Share |

Θεέ του ουρανού και του παντός,

αυτείν’ οι γραμματισμένοι,

αυτείν’ οι πολιτισμένοι,

έκαμαν και κάνουν αυτά τα λάθη…

Στρατηγός ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ


Expedia

Σάββατο 10 Οκτωβρίου 2026

Κώστας Τσιαντής : Η Συμμαχία Απουσίας–Προδοσίας στο Δημοψήφισμα του 2015 και στη μνημονιακή παρακμή


 


 Η Συμμαχία Απουσίας–Προδοσίας στο Δημοψήφισμα του 2015 και στη μνημονιακή παρακμή

Εισαγωγή

Η έννοια της συμμαχίας Απουσίας–Προδοσίας, που περιγράφει στο άρθρο του ο Ανδρουλιδάκης με αναφορά στη δεκαετία του ' 40, προσφέρει ένα χρήσιμο ερμηνευτικό σχήμα για να κατανοήσουμε το τί συνέβη το 2015 και πώς η στάση των πολιτικών και λοιπών ηγεσιών συνέβαλε έκτοτε στη διάλυση του συλλογικού υποκειμένου. Το δημοψήφισμα του Ιουλίου 2015 αποτελεί μία από τις πιο δραματικές στιγμές της σύγχρονης ελληνικής πολιτικής ιστορίας. Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος — 63% ΟΧΙ — δεν ήταν απλώς μια εκλογική επιλογή. Ήταν μια συλλογική έκρηξη αξιοπρέπειας, μια προσπάθεια της κοινωνίας να ανακτήσει τον έλεγχο της πολιτικής της μοίρας μέσα σε συνθήκες οικονομικής επιτροπείας. Ηταν μια στιγμιαία επανεμφάνιση του συλλογικού “εμείς”.

Ο ρόλος της Αριστεράς

Η ηγεσία της Αριστεράς (ΣΥΡΙΖΑ κλπ) το 2015 βρέθηκε μπροστά σε μια ιστορική εντολή: να μετατρέψει το 63% σε πολιτική πράξη. Ωστόσο: ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έκανε αυτή την επιλογή. Δεν θέλησε να αποδεχτεί ότι υπάρχει σχέδιο Β, δεν υπήρξε οργάνωση κοινωνικής στήριξης, δεν υπήρξε αξιοποίηση του αποτελέσματος ως διαπραγματευτικού όπλου, το ΟΧΙ μετατράπηκε σε ΝΑΙ μέσα σε δύο ημέρες.

Αυτό δεν είναι απλώς επιλογή. Είναι ανατροπή της λαϊκής εντολής και διάρρηξη της σχέσης εκπροσώπησης. Η Αριστερά δεν ενεργοποίησε το ιστορικό παράδειγμα της Αντίστασης — δηλαδή την ιδέα ότι ο λαός μπορεί να σταθεί απέναντι σε υπέρτερες δυνάμεις με συλλογικότητα και αξιοπρέπεια. Αντί αυτού, επέλεξε διαχειριστική υποχώρηση. Αλλα και το ΚΚΕ επέλεξε θεσμική αποστασιοποίηση.

Συμπέρασμα

Το δημοψήφισμα του 2015 ήταν μια ιστορική στιγμή όπου το ελληνικό «εμείς» προσπάθησε να ανασυσταθεί με το κίνημα της Αντίστασης (ΣΠΙΘΑ, ΕΛΛΑΔΑ). Το κίνημα αυτό δεν ήταν κόμμα αλλά πολιτισμικό κεφάλαιο: η ιδέα ότι ο λαός μπορεί να δράσει συλλογικά, με αξιοπρέπεια, με αυτονομία. Ήταν μια στιγμή συλλογικής αυτοπεποίθησης, που εξαερώθηκε στην πορεία καθώς συνέπραξε και απορροφήθηκε εκλογικά από τον ΣΥΡΙΖΑ. Η ανατροπή του αποτελέσματος του δημοψηφίσματος αποτέλεσε διάλυση της συλλογικής ταυτότητας. Ο λαός έμαθε ότι η δημοκρατική εντολή μπορεί να ανατραπεί, πράγμα που καλλιεργεί: κυνισμό, απογοήτευση, αποπολιτικοποίηση. Το μήνυμα που έμεινε ήταν: «Δεν αλλάζει τίποτα. Ό,τι κι αν κάνεις, θα γίνει αυτό που θέλουν.» Αυτό είναι η βαθύτερη μορφή της συμμαχίας του πολιτικού τόξου Απουσίας–Προδοσίας. Η συμμαχία Απουσίας–Προδοσίας (εσωτερίκευση της ματαιότητας) και η στάση των ηγεσιών της Αριστεράς δεν προστάτευσαν το 63%, δεν το αξιοποίησαν, δεν το μετέτρεψαν σε πολιτική πράξη, δεν ενεργοποίησαν το ιστορικό παράδειγμα της Αντίστασης. Το αποτέλεσμα ήταν ένα νέο συλλογικό τραύμα: η αίσθηση ότι η δημοκρατική βούληση μπορεί να ακυρωθεί/ η εμπιστοσύνη στους θεσμούς και στις ηγεσίες μπορεί να καταρρεύσει (κρίση αντιπροσώπευσης). Το συμπέρασμα ήταν, ότι το «εμείς» παραμένει πολιτικά και ανθρωπολογικά  εύθραυστο, πράγμα που απαιτεί μια παιδεία και κουλτούρα αξιών. 10/10/2026.

Αναρτήθηκε από στις

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε: Σχόλια ανάρτησης (Atom)

ΛΙΣΤΑ ΙΣΤΟΛΟΓΙΩΝ

Η «ΣΠΙΘΑ» άναψε για τη Νέα Ελλάδα
Ο Μίκης Θεοδωράκης, στο κατάμεστο αμφιθέατρο του Ιδρύματος Μιχάλη Κακογιάννη, άναψε χθες (1 Δεκεμβρίου 2010) τη «ΣΠΙΘΑ» του ΚΑΘΑΡΤΗΡΙΟΥ ΚΑΙ ΠΛΑΣΤΟΥΡΓΟΥ ΠΥΡΟΣ για ΤΗ ΝΕΑ ΕΛΛΑΔΑ.
Κώστας Τσιαντής


«…ανέστιος ειν’, που χαίρεται αν ξεσπάσει
ανάμεσα σε φίλους και δικούς ξέφρενη αμάχη.»
Όμηρος (Ι, 63-64)

Του Ηλία Σιαμέλου (Από antibaro 7/12/2010)

Όντας περαστικός, είπα, το βλέφαρό μου για λίγο ν’ ακουμπήσω στου διαδικτύου τις φιλικές ιστοσελίδες! Να δω τα εκθέματα της σκέψης των πολλών, ν’ ακούσω τις ιαχές τους. Όμως άλλα είδαν τα μάτια μου στο θαμποχάρακτο κατώφλι τους. Ο ένας κρατάει την πύρινη ρομφαία, ο άλλος κοντάρια και παλούκια και πιο πέρα ο φίλος τρίβει την τσακμακόπετρά του, εκεί απόκοντα, στις νοτισμένες αναφλέξεις του συστήματος.
-Ω, είπα, ω θεληματάρικα παιδιά, που παίζετε κρυφτό, στα πιο ρηχά σοκάκια ενός εξωνημένου καθεστώτος. Κύματα, κύματα έρχονται τα λόγια σας με θόρυβο και φεύγουν. Δεν έχουν φτερά, δεν έχουν μέσα τους τούς ήχους των πονεμένων.
Μόνο να, κατηγόριες, κατηγόριες, και λόγια επικριτικά από ανθρώπους που εμφανίζονται σαν οι μοναδικοί κάτοχοι της αλήθειας. Κι όλα αυτά, τούτη τη μαύρη ώρα της γενικευμένης υπνογένειας! Δε μπορεί, είπα, κάπου θα υπάρχει η συζυγία των ψυχών, κάπου το πάρτι της στενοποριάς θα πάρει τέλος.
Μα τι θέλω να πω; Για ποιο πράγμα τόση ώρα τσαμπουνάω; Ναι, ναι, μα για του λύκου το χιονισμένο πέρασμα μιλάω ! Μια κίνηση έκανε ο Μίκης Θεοδωράκης και πέσανε όλοι πάνω του για να τον φάνε. Και δε ρίχτηκαν πάνω του οι οχτροί, δεν όρμησε πάνω του της Νέας Τάξης η αρμάδα. Όρμησε το ίδιο το περιοδικό «Ρεσάλτο»! Όρμησε το μετερίζι εκείνο που στις σελίδες του την άστεγη ψυχή μας τόσα χρόνια είχαμε αποθέσει!

Είμαι στο Κοιμητήριο, δίπλα στον τάφο της γυναίκας μου. «Ερευνώ πέρα τον ορίζοντα και, σκύβοντας προσπαθώ με τα δάχτυλα να καθαρίσω την πλάκα του τάφου νάρθει ν’ ακουμπήσει η σελήνη…»*. Ναι, εκείνη μου το έλεγε: Πρόσεχε, πρόσεχε τον κόσμο μας. Πρόσεχε τους ανθρώπους, ενώ μου απάγγελνε με δάκρυα τους στίχους του αγαπημένου της ποιητή : «Αυτός αυτός ο κόσμος /ο ίδιος κόσμος είναι… Στη χάση του θυμητικού / στο έβγα των ονείρων … Αυτός ο ίδιος κόσμος / αυτός ο κόσμος είναι. Κύμβαλο κύμβαλο / και μάταιο γέλιο μακρινό!»…**
Σκέφτομαι, σκέφτομαι κι άκρη δε βρίσκω. «Τελικά αυτή η άμυνα που θα μας πάει, σαν μας μισήσουνε κι’ οι λυγαριές;»** *

Ναι, στο τέλος θα μισήσουμε τον ίδιο μας το εαυτό ή θα τρελαθούμε. Δε γίνεται τη μια μέρα να βάζεις στο εξώφυλλο του «Ρεσάλτο» τη φωτογραφία του Μίκη και την άλλη βάναυσα να τον λοιδορείς. Δε γίνεται τη μια μέρα να ελπίζεις στο φως και την άλλη να γουρουνοδένεσαι με το σκοτάδι. Δε γίνεται τη μια μέρα να προβάλλεις τις απόψεις του και την άλλη να τον ταυτίζεις με τη …Ντόρα!
Είναι αυτή η θαμπούρα απ’ την κακοσυφοριασμένη αιθάλη της Αθήνας που επηρεάζει ανθρώπους και αισθήματα; Είναι η πωρωμένη σκιά του Στάλιν που κατευθύνει ακόμη και σήμερα την εγκληματική παραλυσία των όντων;

Δεν έχω πρόθεση να ενταχτώ στο κίνημα του Θεοδωράκη. Όμως δε μπορώ να πω ότι δε χαίρομαι, όταν ακούω να ξεπετάγονται σπίθες μέσα από τα σπλάχνα της κοινωνίας, είτε αυτές προέρχονται από απλούς ανθρώπους ή από ανεμογέννητους προλάτες πρωτοπόρους. Φτάνει αυτές οι σπίθες να ανάψουν φωτιές, για να καεί τούτο το σάπιο καθεστώς, τούτη η παπανδρεοποιημένη χολέρα. Αν εμείς οι ξεπαρμένοι «κονταροχτυπιόμαστε» μέσα στης πένας τη χλομάδα κι είμαστε ανίκανοι ν’ ανάψουμε μια σπίθα στου καλυβιού μας τη γωνιά, ας αφήσουμε τουλάχιστον κάποιες περήφανες ψυχές να κάνουν αυτό που νομίζουν καλύτερα. Ας μην σηκώνουμε αμάχες κι ας μην πετάμε ανέσπλαγχνες κορώνες, όταν κάποιο κίνημα είναι ακόμη στα σπάργανα και δεν έχει δείξει το πρόσωπό του. Εκτός κι αν η μικρόνοιά μας ενοχλήθηκε, όταν ο Μίκης κάλεσε επίσημα τους Ανεξάρτητους πολίτες σε ΑΝΥΠΑΚΟΗ – ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ, σε κυβερνητικά ή μη σχέδια, που Ηθικά, Εθνικά, Δημοκρατικά, Ιστορικά, κατατείνουν στην υποτέλεια του Ελληνισμού.

Όμως, παρά το αλυσόδεμα, παρά τα μύρια δεινά που μας σωρεύουν, τούτος ο βράχος, που λέγεται Ελλάδα, εκπέμπει την κραυγή του. Και οι κραυγές του Μίκη, και οι κραυγές χιλιάδων αγωνιστών, όποιου χρώματος και νάναι, σε πείσμα κάθε ψωροκύβερνου, σε πείσμα κάθε καθεστωτικού βαρδιάνου, κάποια στιγμή θα ενωθούν, κάποια στιγμή στον άνεμο θα ανεβούν, για ν’ ακουστούν, να πιάσουν τόπο. Γιατί «κι ένας που έχει μυαλό νήπιου καταλαβαίνει, πως τώρα η Ελλάδα στην άκρα του άπατου γκρεμού κοντοζυγώνει»****

* Νίκος Εγγονόπουλος
** Οδυσσέας Ελύτης, «Το Άξιον Εστί»
*** Νίκος Εγγονόπουλος
****Όμηρος (Η, 379-482) , παράφραση.

ΑΝΟΙΧΤΕΣ ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ- ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΜΙΚΗ

ΑΡΝΗΣΗ: ΣΕΦΕΡΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ

ΑΡΝΗΣΗ: ΣΕΦΕΡΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ

ΠΛΑΤΕΙΑ - Άμεση Δημοκρατία (Real Democracy)

ΠΛΑΤΕΙΑ - Άμεση Δημοκρατία (Real Democracy)