώτια Μουσική: Σούκας Τάκης

 Ξέρω νεκρούς που έχουν τα μάτια ανοιχτά

και που χτυπάει κανονικά μέσα η καρδιά τους,
παν στη δουλειά, χτυπάνε κάρτα στις επτά,
στο μισθολόγιο υπάρχει τ’ όνομά τους
Αλλά έχουν φύγει μυστικά και σιωπηλά
κι έχουν χωρίσει από τον κόσμο τα δικά τους,
γιατί οι άνθρωποι πεθαίνουν, τελικά,
τη μέρα που πεθαίνουνε τα όνειρά τους
Ξέρω νεκρούς που μες στους δρόμους περπατούν,
κοιτούν βιτρίνες, παζαρεύουν και ψωνίζουν
κάνουνε Πάσχα και τα έθιμα κρατούν,
πληρώνουν φόρους και στις εκλογές ψηφίζουν
Αλλά έχουν φύγει μυστικά και σιωπηλά
κι έχουν χωρίσει από τον κόσμο τα δικά τους,
γιατί οι άνθρωποι πεθαίνουν, τελικά,
τη μέρα που πεθαίνουνε τα όνειρά τους

ΛΙΣΤΑ ΙΣΤΟΛΟΓΙΩΝ

Η «ΣΠΙΘΑ» άναψε για τη Νέα Ελλάδα
Ο Μίκης Θεοδωράκης, στο κατάμεστο αμφιθέατρο του Ιδρύματος Μιχάλη Κακογιάννη, άναψε χθες (1 Δεκεμβρίου 2010) τη «ΣΠΙΘΑ» του ΚΑΘΑΡΤΗΡΙΟΥ ΚΑΙ ΠΛΑΣΤΟΥΡΓΟΥ ΠΥΡΟΣ για ΤΗ ΝΕΑ ΕΛΛΑΔΑ.
Κώστας Τσιαντής


«…ανέστιος ειν’, που χαίρεται αν ξεσπάσει
ανάμεσα σε φίλους και δικούς ξέφρενη αμάχη.»
Όμηρος (Ι, 63-64)


Του Ηλία Σιαμέλου (Από antibaro 7/12/2010)

Όντας περαστικός, είπα, το βλέφαρό μου για λίγο ν’ ακουμπήσω στου διαδικτύου τις φιλικές ιστοσελίδες! Να δω τα εκθέματα της σκέψης των πολλών, ν’ ακούσω τις ιαχές τους. Όμως άλλα είδαν τα μάτια μου στο θαμποχάρακτο κατώφλι τους. Ο ένας κρατάει την πύρινη ρομφαία, ο άλλος κοντάρια και παλούκια και πιο πέρα ο φίλος τρίβει την τσακμακόπετρά του, εκεί απόκοντα, στις νοτισμένες αναφλέξεις του συστήματος.
-Ω, είπα, ω θεληματάρικα παιδιά, που παίζετε κρυφτό, στα πιο ρηχά σοκάκια ενός εξωνημένου καθεστώτος. Κύματα, κύματα έρχονται τα λόγια σας με θόρυβο και φεύγουν. Δεν έχουν φτερά, δεν έχουν μέσα τους τούς ήχους των πονεμένων.
Μόνο να, κατηγόριες, κατηγόριες, και λόγια επικριτικά από ανθρώπους που εμφανίζονται σαν οι μοναδικοί κάτοχοι της αλήθειας. Κι όλα αυτά, τούτη τη μαύρη ώρα της γενικευμένης υπνογένειας! Δε μπορεί, είπα, κάπου θα υπάρχει η συζυγία των ψυχών, κάπου το πάρτι της στενοποριάς θα πάρει τέλος.
Μα τι θέλω να πω; Για ποιο πράγμα τόση ώρα τσαμπουνάω; Ναι, ναι, μα για του λύκου το χιονισμένο πέρασμα μιλάω ! Μια κίνηση έκανε ο Μίκης Θεοδωράκης και πέσανε όλοι πάνω του για να τον φάνε. Και δε ρίχτηκαν πάνω του οι οχτροί, δεν όρμησε πάνω του της Νέας Τάξης η αρμάδα. Όρμησε το ίδιο το περιοδικό «Ρεσάλτο»! Όρμησε το μετερίζι εκείνο που στις σελίδες του την άστεγη ψυχή μας τόσα χρόνια είχαμε αποθέσει!

Είμαι στο Κοιμητήριο, δίπλα στον τάφο της γυναίκας μου. «Ερευνώ πέρα τον ορίζοντα και, σκύβοντας προσπαθώ με τα δάχτυλα να καθαρίσω την πλάκα του τάφου νάρθει ν’ ακουμπήσει η σελήνη…»*. Ναι, εκείνη μου το έλεγε: Πρόσεχε, πρόσεχε τον κόσμο μας. Πρόσεχε τους ανθρώπους, ενώ μου απάγγελνε με δάκρυα τους στίχους του αγαπημένου της ποιητή : «Αυτός αυτός ο κόσμος /ο ίδιος κόσμος είναι… Στη χάση του θυμητικού / στο έβγα των ονείρων … Αυτός ο ίδιος κόσμος / αυτός ο κόσμος είναι. Κύμβαλο κύμβαλο / και μάταιο γέλιο μακρινό!»…**
Σκέφτομαι, σκέφτομαι κι άκρη δε βρίσκω. «Τελικά αυτή η άμυνα που θα μας πάει, σαν μας μισήσουνε κι’ οι λυγαριές;»** *

Ναι, στο τέλος θα μισήσουμε τον ίδιο μας το εαυτό ή θα τρελαθούμε. Δε γίνεται τη μια μέρα να βάζεις στο εξώφυλλο του «Ρεσάλτο» τη φωτογραφία του Μίκη και την άλλη βάναυσα να τον λοιδορείς. Δε γίνεται τη μια μέρα να ελπίζεις στο φως και την άλλη να γουρουνοδένεσαι με το σκοτάδι. Δε γίνεται τη μια μέρα να προβάλλεις τις απόψεις του και την άλλη να τον ταυτίζεις με τη …Ντόρα!
Είναι αυτή η θαμπούρα απ’ την κακοσυφοριασμένη αιθάλη της Αθήνας που επηρεάζει ανθρώπους και αισθήματα; Είναι η πωρωμένη σκιά του Στάλιν που κατευθύνει ακόμη και σήμερα την εγκληματική παραλυσία των όντων;

Δεν έχω πρόθεση να ενταχτώ στο κίνημα του Θεοδωράκη. Όμως δε μπορώ να πω ότι δε χαίρομαι, όταν ακούω να ξεπετάγονται σπίθες μέσα από τα σπλάχνα της κοινωνίας, είτε αυτές προέρχονται από απλούς ανθρώπους ή από ανεμογέννητους προλάτες πρωτοπόρους. Φτάνει αυτές οι σπίθες να ανάψουν φωτιές, για να καεί τούτο το σάπιο καθεστώς, τούτη η παπανδρεοποιημένη χολέρα. Αν εμείς οι ξεπαρμένοι «κονταροχτυπιόμαστε» μέσα στης πένας τη χλομάδα κι είμαστε ανίκανοι ν’ ανάψουμε μια σπίθα στου καλυβιού μας τη γωνιά, ας αφήσουμε τουλάχιστον κάποιες περήφανες ψυχές να κάνουν αυτό που νομίζουν καλύτερα. Ας μην σηκώνουμε αμάχες κι ας μην πετάμε ανέσπλαγχνες κορώνες, όταν κάποιο κίνημα είναι ακόμη στα σπάργανα και δεν έχει δείξει το πρόσωπό του. Εκτός κι αν η μικρόνοιά μας ενοχλήθηκε, όταν ο Μίκης κάλεσε επίσημα τους Ανεξάρτητους πολίτες σε ΑΝΥΠΑΚΟΗ – ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ, σε κυβερνητικά ή μη σχέδια, που Ηθικά, Εθνικά, Δημοκρατικά, Ιστορικά, κατατείνουν στην υποτέλεια του Ελληνισμού.

Όμως, παρά το αλυσόδεμα, παρά τα μύρια δεινά που μας σωρεύουν, τούτος ο βράχος, που λέγεται Ελλάδα, εκπέμπει την κραυγή του. Και οι κραυγές του Μίκη, και οι κραυγές χιλιάδων αγωνιστών, όποιου χρώματος και νάναι, σε πείσμα κάθε ψωροκύβερνου, σε πείσμα κάθε καθεστωτικού βαρδιάνου, κάποια στιγμή θα ενωθούν, κάποια στιγμή στον άνεμο θα ανεβούν, για ν’ ακουστούν, να πιάσουν τόπο. Γιατί «κι ένας που έχει μυαλό νήπιου καταλαβαίνει, πως τώρα η Ελλάδα στην άκρα του άπατου γκρεμού κοντοζυγώνει»****

* Νίκος Εγγονόπουλος
** Οδυσσέας Ελύτης, «Το Άξιον Εστί»
*** Νίκος Εγγονόπουλος
****Όμηρος (Η, 379-482) , παράφραση.

ΑΝΟΙΧΤΕΣ ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ- ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΜΙΚΗ

ΑΡΝΗΣΗ: ΣΕΦΕΡΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ

ΠΛΑΤΕΙΑ - Άμεση Δημοκρατία (Real Democracy)