Η ΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΦΑΝΤΑΣΙΑΣ
Η ΕΛΛΑΔΑ ΠΟΥ ΑΝΤΙΣΤΕΚΕΤΑΙ
Blog του ΚΩΣΤΑ ΤΣΙΑΝΤΗ: Πολιτική Πολιτειακή Ανασυγκρότηση για μια Νέα Ελλάδα -THE PERSPECTIVE OF A NEW DEMOCRATIC EUROPE.
Σελίδες
- Αρχική σελίδα
- ΠΟΛΙΤΙΚΗ
- ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
- ΕΠΙΣΤΗΜΗ
- ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ
- ΠΟΙΗΣΗ
- Graphic arts
- BIBΛΙΑ
- ΜΟΥΣΙΚΗ
- ΕΛ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ
- ΠΡΟΣΩΠΑ
- ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ
- ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ
- ΜΙΚΡΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ
- ΦΡΑΣΙΣ
- ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
- Skroutz
- Philpapers
- TorchMusic
- Scribd
- Translate
- ΤΑΣΣΟΣΠΑΠ
- Newspapers
- ΠΕΜΠΤΟΥΣΙΑ
- Θ.ΕΚΘΕΣΗΣ
- NΙΚΟΛΑΟΣ
- ELEFT
- ΕΣΙΔΕΡ
- ΙΓΝΑΤΙΟΥ
- Κ.ΖΟΥΡΑΡΙΣ
- ΒΟΥΛΗ
- EU
- U.S.A
- FG
- Α.Παύλος
- ΗΜΕΡΗΣΙΑ
Θεέ του ουρανού και του παντός,
αυτείν’ οι γραμματισμένοι,
αυτείν’ οι πολιτισμένοι,
έκαμαν και κάνουν αυτά τα λάθη…
Στρατηγός ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ
Τετάρτη 6 Μαΐου 2026
Αντώνης Ανδρουλιδάκης · Ακολουθήστε 33 λ. · Η ΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΦΑΝΤΑΣΙΑΣ
Ίσως το βαθύτερο πρόβλημα της σύγχρονης Ελλάδας να μην είναι ούτε οικονομικό ούτε πολιτικό. Ίσως να είναι πρόβλημα φαντασίας.
Όχι με την έννοια της δημιουργικότητας, αλλά με την έννοια της συλλογικής δυνατότητας να φανταστούμε κάτι πραγματικά διαφορετικό από αυτό που ήδη ζούμε. Να φανταστούμε μια χώρα που δεν λειτουργεί μέσα από τη φθορά, την αναβολή και τη χαμηλή απαίτηση. Μια χώρα που δεν αναπαράγει συνεχώς τα ίδια μοτίβα με διαφορετικά πρόσωπα.
Η ελληνική κοινωνία μοιάζει παγιδευμένη ανάμεσα στην αγανάκτηση και τον κυνισμό. Θυμώνει εύκολα, απογοητεύεται γρήγορα και τελικά επιστρέφει σε μια ιδιότυπη παραίτηση. Όχι επειδή δεν βλέπει τα προβλήματα, αλλά επειδή δυσκολεύεται να πιστέψει ότι μπορεί να υπάρξει κάτι ουσιαστικά καλύτερο.
Και αυτό είναι ίσως το πιο ανησυχητικό σημείο της παρακμής: όταν μια κοινωνία παύει να πιστεύει στη δυνατότητα της αναγέννησης και περιορίζεται στη διαχείριση της φθοράς της.
Έτσι, η πολιτική μετατρέπεται σε διαχείριση φόβου. Οι κυβερνήσεις υπόσχονται σταθερότητα, όχι μετασχηματισμό. Οι πολίτες ζητούν μικρές βελτιώσεις, όχι βαθιές αλλαγές. Και το σύστημα επιβιώνει ακριβώς επειδή κανείς δεν πιστεύει πραγματικά ότι μπορεί να υπάρξει κάτι έξω από αυτό.
Όμως καμία ιστορική αλλαγή δεν γεννήθηκε από τη διαχείριση του υπάρχοντος. Κάθε μεγάλη μεταβολή ξεκίνησε όταν κάποιοι τόλμησαν να φανταστούν κάτι που πριν έμοιαζε αδύνατο.
Γι’ αυτό η κρίση της Ελλάδας είναι τελικά και κρίση ορίζοντα. Κρίση συλλογικής αυτοπεποίθησης. Μια χώρα που έχει μάθει να αντέχει, αλλά έχει ξεχάσει πώς να οραματίζεται.
Και ίσως η πραγματική ρήξη να μην ξεκινήσει όταν καταρρεύσει το παλιό, αλλά όταν ξαναγεννηθεί η δυνατότητα να φανταστούμε το νέο.
Αντώνης Ανδρουλιδάκης ΤΑ ΜΟΤΙΒΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΑΡΑΚΜΗΣ
ΤΑ
ΜΟΤΙΒΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΑΡΑΚΜΗΣ
Υπάρχει μια αίσθηση που επιστρέφει διαρκώς στην ελληνική πραγματικότητα: ότι τίποτα δεν αλλάζει. Ότι τα ίδια σχήματα, οι ίδιες συμπεριφορές, οι ίδιες παθογένειες επανέρχονται, απλώς με διαφορετικά πρόσωπα. Και όμως, αν κοιτάξει κανείς πιο βαθιά, θα δει κάτι πιο σύνθετο: η Ελλάδα αλλάζει, αλλά όχι όταν και όπως το περιμένουμε.
Αλλάζει όταν δεν μπορεί πια να μην αλλάξει.
Για να καταλάβει κανείς αυτή τη δυναμική, δεν αρκεί να παρακολουθεί τα γεγονότα. Πρέπει να δει τα μοτίβα που επαναλαμβάνονται και τη γλώσσα μέσα από την οποία λειτουργεί η εξουσία. Όχι αυτή που δηλώνεται, αλλά αυτή που πραγματικά την κινεί.
1. Η ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΜΕΝΗ ΡΗΞΗ
Το πρώτο μοτίβο είναι η γνωστή, αλλά συχνά αόρατη διαδρομή: σταθερότητα, φθορά, καθυστερημένη ρήξη. Κάθε περίοδος ξεκινά με μια υπόσχεση τάξης και ελέγχου. Σταδιακά φθείρεται, αλλά η φθορά δεν οδηγεί άμεσα σε αλλαγή. Η κοινωνία αντέχει, προσαρμόζεται, αναβάλλει. Μέχρι που κάποια στιγμή το όριο ξεπερνιέται και τότε η αλλαγή έρχεται απότομα, σαν να συμπυκνώνει όλη τη σιωπηλή ένταση που είχε προηγηθεί.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η περίοδος πριν την οικονομική κρίση του 2010. Για χρόνια, το σύστημα φαινόταν σταθερό. Υπήρχε ανάπτυξη, κατανάλωση, πολιτική εναλλαγή χωρίς μεγάλες συγκρούσεις. Η φθορά όμως συσσωρευόταν: δημόσιο χρέος, πελατειακές δομές, θεσμικές αδυναμίες. Η κοινωνία προσαρμοζόταν, μέχρι που η ρήξη ήρθε απότομα με τα μνημόνια - όχι ως επιλογή, αλλά ως αναγκαστική κατάρρευση μιας ισορροπίας που είχε εξαντληθεί.
2. Η ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ
Το δεύτερο μοτίβο είναι η εξάρτηση από το εξωτερικό. Η Ελλάδα δεν λειτουργεί ποτέ ως πλήρως αυτόνομο σύστημα. Ανήκει σε ευρύτερα πλαίσια, οικονομικά και γεωπολιτικά. Αυτό σημαίνει ότι οι κυβερνήσεις δεν κινούνται ελεύθερα, αλλά μέσα σε όρια που δεν καθορίζουν οι ίδιες. Η Ευρώπη μιλά για θεσμούς και κράτος δικαίου, αλλά στην πράξη επιδιώκει σταθερότητα και συμμόρφωση. Οι Ηνωμένες Πολιτείες μιλούν για ασφάλεια και συμμαχίες, αλλά αυτό που θέλουν είναι προβλέψιμη γεωπολιτική ευθυγράμμιση. Δεν επιλέγουν ποιος έχει δίκιο. Επιλέγουν ποιος δεν δημιουργεί προβλήματα.
Αρκεί να δει κανείς την ένταξη της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα το 1981. Ήταν μια στρατηγική επιλογή που έδωσε σταθερότητα και πόρους, αλλά ταυτόχρονα ενσωμάτωσε τη χώρα σε ένα πλαίσιο περιορισμών. Το ίδιο μοτίβο φάνηκε έντονα και το 2015, όταν η απόπειρα σύγκρουσης με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς οδήγησε τελικά σε αναδίπλωση. Το σύστημα μπορεί να πιέζεται, αλλά δεν μπορεί εύκολα να κινηθεί εκτός πλαισίου.
Σε αυτό το μοτίβο της εξαρτημένης κυριαρχίας εντάσσεται και κάτι που αρχίζει να γίνεται όλο και πιο ορατό: η παρέμβαση υπερεθνικών θεσμών, όπως οι δικογραφίες που προέρχονται από την ευρωπαϊκή εισαγγελία. Αυτές οι παρεμβάσεις δεν λειτουργούν όπως τα εσωτερικά σκάνδαλα, που μπορούν πιο εύκολα να απορροφηθούν ή να ελεγχθούν πολιτικά. Έρχονται απ’ έξω, με μια σχετική αυτονομία, και εισάγουν ένα επίπεδο πίεσης που δεν υπακούει πλήρως στους εγχώριους συσχετισμούς. Ωστόσο, και εδώ φαίνεται το όριο του συστήματος: η Ευρώπη δεν επιδιώκει την αποσταθεροποίηση, αλλά τη συμμόρφωση. Δεν παρεμβαίνει για να ανατρέψει, αλλά για να διορθώσει, να επιβάλει όρια, να διασφαλίσει ότι το σύστημα θα παραμείνει λειτουργικό. Έτσι, τέτοιες εξελίξεις σπάνια οδηγούν από μόνες τους σε ρήξη· λειτουργούν περισσότερο ως επιταχυντές φθοράς, ως υπενθύμιση ότι η κυριαρχία δεν είναι πλήρης και ότι η ισορροπία της εξαρτάται πάντα και από δυνάμεις που βρίσκονται εκτός του εσωτερικού πολιτικού παιχνιδιού.
3. ΤΟ ΤΡΙΓΩΝΟ ΤΗΣ ΕΠΙΡΡΟΗΣ
Το τρίτο μοτίβο είναι η διαρκής σχέση κράτους και οικονομικής ισχύος. Όχι ως εξαίρεση, αλλά ως κανόνας. Το κράτος λειτουργεί ως πεδίο πρόσβασης και διανομής, και η οικονομική ισχύς ως μηχανισμός επιρροής. Η πολιτική βρίσκεται ανάμεσα, διαμεσολαβώντας. Όποιος μπαίνει σε αυτό το σύστημα, αναγκάζεται πρώτα να το διαχειριστεί πριν προλάβει να το αλλάξει.
Από τη δεκαετία του ’90 και μετά, με την είσοδο μεγάλων έργων, ιδιωτικοποιήσεων και την ισχυροποίηση των ΜΜΕ, διαμορφώθηκε ένα πλέγμα σχέσεων ανάμεσα σε πολιτική και οικονομία. Δεν πρόκειται για ένα στιγμιαίο φαινόμενο, αλλά για έναν τρόπο λειτουργίας που επαναλαμβάνεται: το κράτος ως πεδίο πρόσβασης και η οικονομική ισχύς ως μέσο επιρροής.
4. Η ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΔΥΣΠΙΣΤΙΑ
Το τέταρτο μοτίβο είναι το πιο παράδοξο: χαμηλή εμπιστοσύνη και υψηλή αντοχή. Η κοινωνία δυσπιστεί - προς το κράτος, τους θεσμούς, τα κόμματα. Και όμως αντέχει. Προσαρμόζεται σε συνθήκες που αλλού θα οδηγούσαν σε άμεση ρήξη. Αυτή η αντοχή καθυστερεί την αλλαγή, αλλά ταυτόχρονα τη φορτίζει. Δημιουργεί μια συσσώρευση που δεν εκτονώνεται εύκολα, μέχρι να γίνει αναπόφευκτη.
Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας των μνημονίων, η κοινωνία βίωσε βαθιά οικονομική και ψυχολογική πίεση. Και όμως, δεν κατέρρευσε. Δεν υπήρξε παρατεταμένη πολιτική αστάθεια ή αποσύνθεση. Υπήρξαν αντιδράσεις, αλλά το σύστημα άντεξε. Αυτό δείχνει τη διπλή φύση της ελληνικής κοινωνίας: δυσπιστεί, αλλά αντέχει περισσότερο απ’ όσο φαίνεται.
5. ΤΟ ΚΥΜΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΕΚΡΗΞΗΣ
Το πέμπτο μοτίβο είναι τα ηθικά σοκ. Στιγμές που κάτι σπάει: μια τραγωδία, μια αδικία, μια αποκάλυψη που δεν μπορεί να αγνοηθεί. Αυτές οι στιγμές κινητοποιούν, δημιουργούν κύματα, ανοίγουν δυνατότητες. Αλλά συχνά δεν μετατρέπονται σε σταθερή πολιτική αλλαγή. Το συναίσθημα κορυφώνεται και μετά υποχωρεί, αφήνοντας πίσω του μια αίσθηση ανεκπλήρωτου.
Η τραγωδία στο Μάτι το 2018, το δημοψήφισμα του ‘15 και τα Τέμπη το 2023 είναι χαρακτηριστικά παραδείγματα. Δημιούργησαν ισχυρή συναισθηματική φόρτιση, οργή, απαίτηση για δικαιοσύνη. Άνοιξαν δημόσιες συζητήσεις που δεν μπορούσαν να αγνοηθούν. Αλλά, παρά τη δύναμή τους, δεν μετουσιώθηκαν άμεσα σε σταθερές πολιτικές ανατροπές. Το κύμα υπήρξε - η μετατροπή του σε δομή, πολύ πιο δύσκολη.
6. Η ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΗ ΕΝΑΛΛΑΓΗ
Το έκτο μοτίβο είναι η αλλαγή προσώπων χωρίς αλλαγή συστήματος. Κυβερνήσεις αλλάζουν, αλλά οι δομές παραμένουν ανθεκτικές. Όχι γιατί τίποτα δεν μετακινείται, αλλά γιατί το βάθος του συστήματος υπερβαίνει τη διάρκεια των προσώπων.
Η εναλλαγή ΠΑΣΟΚ – ΝΔ για δεκαετίες, και αργότερα η άνοδος του ΣΥΡΙΖΑ, έδωσαν την αίσθηση ριζικής αλλαγής. Και σε επίπεδο προσώπων και ρητορικής υπήρξε. Όμως, σε μεγάλο βαθμό, οι βασικοί μηχανισμοί λειτουργίας παρέμειναν. Το σύστημα απορροφά τους παίκτες πιο εύκολα απ’ όσο οι παίκτες το αλλάζουν.
7. Η ΑΝΑΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ
Όλα τα παραπάνω μαζί οδηγούν σε ένα σύστημα που μεταθέτει την αλλαγή μέχρι να γίνει αναπόφευκτη, σπρώχνοντας το υπαρξιακά απειλητικό ντενεκεδάκι μας λίγο παρακάτω.
Και κάπου εδώ εμφανίζεται το πιο βαθύ παράδοξο.
Η κοινωνία θέλει αλλαγή, αλλά φοβάται το κόστος της. Θέλει κάτι καλύτερο, αλλά δεν εμπιστεύεται εύκολα. Θέλει δικαιοσύνη, αλλά όχι μια ρήξη που θα την φέρει αντιμέτωπη με το άγνωστο.
Έτσι, το σύστημα συνεχίζει να λειτουργεί μέσα σε μια ιδιότυπη ισορροπία: όλοι μιλούν για μετασχηματισμό, αλλά κινούνται με όρους διαχείρισης. Όλοι αναγνωρίζουν τη φθορά, αλλά αποφεύγουν το ρίσκο της αλλαγής.
Και γι’ αυτό η Ελλάδα δεν αλλάζει, μέχρι να αλλάξει. Μια κοινωνία που φοβάται πλέον να ριψοκινδυνεύσει.
Μέχρι τη στιγμή που τα μοτίβα δεν μπορούν πια να συγκρατήσουν την πραγματικότητα. Μέχρι τη στιγμή που η φθορά υπερβαίνει την αντοχή. Μέχρι τη στιγμή που το σύστημα δεν μπορεί να αναπαραχθεί με τους ίδιους όρους.
Τότε, η αλλαγή δεν έρχεται ως επιλογή. Έρχεται ως αναγκαιότητα ύστερα από την καταστροφή. Και όπως δείχνει η ιστορία, όταν η καταστροφή έρχεται, δεν προειδοποιεί.
Αντώνης Ανδρουλιδάκης
Ἀριστοτέλους Πολιτικὰ
Εφόσον βλέπουμε ότι κάθε πόλη είναι ένα είδος κοινωνίας, και ότι κάθε κοινωνία συγκροτείται για χάρη κάποιου αγαθού —διότι όλοι πράττουν ό,τι πράττουν για χάρη αυτού που θεωρούν αγαθό— είναι φανερό ότι όλες οι κοινωνίες αποβλέπουν σε κάποιο αγαθό, και μάλιστα η κοινωνία που είναι η κυριότερη απ’ όλες, επειδή περικλείει όλες τις άλλες, αποβλέπει στο ανώτατο αγαθό. Αυτή είναι η λεγόμενη πόλη, η πολιτική κοινωνία.
Ἀριστοτέλους Πολιτικὰ 1252a][1] ἐπειδὴ πα̂σαν πόλιν ὁρω̂μεν κοινωνίαν τινὰ οὐ̂σαν καὶ πα̂σαν κοινωνίαν ἀγαθου̂ τινος ἕνεκεν συνεστηκυι̂αν ̔του̂ γὰρ εἰ̂ναι δοκου̂ντος ἀγαθου̂ χάριν πάντα πράττουσι πάντες, δη̂λον ὡς πα̂σαι μὲν ἀγαθου̂τινος στοχάζονται, μάλιστα δὲ [5] καὶ του̂κυριωτάτου πάντων ἡ πασω̂ν κυριωτάτη καὶ πάσας περιέχουσα τὰς ἄλλας. αὕτη δ' ἐστὶν ἡ καλουμένη πόλις καὶ ἡ κοινωνία ἡ πολιτική.
Η κοινωνία που προκύπτει από πολλές κώμες είναι η τέλεια πόλη, η οποία έχει πλέον φτάσει —θα λέγαμε— στο όριο της αυτάρκειας. Γίνεται μεν για χάρη του να ζει κανείς, αλλά υπάρχει για χάρη του να ζει καλά.
Γι’ αυτό κάθε πόλη υπάρχει από φύση, εφόσον και οι πρώτες κοινωνίες υπάρχουν από φύση. Διότι η πόλη είναι το τέλος εκείνων, και η φύση είναι το τέλος: αυτό που είναι κάθε πράγμα όταν ολοκληρωθεί η γένεσή του, αυτό λέμε ότι είναι η φύση του — όπως του ανθρώπου, του αλόγου, της οικίας.
Επιπλέον, το «για χάρη του οποίου» και το «τέλος» είναι το άριστο. Και η αυτάρκεια είναι και τέλος και άριστο.
Από αυτά λοιπόν είναι φανερό ότι η πόλη είναι φύσει, και ότι ο άνθρωπος είναι φύσει πολιτικό ζώο. Και όποιος είναι χωρίς πόλη, όχι από τύχη αλλά από φύση, είναι είτε φαύλος είτε ανώτερος από άνθρωπο — όπως και εκείνος που ο Όμηρος κατηγορεί ως: «χωρίς αδελφότητα, χωρίς νόμους, χωρίς εστία».
δ' ἐκ πλειόνων κωμω̂ν κοινωνία τέλειος πόλις, ἤδη πάσης ἔχουσα πέρας τη̂ς αὐταρκείας ὡς ἔπος εἰπει̂ν, γινομένη μὲν του̂ [30] ζη̂ν ἕνεκεν, οὐ̂σα δὲ του̂ εὐ̂ ζη̂ν. διὸ πα̂σα πόλις φύσει ἔστιν, εἴπερ καὶ αἱ πρω̂ται κοινωνίαι. τέλος γὰρ αὕτη ἐκείνων, ἡ δὲ φύσις τέλος ἐστίν: οἱ̂ον γὰρ ἕκαστόν ἐστι τη̂ς γενέσεως τελεσθείσης, ταύτην φαμὲν τὴν φύσιν εἰ̂ναι ἑκάστου, ὥσπερ ἀνθρώπου ἵππου οἰκίας. ἔτι τὸ οὑ̂ἕνεκα καὶ τὸ τέλος βέλτιστον: [1253a][1] ἡ δ' αὐτάρκεια καὶ τέλος καὶ βέλτιστον. ἐκ τούτων οὐ̂ν φανερὸν ὅτι τω̂ν φύσει ἡ πόλις ἐστί, καὶ ὅτι ὁ ἄνθρωπος φύσει πολιτικὸν ζῳ̂ον, καὶ ὁ ἄπολις διὰ φύσιν καὶ οὐ διὰ τύχην ἤτοι φαυ̂λός ἐστιν, ἢ κρείττων ἢ ἄνθρωπος: ὥσπερ [5] καὶ ὁ ὑφ' ̔Ομήρου λοιδορηθεὶς ἀφρήτωρ ἀθέμιστος ἀνέστιος:
Μπορεί κάποιος να εξηγήσει τη Γενική Σχετικότητα με απλά λόγια;
Απάντηση από τον Maurice Dupre 23 Μαρτίου
Μπορεί κάποιος να εξηγήσει τη Γενική Σχετικότητα με απλά λόγια;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ:
Με απλά λόγια, ο Άλμπερτ Αϊνστάιν συνειδητοποίησε ότι οι εξισώσεις του Μάξγουελ υπονοούσαν ότι η ταχύτητα του φωτός στο κενό θα ήταν η ίδια για όλους τους παρατηρητές ανεξάρτητα από την κίνηση της πηγής. Αυτό ερχόταν σε αντίθεση με τη Νευτώνεια μηχανική. Καθώς ο Αϊνστάιν γνώριζε ότι τα μαθηματικά του Νεύτωνα ήταν όλα σωστά, συνειδητοποίησε ότι ο Νεύτωνας έκανε λάθος στις θεμελιώδεις υποθέσεις του για τον χώρο και τον χρόνο. Συγκεκριμένα, ως εκ τούτου, ο Αϊνστάιν αποφάσισε να λάβει σοβαρά υπόψη το αποτέλεσμα των εξισώσεων του Μάξγουελ και απλώς να υποθέσει ότι η ταχύτητα του φωτός στο κενό είναι η ίδια για όλους τους παρατηρητές ανεξάρτητα από τη σχετική τους κίνηση με την πηγή και επομένως μεταξύ τους. Η λογική συνέπεια αυτής της υπόθεσης, γνωστής ως ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΣΧΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΑΡΣ), είναι ότι κανένα φυσικό αντικείμενο δεν μπορεί να επιταχυνθεί στην ταχύτητα του φωτός στο κενό εκτός εάν είναι άμαζο, απλώς καθαρή ενέργεια, οπότε μπορεί να ταξιδέψει με την ταχύτητα του φωτός στο κενό μόνο εάν είναι φως, ούτε λιγότερο ούτε περισσότερο.
Δεδομένου ότι η πληροφορία είναι στην πραγματικότητα μια μορφή ενέργειας, αυτό σημαίνει ότι κανένα σήμα δεν μπορεί να υπερβεί την ταχύτητα του φωτός στο κενό, που παραδοσιακά συμβολίζεται με c. Αλλά, ο Παγκόσμιος Νόμος της Βαρύτητας του Νεύτωνα, ο Αντίστροφος Τετράγωνος Νόμος της έλξης μεταξύ όλων των υλικών σωμάτων, ήταν η στιγμιαία δράση σε απόσταση. Αυτό σήμαινε ότι στη Νευτώνεια βαρύτητα, όταν κουνάς το χέρι σου, στέλνει ένα στιγμιαίο σήμα σε ολόκληρο το σύμπαν. Ακόμα και ο Νεύτωνας συνειδητοποίησε την παραλογικότητα αυτής της υπόθεσης, αλλά επειδή ο Νόμος της βαρύτητας του έδωσε εξαιρετικά ακριβείς προβλέψεις για τις πλανητικές κινήσεις, αποδέχτηκε την παραλογικότητα. Όσοι ακολούθησαν την αποδέχτηκαν μάλλον τυφλά χωρίς πολλή σκέψη.
Αλλά ο Αϊνστάιν συνειδητοποίησε ότι ως αποτέλεσμα του ανώτατου ορίου c στην ταχύτητα του σήματος, δεν θα μπορούσε να υπάρξει στιγμιαία δράση σε ΚΑΜΙΑ απόσταση, ακόμη και σε υπομικροσκοπικές αποστάσεις. ΟΛΕΣ ΟΙ ΦΥΣΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΜΕΣΩ ΑΜΕΣΗΣ ΕΠΑΦΗΣ μεταξύ ύλης και πεδίων.
Ο Michael Faraday είχε εφεύρει την έννοια του ΔΥΝΑΜΕΟΥ ΠΕΔΙΟΥ για να εξηγήσει τις ηλεκτρικές και μαγνητικές δυνάμεις, και ήταν η θεωρία του για τα πεδία που χρησιμοποίησε ο Maxwell για να αναπτύξει τις εξισώσεις του για την ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ, η οποία προέβλεπε ηλεκτρομαγνητικά κύματα που ταξιδεύουν με την ταχύτητα του φωτός ανεξάρτητα από την κίνηση της πηγής. Τα πεδία δυνάμεων του Faraday γέμιζαν όλο τον χώρο συνεχώς, επομένως μπορούσαν να δράσουν σε φορτία και μαγνήτες με άμεση επαφή. Μια κίνηση ενός φορτίου σε κάθε περίπτωση θα έστελνε ένα ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΟ κύμα που ταξιδεύει με την ταχύτητα του φωτός.
Ο φυσικός Hertz κατασκεύασε έναν πομπό και έναν ανιχνευτή για να μελετήσει αυτά τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα (ουσιαστικά τον πρώτο ραδιοπομπό και δέκτη) και απέδειξε στο εργαστήριο ότι τα κύματα συμπεριφέρονταν ακριβώς όπως το φως και η υπολογισμένη ταχύτητα από τις εξισώσεις του Maxwell ήταν σχεδόν πανομοιότυπη με την εργαστηριακά μετρημένη ταχύτητα του φωτός, οπότε το συμπέρασμα ήταν φυσικά ότι το φως είναι ένα ηλεκτρομαγνητικό κύμα.
Έτσι, ο Einstein συνειδητοποίησε ότι ο νόμος της βαρύτητας του Νεύτωνα θα έπρεπε να αντικατασταθεί από μια θεωρία που περιελάμβανε μόνο μάζες που αλληλεπιδρούν με ένα ΒΑΡΥΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ.
Ωστόσο, από τη Νευτώνεια βαρύτητα ήταν σαφές ότι το βαρυτικό πεδίο, σε αντίθεση με το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο, ήταν ΕΝΤΕΛΩΣ ΜΗ ΕΠΙΛΕΚΤΙΚΟ. Κάθε αντικείμενο που τοποθετείται σε ένα συμβάν στον χωροχρόνο κινείται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο, ανεξάρτητα από οποιαδήποτε από τις συγκεκριμένες ιδιότητές του. Ως αποτέλεσμα, ο Αϊνστάιν συνειδητοποίησε ότι Η ΒΑΡΥΤΗΤΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΙΔΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΧΩΡΟΧΡΟΝΟΥ. Αλλά όπως σαφώς άλλες μεγάλες βαρυτικές μάζες επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο κινούνται τα σώματα σε κάθε συμβάν, πρέπει να συμβαίνει καθώς οι μεγάλες βαρυτικές μάζες κινούνται, Ο ΙΔΙΟΣ Ο ΧΩΡΟΧΡΟΝΟΣ ΑΛΛΑΖΕΙ. Η μόνη ιδιότητα που μπορεί να έχει οποιοσδήποτε τύπος χώρου σχετικά με αυτήν την κατάσταση είναι η ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΤΟΥ.
Τώρα, η ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ σε οποιονδήποτε χώρο καθορίζεται από ορισμένες Μετρήσεις Απόστασης. Στη ΓΕΝΙΚΗ ΣΧΕΤΙΚΟΤΗΤΑ (ΓΣ), είναι βολικό να υποθέσουμε ότι έχουμε πολλά ρολόγια με την ίδια κατασκευή, και για οποιαδήποτε διαδρομή P από το συμβάν Α στο συμβάν Β που ακολουθεί ένα από αυτά τα τυπικά ρολόγια, ονομάζουμε τον χρόνο που μετρήθηκε το μήκος αυτής της διαδρομής. Λόγω του RP, αποδεικνύεται ότι αν το Q είναι μια άλλη διαδρομή από το A στο B στον χωροχρόνο που ακολουθείται από ένα άλλο τυπικό ρολόι, τότε ο χρόνος που έχει παρέλθει κατά μήκος του Q είναι γενικά διαφορετικός από ό,τι για το P. Αυτό σημαίνει ότι ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΥΜΠΑΝΤΙΚΟΣ ΧΡΟΝΟΣ σε όλο τον χωροχρόνο. Αλλά, η δυνατότητα να αντιστοιχίσουμε μήκη σε όλες τις διαδρομές του ρολογιού καθορίζει μαθηματικά τη γεωμετρία του χωροχρόνου. Αποδεικνύεται ότι η πιο «αποτελεσματική» διαδρομή είναι αυτή που δεν έχει ζιγκ-ζαγκ, που σημαίνει ότι δεν υπάρχει επιτάχυνση καθώς την διανύετε με σταθερή ταχύτητα. Τέτοιες διαδρομές ονομάζονται ΓΕΩΔΑΣΙΚΕΣ. Έτσι, όλα τα τυπικά ρολόγια ακολουθούν γεωδαισιακές εκτός αν ασκούνται σε αυτά δυνάμεις. Στο GR, η βαρύτητα δεν θεωρείται πλέον δύναμη, καθώς απλώς η γεωμετρία του χωροχρόνου καθορίζει ποιες διαδρομές είναι γεωδαισιακές.
Στον συνηθισμένο Ευκλείδειο χώρο, αν δύο αντικείμενα ξεκινούν δίπλα-δίπλα με την ίδια ταχύτητα σε παράλληλες γραμμές, οι τροχιές τους είναι γεωδαισιακές και η απόστασή τους παραμένει αμετάβλητη καθώς κινούνται. Αλλά, στην επιφάνεια μιας σφαίρας, οι γεωδαισιακές είναι Μεγάλοι Κύκλοι (κύκλοι των οποίων η ακτίνα είναι ίση με αυτήν της σφαίρας), και αν δύο αντικείμενα ξεκινήσουν δίπλα-δίπλα να κινούνται παράλληλα, αρχίζουν αμέσως να συγκλίνουν. Αυτό είναι το αποτέλεσμα της σφαιρικής καμπυλότητας. Έτσι, η ΒΑΡΥΤΗΤΑ ΕΙΝΑΙ Η ΚΑΜΠΥΛΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΧΩΡΟΧΡΟΝΟΥ. Όλοι οι πλανήτες ταξιδεύουν σε γεωδαισιακές τροχιές μέσα στον χωροχρόνο. Δεδομένου ότι αυτές οι τροχιές δεν είναι ευθείες γραμμές, πρέπει να συμβαίνει επειδή ο χωροχρόνος είναι καμπύλος.
Τώρα, η γεωμετρία της τροχιάς του ρολογιού στον χωροχρόνο στην πραγματικότητα σχηματίζει αυτό που ονομάζουμε ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΛΟΡΕΝΤΣ σε μια τετραδιάστατη ομαλή πολλαπλότητα, ένα τετραδιάστατο ανάλογο μιας συνηθισμένης λείας επιφάνειας στον συνηθισμένο Ευκλείδειο χώρο. Μπορεί να ρωτήσετε, λοιπόν, σε ποιο χώρο "καμπυλώνεται" ο χωροχρόνος; Η απάντηση εδώ αποδεικνύεται ότι μπορεί να θεωρηθεί ως οποιοσδήποτε Ευκλείδειος χώρος διάστασης 8 ή μεγαλύτερης, στον οποίο υπάρχει μια καθορισμένη χρονική γραμμή. Αλλά, πολλά χρόνια πριν από τον Αϊνστάιν, ο μαθηματικός Ρίμαν είχε επεξεργαστεί τα μαθηματικά των καμπύλων χώρων οποιασδήποτε διάστασης με τρόπο που ήταν εγγενής στη γεωμετρία του ίδιου του χώρου, χωρίς να χρειάζεται να ασχοληθεί με "έναν χώρο στον οποίο καμπυλώνεται". Έτσι, η θεωρία της βαρύτητας του Αϊνστάιν ασχολείται μόνο με τον τετραδιάστατο χωροχρόνο.
Ως αποτέλεσμα της RP, ο Αϊνστάιν γνώριζε ότι όλες οι μορφές ενέργειας έχουν αδρανειακή μάζα, οπότε ξεπερνώντας τον Νεύτωνα, ο Αϊνστάιν συνειδητοποίησε ότι ΟΛΕΣ ΟΙ ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΩΣ ΠΗΓΕΣ ΒΑΡΥΤΗΤΑΣ (ΚΑΜΠΥΛΟΤΗΤΑ ΧΩΡΟΧΡΟΝΟΥ).
Αυτό που χρειάζεται τότε είναι ένας απλός νόμος που να λέει σε κάθε παρατηρητή τι να περιμένει από τη βαρύτητα.
Στη GR, είναι καλύτερο να ξεκινήσετε σκεπτόμενοι τα πάντα ως κινούμενα με ταχύτητα c. Εσείς στην αναπαυτική σας πολυθρόνα κινείστε μέσα στον χωροχρόνο με την ταχύτητα του φωτός ΠΡΟΣ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΣΑΣ. Αποδεικνύεται ότι η γεωμετρία Lorentz καθορίζει ότι αυτό που αντιλαμβάνεστε ως χώρο σε κάθε στιγμή του χρόνου σας είναι οι τρεις διαστάσεις κάθετες στην πορεία σας προς το μέλλον. Όποιος περνάει από δίπλα σας βρίσκεται σε διαφορετική πορεία προς το μέλλον του και έτσι ο αντιληπτός χώρος του είναι στην πραγματικότητα διαφορετικός από τον δικό σας. Αλλά αυτό είναι εντάξει. Τέλος πάντων, η καμπυλότητα του χωροχρόνου στην πραγματικότητα προκαλεί την καμπυλότητα και του χώρου σας. Η θεωρία της καμπυλότητας του Riemann επιτρέπει σε έναν παρατηρητή να προσδιορίσει την χωρική του καμπυλότητα. Στην πραγματικότητα, ο ίδιος ο Riemann πρότεινε ότι ο χώρος στον οποίο ζούμε μπορεί στην πραγματικότητα να είναι καμπυλωμένος, και τώρα ξέρουμε ότι είχε δίκιο. Η μέτρηση της καμπυλότητας του χώρου στην πραγματικότητα καταλήγει στη μέτρηση καμπυλοτήτων για ορισμένες συνηθισμένες λείες επιφάνειες στον συνηθισμένο Ευκλείδειο χώρο. Έτσι, μια επιφάνεια που φαίνεται όσο το δυνατόν πιο «ευθεία ή επίπεδη» στον χωροχρόνο μπορεί να ενσωματωθεί γεωμετρικά στον συνηθισμένο τρισδιάστατο Ευκλείδειο χώρο, όπου μπορούμε στην πραγματικότητα να δούμε την καμπυλότητά της. Αυτό σημαίνει ότι παρά όλη την ανοησία σχετικά με τους καμπυλωμένους χώρους υψηλότερων διαστάσεων, τα μαθηματικά στην πραγματικότητα το καταλήγουν στην συνηθισμένη καμπυλότητα της επιφάνειας που μπορούμε να δούμε στον Ευκλείδειο χώρο.
Για παράδειγμα, αν θεωρήσουμε την «πιο επίπεδη δυνατή» επιφάνεια που διέρχεται από το κέντρο του Ήλιου στον «δικό της χώρο» και αν την ενσωματώσουμε γεωμετρικά στον συνηθισμένο Ευκλείδειο χώρο, μοιάζει με το σχήμα που προκαλείται από μια μπάλα του μπόουλινγκ που κάθεται στο κέντρο ενός τραμπολίνο. Το μέγεθος της καμπυλότητας που προκαλείται από κάθε αντικείμενο σχετίζεται φυσικά με το ενεργειακό του περιεχόμενο ή τη μάζα του. Η καμπυλότητα του χωροχρόνου επηρεάζει στην πραγματικότητα τα πάντα, έτσι ώστε ακόμη και οι ακτίνες φωτός που περνούν από ένα αστέρι να έχουν τις τροχιές τους λυγισμένες. Η κάμψη των ακτίνων φωτός που περνούν από τον Ήλιο μετρήθηκε από τον Eddington κατά τη διάρκεια μιας Ηλιακής Έκλειψης. Τώρα αποδεικνύεται ότι ο Νόμος του Νεύτωνα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον υπολογισμό της εκτροπής του φωτός υποθέτοντας ότι όλα, συμπεριλαμβανομένου του φωτός, «πέφτουν με τον ίδιο τρόπο» υπό την επίδραση της βαρύτητας. Αλλά η GR του Αϊνστάιν προέβλεψε διπλάσια εκτροπή από ό,τι η Νευτώνεια βαρύτητα. Οι φωτογραφίες του Eddington έδειξαν ότι η GR έδωσε τη σωστή πρόβλεψη, η οποία ήταν ο «πυροβολισμός που ακούστηκε σε όλο τον κόσμο» για τον κόσμο της φυσικής και έκανε τον Αϊνστάιν μια άμεση αίσθηση των μέσων ενημέρωσης στις αρχές του εικοστού αιώνα.
Answered by Maurice Dupre Mar 23
Can someone explain General relativity in simple words? In simple words, Albert Einstein realized that Maxwell's equations implied that the vacuum speed of light would be the same for all observers independent of the motion of the source. This conflicted with Newtonian mechanics. As Einstein knew that Newton's mathematics was all correct, he realized that Newton was incorrect in his foundational assumptions about space and time. In particular, as a consequence Einstein decided to take the result of Maxwell's equations seriously and just assume the vacuum speed of light is the same for all observers independent of their relative motion with the source and therefore with each other. The logical consequence of this assumption, known as the RELATIVITY PRINCIPLE (RP), is that no physical object can be accelerated to the vacuum speed of light unless it is massless, just being pure energy, in which case it can only travel at the vacuum speed if light, no less and no more.
Since information is actually a form of energy, this means no signal can exceed the vacuum speed of light, traditionally denoted c. But, Newton's Universal Law of Gravity, the Inverse Square Law of attraction between all material bodies, was instantaneous action at a distance. That meant that in Newtonian gravity, when you wave your hand, it sends an instantaneous signal throughout the entire universe. Even Newton realized the absurdity of this assumption but since his Law of gravity gave extremely accurate predictions about planetary motions, he accepted the absurdity. Those who followed rather accepted blindly without much thought.
But Einstein realized that as a result of the upper limit c on signal velocity, there could not be any instantaneous action at ANY distance, even submicroscopic distances. ALL PHYSICAL ACTION MUST BE THROUGH DIRECT CONTACT between matter and fields.
Michael Faraday had invented the concept of the FORCE FIELD to explain electric and magnetic forces, and it was his theory of fields which Maxwell used to develop his equations for ELECTROMAGNETIC THEORY, which predicted electromagnetic waves traveling at the speed of light independent of the motion of the source. Faradays force fields filled all of space all the time, so could act on charges and magnets by direct contact. A movement of a charge at any event would send out an ELECTROMAGNETIC wave traveling at the speed of light.
The physicist Hertz built a transmitter and detector to study these electromagnetic waves (effectively the first radio transmitter and receiver) and demonstrated in the laboratory that the waves behaved just like light and the calculated speed from Maxwell's equations was almost identical to the laboratory measured speed of light, so the conclusion was naturally that light is an electromagnetic wave.
Thus Einstein realized that Newton's Law of gravity would have to be replaced by a theory which only involved masses interacting with a GRAVITATIONAL FIELD.
However, from Newtonian gravity it was clear that the gravitational field unlike the electromagnetic field was TOTALLY UNSELECTIVE. Any object placed at an event in spacetime moves in exactly the same way independent of any of its particular properties. As a result, Einstein realized that GRAVITY MUST BE A PROPERTY OF SPACETIME ITSELF. But as clearly other large gravitating masses affect how bodies at each event move, it must be that as the large gravitating masses move about, the SPACETIME ITSELF IS CHANGING. The only property that any type of space can have relevant to this situation is ITS GEOMETRY.
Now GEOMETRY in any space is determined by certain Distance Measurements. In GENERAL RELATIVITY (GR), it is convenient to assume that we have many identically manufactured clocks, and for any path P from event A to event B taken by one of these standard clocks, we call the elapsed time measured the length of that path. Because of the RP, it turns out that if Q is another path from A to B in spacetime taken by another standard clock, then the elapsed time measured along Q is generally different than for P. This means that THERE IS NO UNIVERSAL TIME throughout all of spacetime. But, being able to assign lengths to all the clock paths mathematically determines the geometry of spacetime. It turns out that the most "efficient" path is the one that has no zig zag, which means no acceleration as you travel it at constant speed. Such paths are called GEODESICS. Thus the standard clocks all follow geodesics unless acted on by forces. In GR, gravity is no longer considered a force, as it is simply the geometry of spacetime which determines what paths are geodesics.
In ordinary Euclidean space, if two objects start side by side at the same speed on parallel lines, their paths are geodesics and their separation remains unchanged as they move. But, on the surface of a sphere, the geodesics are Great Circles (circles whose radius equals that of the sphere), and if two objects start side by side moving in parallel, they immediately begin converging together. This is the effect of the spherical curvature. Thus GRAVITY IS THE CURVATURE OF SPACETIME. All the planets are traveling on geodesic paths through spacetime. Since these paths are not straight lines, it must be because spacetime is curved.
Now, the clock path geometry on spacetime actually is forming what we call a LORENTZ GEOMETRY on a four dimensional smooth manifold, a four dimensional analog of an ordinary smooth surface in ordinary Euclidean space. You might ask, well what space is the spacetime "curving in"? The answer here turns out to be that it can be thought of as any Euclidean space of dimension 8 or more, in which there is a specified time line. But, many years before Einstein, the mathematician Riemann had worked out the mathematics of curved spaces of any dimension in a way that was intrinsic to the geometry of the space itself, without having to deal with "a space it is curving in". So Einstein's gravity theory only deals with four dimensional spacetime.
Now as a result of the RP, Einstein knew that all forms of energy have inertial mass, so going beyond Newton, Einstein realized that ALL FORMS OF ENERGY SERVE AS SOURCES OF GRAVITY (SPACETIME CURVATURE).
What is then needed is a simple law which tells each observer what to expect from gravity.
Now in GR, it is best to begin by thinking of everything as moving at speed c. You in your easy chair are moving through spacetime at the speed of light INTO YOUR FUTURE. It turns out that the Lorentz geometry determines that what you perceive as space at each instant of your time is the three dimensions perpendicular to your path into the future. Anyone passing you by is on a different path to their future and so their perceived space is actually different from yours. But that is OK. Anyway, the curvature of spacetime actually causes your space to be curved as well. Riemann's theory of curvature allows an observer to determine his spatial curvature. In fact Riemann himself suggested that the space we live in might actually be curved, and now we know he was correct. The measurement of the curvature of space actually boils down to measuring curvatures for certain ordinary smooth surfaces in ordinary Euclidean space. Thus, a surface which seems as "straight or flat as possible" in spacetime can be geometrically embedded into ordinary three dimensional Euclidean space, where we can actually see its curvature. This means that for all the hoopla concerning higher dimensional curved spaces, the mathematics actually boils it down to ordinary surface curvature we can look at in Euclidean space.
For instance, if we consider the "flattest possible" surface passing through the center of the Sun in "its own space", and if we geometrically embed it in ordinary Euclidean space, it resembles the shape caused by a bowling ball sitting at the center of a trampoline. The amount of curvature caused by each object is related naturally to its energy content or mass. The curvature of spacetime actually affects everything so even light rays passing by a star have their paths bent. The bending of light rays passing the Sun was measured by Eddington during a Solar Eclipse. Now it turns out that Newton's Law can be used to calculate the deflection of light by assuming that everything including light "falls the same way" under the influence of gravity. But Einstein's GR predicted twice as much deflection as did Newtonian gravity. Eddington's photographs showed that GR gave the correct prediction, which was the "shot heard round the world" for the world of physics and made Einstein an instant media sensation of the early part of the twentieth century.
Τρίτη 5 Μαΐου 2026
Άρθρο του Θ.Π. Τάσιου που δημοσιεύθηκε σTA NEA, 02.05.2026.
Θεοδόσιος Π. Τάσιος - Τheodossios P. Tassios
·Ακολουθήστε
ΟΙ ΟΙΟΝΕΙ-ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ‘ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΕΙΣ’
1. Τώρα που, στο υψηλότερο πολιτικό επίπεδο, μαίνεται η συζήτηση περι της φύσεως της Πολιτικής, εμείς οι απλοί πολίτες μπορεί να παρηγορηθούμε ξαναπαίρνοντας τα πράγματα απ’ την αρχή.
Επειδή, λοιπόν, εδώ και χιλιάδες χρόνια, ζούμε σε ομάδες, είχε γεννηθεί το ζήτημα «τί θα κάνομε όταν τα άτομα που τις απαρτίζουν δέν συμφωνούν μεταξύ τους;». Και τότε, ο πιο ζόρικος απ’ όλους μας επέβαλε τη θέλησή του – και δέν υπήρχε πιά πρόβλημα. Πολύ αργότερα, όμως, εφευρέθηκε το πολύτιμο (αλλα δυσχερέστατο στην εφαρμογή) σύστημα της δημοκρατίας, οπότε ανέκυψε πάλι το παλιό ερώτημα, και χρειάσθηκε να περιγράψομε ένα ενέργημα που το βαφτίσαμε «Πολιτική». Μ’ άλλα λόγια, είπαμε να βάλομε κάποιες/ους να κάνουν την εξής καινούργια δουλειά:
• Να στήνουν και να ελέγχουν την οργάνωση / λειτουργία μιας Εκτελεστικής Εξουσίας. Να έχουν, δηλαδή, τις προς τούτο απαιτούμενες περίπλοκες γνώσεις, καθώς και επαρκή αντίληψη της έννοιας του «κοινού» καλού.
• Να αποφασίζουν υπεύθυνα για μελλοντικές δράσεις της ομάδας, επιλέγοντας προτεραιότητες αντιφατικών αναγκών (Ήθος, δηλαδή).
2. Παρά το ηθελημένα απλοϊκό ύφος αυτής της εισαγωγής, γίνεται, νομίζω, σαφές αυτό που οι πολιτικοί επιστήμονες διατυπώνουν αρμοδιότερα: οτι τα πολιτικά μας πρόσωπα επιλέγονται με τα εξής κριτήρια. Πρώτον, για τις επιστημονικές Γνώσεις που διαθέτουν σε έναν τομέα της σημερινής, εξόχως περίπλοκης, φυσικής, τεχνολογικής και κοινωνικής πραγματικότητας. Και, δεύτερον, για το αναμφισβήτητο Ήθος που τα διακρίνει, προκειμένου αφενός να ασκούν έλεγχο της Εκτελεστικής Εξουσίας και αφετέρου να έχουν επαρκή συναίσθηση των Αξιών τις οποίες θα επικαλούνται κατα τη λήψη των πολιτικών αποφάσεων.
3. Όσο συνοπτικά κι αν ήσαν αυτά που προηγήθηκαν, μπορεί κανείς να παρατηρήσει οτι ενδεχόμενες ανεπάρκειες της Εκτελεστικής Εξουσίας (σε γνώσεις, εργατικότητα, πλήθος προσωπικού, οργάνωση, και σε ηθική ακεραιότητα) εμπίπτουν στην αρμοδιότητα ελέγχου και θεραπείας απ’ την πλευρά της Πολιτικής. Και πώς άραγε θα γίνουν αυτός ο έλεγχος κι αυτή η θεραπεία;
Αναλόγως των περιπτώσεων: α) Με τη λήψη ειδικών μέτρων απ’ την κεντρική Διοίκηση, β) με αναδιάρθρωση, μέσω οργανωτικών, οικονομικών ή εκπαιδευτικών μέτρων, και γ) με διευκόλυνση του σχετικού έργου της Δικαιοσύνης.
Αντιλαμβάνομαι όμως ότι, κατα το παρελθόν, η θεραπεία της ανεπάρκειας ή της στρεβλότητας της Εκτελεστικής Εξουσίας δέν είχε πάντοτε επιζητηθεί με τα ως άνω προφανώς αναγκαία (αλλ’ ίσως περίπλοκα;) μέσα. Ακριβώς λοιπόν γι’ αυτό, ίσως, πολλά πολιτικά πρόσωπα αισθάνονταν τάχα την υποχρέωση να επιφέρουν αποσπασματικές, δήθεν διορθωτικές επεμβάσεις – στο επίπεδο, όμως, ενός μόνον πολίτη (ή μικρής ομάδας πολιτών) και ενός μόνον οργάνου της Εκτελεστικής Εξουσίας. Τεράστιο, βέβαια, ήταν το πλήθος αυτών των παρεμβάσεων, αμφίβολο όμως είναι το κοινωνικό όφελος απ’ αυτές:
• Δέν επέφεραν ευρύτερες διορθώσεις στο σύστημα, αλλά αντιθέτως ενδέχεται τα στελέχη του να εθίζονταν σε εξωυπηρεσιακόν εκμαυλισμό.
• Και δέν είναι βέβαιον οτι αυτές οι παρεμβάσεις δέν προξενούσαν αθέλητες αδικίες σε «άλλους» πολίτες.
4. Είναι λοιπόν μάλλον σαφές οτι αυτή η δήθεν πολιτική μέθοδος εξυπηρετήσεων (την οποίαν, στη γειτονική μας χώρα, αποκαλούν “rüşvet”) δέν διαθέτει ουσιώδη πολιτική δικαίωση – ενώ συνεπάγεται και εμφανέστατες βλάβες σε ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο. Για τη διόρθωση των αδικιών, των καθυστερήσεων και των αστοχιών της Εκτελεστικής Εξουσίας, άλλης κατηγορίας διορθωτικές μεθόδους απαιτούμε απο τους πολιτικούς μας να χρησιμοποιούν. Οπότε, σε λίγον καιρό, θα εκλείψουν και τα χιλιάδες αιτήματα για τις επιμέρους επεμβάσεις – και θα προκύψει και μιά συνακόλουθη ουσιαστικότερη συμμετοχή των Πολιτικών στο κοινοβουλευτικό έργο.
~ Άρθρο του Θ.Π. Τάσιου που δημοσιεύθηκε σTA NEA, 02.05.2026.
Κορνήλιος Καστοριάδης: για τον Μάρξ
Spyros Koutroulis 3 ώρ. ·
Κορνήλιος Καστοριάδης: για τον Μάρξ
"H σύγχρονη εποχή ίσως θα είχε καταφέρει, έτσι κι αλλιώς, να κάνει το έργο του Μαρξ αυτή τη Βίβλο. που κανείς άλλωστε δεν τη διαβάζει πραγματικά, και γι αυτό το λόγο μπορεί ακόμα πιο εύκολα να θεωρείται ότι περιέχει την εγγύηση της επαναστατικής αλήθειας. Αλλά το γεγονός που δεν μπορούμε ν' αποκρύψουμε είναι ότι αυτό το έργο προσφέρεται πάρα πολύ εύκολα σ' αυτή τη χρήση.
Γιατί προσφέρεται; Γιατί σ' αυτό ενσαρκώνεται η τελευταία μεγάλη μεταμόρφωση του ρασιοναλιστικού μύθου της Δύσης, της πίστης της στην πρόοδο, του συνδυασμού της, ιστορικά μοναδικού, επανάστασης και συντήρησης. Ο μαρξισμός επεκτείνει και συνεχίζει, τόσο στο πρακτικό όσο και στο θεωρητικό επίπεδο, τη γενιά των επαναστάσεων του δυτικού κόσμου, που αρχίζουν από τον 17ο αιώνα, και την φτάνει, ανοιχτά, στο κατ' επίφαση όριο της. Αλλά στην ολοκληρωμένη του μορφή, τη συστηματική και πραγματοποιημένη, συντηρεί την ουσία του ρασιοναλιστικού-αστικού σύμπαντος,στο πιο βαθύ επίπεδο. Από εδώ προέρχεται ο βασικός "προοδευτισμός" του, η απόλυτη εμπιστοσύνη του σ' ένα Λόγο της ιστορίας, που θα έχει ρυθμίσει μυστικά τα πάντα για την μελλοντική μας ευτυχία, και στην ίδια του την ικανότητα να ερμηνεύσει τα έργα αυτού του Λόγου. Από εδώ προέρχεται η ψευτο-"επιστημονική" μορφή αυτής της ερμηνείας. Από εδώ η απόλυτη κυριαρχία εννοιών, όπως η εργασία ή παραγωγή, ο αποκλειστικός τονισμός της ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων. Ανάλογος κατά τούτο με όλες τις θρησκείες, ο μαρξισμός περιέχει αναγκαία, ό,τι χρειάζεται από απλές και ισχυρές βεβαιώσεις για ταπεινούς πιστούς, και από λεπτίλεπτες αμφισημίες για τους ατέλειωτους καυγάδες των σχολαρχών και τους αμοιβαίους αφορισμούς"
Κ.Καστοριάδης, Η γραφειοκρατική κοινωνία- οι παραγωγικές σχέσεις στη Ρωσία. από την Εισαγωγή: η ρήξη με τον μαρξισμό (1960-1964), μετάφραση Έφη Παπαδοπούλου, Αλέκος Χόπογλου, εκδόσεις Βέργος, Αθήνα 1977, σελ.54,55.
Στην φωτογραφία ο Κ.Καστοριάδης με τον Γιάννη Ταμτάκο και τον Κώστα Καπώνη
Α.Στίνας: Ακροναυπλία, οι ευθύνες της σταλινικής ηγεσίας για την παράδοση στους κατακτητές των έγκλειστων κομμουνιστών
Α.Στίνας: Ακροναυπλία, οι ευθύνες της σταλινικής ηγεσίας για την παράδοση στους κατακτητές των έγκλειστων κομμουνιστών
"Εαν η δικτατορία είναι μια φορά υπεύθυνη για την παράδοσή μας στους γερμανούς, η σταλινική ηγεσία είναι εκατό φορές. Πρέπει να σημειωθεί ότι το μεγαλύτερο μέρος των κρατουμένων της Ακροναυπλίας ντουφεκίστηκαν. Εκτός φυσικά από τα ηγετικά στελέχη που όλα δίχως εξαίρεση κατόρθωσαν να δραπετεύσουν.
Αυτή η επαίσχυντη και εγκληματική πράξη της σταλινικής ηγεσίας εξηγείται από το ένα μέρος απο τη δειλία του μπρος σε μια πιθανή σύγκρουσή μας με τη φρουρά και απο το άλλο (προ παντός απ' αυτό), από τις αυταπάτες που έτρεφαν για τη στάση των γερμανών, συμμάχων ακόμα τότε της Ε.Σ.Σ.Δ., απέναντί τους. Δηλαδή περίμεναν τους γερμανούς σαν φίλους και δικούς τους ανθρώπους...
Στις αρχές του Μάη, δηλαδή λίγες μέρες μετά την παράδοσή μας στους γερμανούς, δυο γερμανοί αξιωματικοί και ένας αξιωματούχος της Βουλγαρικής Πρεσβείας, μπαίνουν στο Στρατόπεδο με έναν ονομαστικό κατάλογο 27 "σλαυομακεδόνων" και τους αφήνουν ελεύθερους. Εμείς και όλοι οι κρατούμενοι αυτούς τους 27 τους ξέραμε για κομμουνιστές. Τώρα αυτοί που καταρτήσανε τον κατάλογο, δηλαδή η Βουλγαρική Πρεσβεία ή πιο σωστά η Βουλγαρική Ασφάλεια, βεβαιώνει τους γερμανούς ότι δεν πρόκειται για κομμουνιστές, αλλά για σλαυομακεδόνες εθνικιστές. Και μ' αυτή την βεβαίωση και την εγγύηση της Βουλγαρικής Πρεσβείας οι γερμανοί τους αφήνουν ελεύθερους.
Η σταλινική ηγεσία όχι μόνον δεν αισθάνθηκε την ανάγκη να δώσει μια πολιτική εξήγηση γι' αυτό το αρκετά περίεργο γεγονός, αλλά αντίθετα το χαιρέτισε και το πρόβαλε στη μάζα των κρατουμένων σαν απόδειξη των καλών προθέσεων των γερμανών απέναντί τους.
Ήταν πλεον βέβαιοι για την απόλυσή τους και είχαν αρχίσει να προετοιμάζονται. Κι ακόμα γίνονταν κάθε μέρα όλο και περισσότερο επιθετικοί και προκλητικοί εναντίον μας. Εμάς δεν επρόκειτο να μας αφήσουν ελεύθερους οι χιτλερικοί φίλοι τους και σύμμαχοι τους. Εμείς όλοι προοριζόμαστε για το εκτελεστικό απόσπασμα. Συμπεριφέρονταν και μιλούσαν σαν να ήταν αυτοί πλέον κύριοι ή συγκύριοι με τους γερμανούς της κατάστασης. Αυτοί που διαβάζουν αυτές τις γραμμές πρέπει να πιστέψουν ότι δεν υπάρχει καμία υπερβολή σ΄αυτά".
Α.Στίνας, ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ, Εβδομήντα χρόνια κάτω από τη σημαία της σοσιαλιστικής επανάστασης, εκδόσεις Ύψιλον, β' έκδοση, Αθήνα 1985, σελ.271,272.
Στη τρίτη φωτογραφία ο Α.Στίνας με τον Λευτέρη Αποστόλου
Spyros Koutroulis 1 ημ.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
ΛΙΣΤΑ ΙΣΤΟΛΟΓΙΩΝ
-
Αντώνης Ανδρουλιδάκης · Ακολουθήστε 33 λ. · Η ΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΦΑΝΤΑΣΙΑΣ - * Η ΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΦΑΝΤΑΣΙΑΣ * Ίσως το βαθύτερο πρόβλημα της σύγχρονης Ελλάδας να μην είναι ούτε οικονομικό ούτε πολιτικό. Ίσως να είναι πρόβλημα φαντασίας. Όχ...Πριν από 16 ώρες
-
Exactly solvable quantum many-body dynamics from space-time duality Bruno Bertini - *Exactly solvable quantum many-body dynamics from space-time duality Bruno Bertini*Πριν από 5 ημέρες
-
ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΚΑΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΩΣ ΑΝΑΓΚΑΙΟΙ ΟΡΟΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΤΗΣ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΤΗΣ.Κώστας Τσιαντής, Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής - *Εισήγηση το Παγκόσμιο Συνέδριο ΜΕΤΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, PHAICON2024, ΑΘΗΝΑ18-21 ΝΟΕ 2024.*Πριν από 1 εβδομάδα
-
Mr. Tambourine Man (Live at the Newport Folk Festival. 1964) - Ask your voice device to play Bob Dylan! Lyrics: [Chorus] Hey, Mr. Tambourine Man, play a song for me I'm not sleepy, and there is no place I'm going...Πριν από 2 εβδομάδες
-
-
Καρυστιανού: ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ - Evosmos24.gr · Ακολουθήστε 15 ώρ. · Για την απόφασή της κατέβει στην πολιτική, για το νέο κόμμα που θα ανακοινωθεί μέχρι το καλοκαίρι αλλά και για...Πριν από 2 μήνες
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Δρ. Γεωργίου Κ. Φίλη: Γενεύη 2: Η Ελλάδα πρέπει να συμμετάσχει πιο ενεργά - *Γενεύη 2: Η Ελλάδα πρέπει να συμμετάσχει πιο ενεργά*Πριν από 12 χρόνια
-
Νίκου Καλογερόπουλου: Και ούτω «επληρώθη το υπό του Προφήτου λεχθέν»: - *«Δεν θα επιτρέψουμε ποτέ η Ελλάδα να γίνει Μεγάλη Δύναμη»!*Πριν από 12 χρόνια
-
-
Η «ΣΠΙΘΑ» άναψε για τη Νέα Ελλάδα
Ο Μίκης Θεοδωράκης, στο κατάμεστο αμφιθέατρο του Ιδρύματος Μιχάλη Κακογιάννη, άναψε χθες (1 Δεκεμβρίου 2010) τη «ΣΠΙΘΑ» του ΚΑΘΑΡΤΗΡΙΟΥ ΚΑΙ ΠΛΑΣΤΟΥΡΓΟΥ ΠΥΡΟΣ για ΤΗ ΝΕΑ ΕΛΛΑΔΑ.
Κώστας Τσιαντής
«…ανέστιος ειν’, που χαίρεται αν ξεσπάσει
ανάμεσα σε φίλους και δικούς ξέφρενη αμάχη.»
Όμηρος (Ι, 63-64)
Του Ηλία Σιαμέλου (Από antibaro 7/12/2010)
Όντας περαστικός, είπα, το βλέφαρό μου για λίγο ν’ ακουμπήσω στου διαδικτύου τις φιλικές ιστοσελίδες! Να δω τα εκθέματα της σκέψης των πολλών, ν’ ακούσω τις ιαχές τους. Όμως άλλα είδαν τα μάτια μου στο θαμποχάρακτο κατώφλι τους. Ο ένας κρατάει την πύρινη ρομφαία, ο άλλος κοντάρια και παλούκια και πιο πέρα ο φίλος τρίβει την τσακμακόπετρά του, εκεί απόκοντα, στις νοτισμένες αναφλέξεις του συστήματος.
-Ω, είπα, ω θεληματάρικα παιδιά, που παίζετε κρυφτό, στα πιο ρηχά σοκάκια ενός εξωνημένου καθεστώτος. Κύματα, κύματα έρχονται τα λόγια σας με θόρυβο και φεύγουν. Δεν έχουν φτερά, δεν έχουν μέσα τους τούς ήχους των πονεμένων.
Μόνο να, κατηγόριες, κατηγόριες, και λόγια επικριτικά από ανθρώπους που εμφανίζονται σαν οι μοναδικοί κάτοχοι της αλήθειας. Κι όλα αυτά, τούτη τη μαύρη ώρα της γενικευμένης υπνογένειας! Δε μπορεί, είπα, κάπου θα υπάρχει η συζυγία των ψυχών, κάπου το πάρτι της στενοποριάς θα πάρει τέλος.
Μα τι θέλω να πω; Για ποιο πράγμα τόση ώρα τσαμπουνάω; Ναι, ναι, μα για του λύκου το χιονισμένο πέρασμα μιλάω ! Μια κίνηση έκανε ο Μίκης Θεοδωράκης και πέσανε όλοι πάνω του για να τον φάνε. Και δε ρίχτηκαν πάνω του οι οχτροί, δεν όρμησε πάνω του της Νέας Τάξης η αρμάδα. Όρμησε το ίδιο το περιοδικό «Ρεσάλτο»! Όρμησε το μετερίζι εκείνο που στις σελίδες του την άστεγη ψυχή μας τόσα χρόνια είχαμε αποθέσει!
Είμαι στο Κοιμητήριο, δίπλα στον τάφο της γυναίκας μου. «Ερευνώ πέρα τον ορίζοντα και, σκύβοντας προσπαθώ με τα δάχτυλα να καθαρίσω την πλάκα του τάφου νάρθει ν’ ακουμπήσει η σελήνη…»*. Ναι, εκείνη μου το έλεγε: Πρόσεχε, πρόσεχε τον κόσμο μας. Πρόσεχε τους ανθρώπους, ενώ μου απάγγελνε με δάκρυα τους στίχους του αγαπημένου της ποιητή : «Αυτός αυτός ο κόσμος /ο ίδιος κόσμος είναι… Στη χάση του θυμητικού / στο έβγα των ονείρων … Αυτός ο ίδιος κόσμος / αυτός ο κόσμος είναι. Κύμβαλο κύμβαλο / και μάταιο γέλιο μακρινό!»…**
Σκέφτομαι, σκέφτομαι κι άκρη δε βρίσκω. «Τελικά αυτή η άμυνα που θα μας πάει, σαν μας μισήσουνε κι’ οι λυγαριές;»** *
Ναι, στο τέλος θα μισήσουμε τον ίδιο μας το εαυτό ή θα τρελαθούμε. Δε γίνεται τη μια μέρα να βάζεις στο εξώφυλλο του «Ρεσάλτο» τη φωτογραφία του Μίκη και την άλλη βάναυσα να τον λοιδορείς. Δε γίνεται τη μια μέρα να ελπίζεις στο φως και την άλλη να γουρουνοδένεσαι με το σκοτάδι. Δε γίνεται τη μια μέρα να προβάλλεις τις απόψεις του και την άλλη να τον ταυτίζεις με τη …Ντόρα!
Είναι αυτή η θαμπούρα απ’ την κακοσυφοριασμένη αιθάλη της Αθήνας που επηρεάζει ανθρώπους και αισθήματα; Είναι η πωρωμένη σκιά του Στάλιν που κατευθύνει ακόμη και σήμερα την εγκληματική παραλυσία των όντων;
Δεν έχω πρόθεση να ενταχτώ στο κίνημα του Θεοδωράκη. Όμως δε μπορώ να πω ότι δε χαίρομαι, όταν ακούω να ξεπετάγονται σπίθες μέσα από τα σπλάχνα της κοινωνίας, είτε αυτές προέρχονται από απλούς ανθρώπους ή από ανεμογέννητους προλάτες πρωτοπόρους. Φτάνει αυτές οι σπίθες να ανάψουν φωτιές, για να καεί τούτο το σάπιο καθεστώς, τούτη η παπανδρεοποιημένη χολέρα. Αν εμείς οι ξεπαρμένοι «κονταροχτυπιόμαστε» μέσα στης πένας τη χλομάδα κι είμαστε ανίκανοι ν’ ανάψουμε μια σπίθα στου καλυβιού μας τη γωνιά, ας αφήσουμε τουλάχιστον κάποιες περήφανες ψυχές να κάνουν αυτό που νομίζουν καλύτερα. Ας μην σηκώνουμε αμάχες κι ας μην πετάμε ανέσπλαγχνες κορώνες, όταν κάποιο κίνημα είναι ακόμη στα σπάργανα και δεν έχει δείξει το πρόσωπό του. Εκτός κι αν η μικρόνοιά μας ενοχλήθηκε, όταν ο Μίκης κάλεσε επίσημα τους Ανεξάρτητους πολίτες σε ΑΝΥΠΑΚΟΗ – ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ, σε κυβερνητικά ή μη σχέδια, που Ηθικά, Εθνικά, Δημοκρατικά, Ιστορικά, κατατείνουν στην υποτέλεια του Ελληνισμού.
Όμως, παρά το αλυσόδεμα, παρά τα μύρια δεινά που μας σωρεύουν, τούτος ο βράχος, που λέγεται Ελλάδα, εκπέμπει την κραυγή του. Και οι κραυγές του Μίκη, και οι κραυγές χιλιάδων αγωνιστών, όποιου χρώματος και νάναι, σε πείσμα κάθε ψωροκύβερνου, σε πείσμα κάθε καθεστωτικού βαρδιάνου, κάποια στιγμή θα ενωθούν, κάποια στιγμή στον άνεμο θα ανεβούν, για ν’ ακουστούν, να πιάσουν τόπο. Γιατί «κι ένας που έχει μυαλό νήπιου καταλαβαίνει, πως τώρα η Ελλάδα στην άκρα του άπατου γκρεμού κοντοζυγώνει»****
* Νίκος Εγγονόπουλος
** Οδυσσέας Ελύτης, «Το Άξιον Εστί»
*** Νίκος Εγγονόπουλος
****Όμηρος (Η, 379-482) , παράφραση.
ΑΝΟΙΧΤΕΣ ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ- ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΜΙΚΗ
-
►
2010
(11)
- ► Σεπτεμβρίου (2)
- ► Δεκεμβρίου (9)
-
►
2011
(384)
- ► Ιανουαρίου (10)
- ► Φεβρουαρίου (11)
- ► Σεπτεμβρίου (37)
- ► Δεκεμβρίου (9)
-
►
2012
(592)
- ► Ιανουαρίου (51)
- ► Φεβρουαρίου (63)
- ► Σεπτεμβρίου (27)
- ► Δεκεμβρίου (80)
-
►
2013
(1059)
- ► Ιανουαρίου (54)
- ► Φεβρουαρίου (40)
- ► Σεπτεμβρίου (93)
- ► Δεκεμβρίου (107)
-
►
2014
(1144)
- ► Ιανουαρίου (119)
- ► Φεβρουαρίου (169)
- ► Σεπτεμβρίου (126)
- ► Δεκεμβρίου (76)
-
►
2015
(1256)
- ► Ιανουαρίου (82)
- ► Φεβρουαρίου (150)
- ► Σεπτεμβρίου (65)
- ► Δεκεμβρίου (54)
-
►
2016
(1052)
- ► Ιανουαρίου (78)
- ► Φεβρουαρίου (99)
- ► Σεπτεμβρίου (134)
- ► Δεκεμβρίου (113)
-
►
2017
(1267)
- ► Ιανουαρίου (154)
- ► Φεβρουαρίου (157)
- ► Σεπτεμβρίου (79)
- ► Δεκεμβρίου (115)
-
►
2018
(973)
- ► Ιανουαρίου (149)
- ► Φεβρουαρίου (124)
- ► Σεπτεμβρίου (44)
- ► Δεκεμβρίου (93)
-
►
2019
(1153)
- ► Ιανουαρίου (251)
- ► Φεβρουαρίου (62)
- ► Σεπτεμβρίου (115)
- ► Δεκεμβρίου (67)
-
►
2020
(1009)
- ► Ιανουαρίου (75)
- ► Φεβρουαρίου (54)
- ► Σεπτεμβρίου (80)
- ► Δεκεμβρίου (127)
-
►
2021
(907)
- ► Ιανουαρίου (120)
- ► Φεβρουαρίου (93)
- ► Σεπτεμβρίου (110)
- ► Δεκεμβρίου (53)
-
►
2022
(1242)
- ► Ιανουαρίου (89)
- ► Φεβρουαρίου (75)
- ► Σεπτεμβρίου (84)
- ► Δεκεμβρίου (54)
-
►
2023
(819)
- ► Ιανουαρίου (59)
- ► Φεβρουαρίου (69)
- ► Σεπτεμβρίου (44)
- ► Δεκεμβρίου (47)
-
►
2024
(1352)
- ► Ιανουαρίου (67)
- ► Φεβρουαρίου (111)
- ► Σεπτεμβρίου (125)
- ► Δεκεμβρίου (182)
-
►
2025
(1652)
- ► Ιανουαρίου (141)
- ► Φεβρουαρίου (142)
- ► Σεπτεμβρίου (95)
- ► Δεκεμβρίου (170)
-
▼
2026
(729)
- ► Ιανουαρίου (285)
- ► Φεβρουαρίου (147)
-
▼
Μαΐου
(21)
- ΚΑΛΟ ΜΑΗ..
- Μέρα Μαγιού
- Κώστας Τσιαντής : ΚΑΘΕΣΤΥΚΙΑ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ- ΨΥΧΗ
- Δύσκολη η συνέχιση της προεδρίας Τραμπ!
- George M. Theodorakis
- Αντώνης Ανδρουλιδάκης Η ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ ΩΣ ΜΟΡ...
- Γιαννης Ρίτσος: Οχι σεμνοτυφία/ ο βαθμός του αισθ...
- Γηροκομείο-κολαστήριο στους Αμπελόκηπους: Μέσω αγγ...
- ο Γιώργος Σαχίνης φιλοξενεί τον καθηγητή Κλινικών ...
- Ωραία Εξίσωση!
- Καστοριάδης Κορνήλιος- Παρακμή των Κριτηρίων
- DAVID DICKSON: The_Politics_of_Alternative_Technol...
- Έλληνας επιστήμονας... 15 ετών συνεργάζεται με τη ...
- Κ. Π. Καβάφης (29. 4. 1863 – 29. 4. 1933)
- Α.Στίνας: Ακροναυπλία, οι ευθύνες της σταλινικής η...
- Κορνήλιος Καστοριάδης: για τον Μάρξ
- Άρθρο του Θ.Π. Τάσιου που δημοσιεύθηκε σTA NEA, 02...
- Μπορεί κάποιος να εξηγήσει τη Γενική Σχετικότητα μ...
- Ἀριστοτέλους Πολιτικὰ
- Αντώνης Ανδρουλιδάκης ΤΑ ΜΟΤΙΒΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΑΡΑ...
- Αντώνης Ανδρουλιδάκης · Ακολουθήστε 33 λ. · Η Κ...
- ΚΟΝΤΟΓΙΩΡΓΗΣ
- ΣΟΦΙΑ ΒΟΥΛΤΕΨΗ- ΜΑΣ ΕΞΑΓΟΡΑΖΟΥΝ..
- ΣΟΦΙΑ ΒΟΥΛΤΕΨΗ- ΚΟΙΝΟΤΙΚΑ ΚΟΝΔΥΛΙΑ
- ΦΙΛΟΙΘΕΟΔΩΡΑΚΗ
- ΜΙΚΗΣ: ΑΝΥΠΑΚΟΗ ΚΑΙ ΜΑΖΙΚΟ ΛΑΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ
- ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ - ΚΙΝΗΜΑ ΠΟΛΙΤΩΝ
- ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ-Α.Π.Θ (22-11-2010)
- ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ - ΝΕΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
- ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ- ΔΙΚΑΙΟΠΟΛΙΣ
- Stiglitz: ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ- ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΑΓΟΡΩΝ
- USA: ΤΡΙΤΟΣ ΔΡΟΜΟΣ
- N. Roubini: ΚΛΕΙΣΤΕ ΤΑ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑ !
ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ
- ΣΠΙΘΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
- ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΙΔΕΩΝ
- ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΟΘΙΑ
- ΒΗΜΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
- ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΟΙ ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ - BLOGS
- Η ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΟΜΟΓΕΝΩΝ
- ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ TV
- Περιοδικό ΡΕΣΑΛΤΟ
- ΟΛΥΜΠΟΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ
- ΝΕΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ
- ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ
- ΧΑΜΟΓΕΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ
- MACEDONIA
- ΘΡΑΚΗ
- ΚΥΠΡΟΣ
- ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ
- ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ
- EPICURUS2DAY
- SMYRNAIOS