Ηλίας Σταμπολιάδης

 Από την αποχή στο λευκό διαμαρτυρίας για την ανάκληση βουλευτών

Η παρέμβαση γίνεται με αφορμή το άρθρο του Κ. Δούνα, προέδρου της Ακαδημίας Κοσμοσυστημικής Γνωσιολογίας, “Λευκή επιταγή στην κάλπη ή έλεγχος και ανάκληση βουλευτών” SLpress 22/09/2026 που αναφέρει: H εκλογή βουλευτή από μόνη της δεν δημιουργεί αντιπροσώπευση. Η αντιπροσώπευση προϋποθέτει εντολή, κρίση μέσα στα όρια της εντολής, λογοδοσία, ευθύνη και δυνατότητα ανάκλησης. Αυτό δεν καταργεί την πολιτική κρίση του βουλευτή. Αντίθετα, της δίνει το πραγματικό της περιεχόμενο, ο βουλευτής είναι ελεύθερος να κρίνει ως εντολοδόχος, όχι όμως να καταστεί κυρίαρχος αντί του εντολέα.

Για τον λόγο αυτό θεωρεί ιδιαίτερα επίκαιρη και ρεαλιστική την πρόταση του καθηγητή Γ. Κοντογιώργη για τη μετάβαση από την εκλόγιμη Μοναρχία σε μια προσομοίωση αντιπροσώπευσης. Η πρόταση συνιστά ένα πρώτο, απολύτως συγκεκριμένο και θεσμικά εφικτό βήμα, η κοινωνία να αποκτήσει τη δυνατότητα να ελέγχει και να ανακαλεί τους βουλευτές που η ίδια εξέλεξε.

Αναγνωρίζει ότι μια τέτοια θεσμική μεταβολή δεν πρόκειται να προέλθει από το υπάρχον πολιτικό προσωπικό, διότι θα περιορίζει ακριβώς την ανεξέλεγκτη πολιτική του αρμοδιότητα. Θα μπορούσε όμως να προκύψει ύστερα από έντονη και διαρκή κοινωνική πίεση, εφόσον η απαίτηση για θεσμικό έλεγχο και ανάκληση των βουλευτών μετατραπεί σε κεντρικό κοινωνικό αίτημα.

Το πρόβλημα που γεννάται είναι πως ο λαός, υπό τις παρούσες συνθήκες, δεν μπορεί να συντονιστεί και να εκφράσει ένα τέτοιο κεντρικό κοινωνικό αίτημα. Υπάρχουν πολλές δυσκολίες που η υπέρβαση της κάθε μίας συνιστά ένα στάδιο κοινωνικής εξέλιξης. Όπως έχει ήδη τονιστεί μια τέτοια θεσμική μεταβολή όχι μόνο δεν πρόκειται να προέλθει από το υπάρχον πολιτικό προσωπικό, διότι θα περιορίζει ακριβώς την ανεξέλεγκτη πολιτική του αρμοδιότητα, αλλά και ο ίδιος ο λαός έχει διαχωριστεί σε διάφορες κατηγορίες:

· Στους κομματικοποιημένους που πιστεύουν ότι δεν μπορούν να επιβάλλουν κάποια θεσμική αλλαγή παρά μόνο μέσω του κόμματος που ο καθένας υποστηρίζει και μάλιστα δια του αρχηγού και όχι βάσει των αρχών του κόμματος. Σε αυτό αποβλέπουν τα γκάλοπ περί καταλληλότερου πρωθυπουργού και οι προτροπές των αρχηγών ότι για να αλλάξει η πολιτική κατάσταση πρέπει να έλθει το κόμμα τους στην εξουσία.

· Στα λαμόγια που φροντίζουν να βελτιώσουν την προσωπική τους κατάσταση υποστηρίζοντας το κόμμα στο οποίο έχουν κατορθώσει να αποκτήσουν γνωριμίες και επαφές που θα τους υποστηρίξουν και όχι βάση της κομματικής του ιδεολογίας.

· Στους απογοητευμένους από τα κόμματα οι οποίοι πιστεύουν ότι τίποτα δεν μπορούν να αλλάξουν και απέχουν από τις εκλογές που όπως δείχνουν οι στατιστικές είναι περισσότεροι από τους οπαδούς οιουδήποτε κόμματος. Πολλοί από αυτούς πιστεύουν ότι με την αποχή τους αντιστέκονται στο σύστημα αλλά στην ουσία το βοηθάνε να εκλέγει κυβερνήσεις μειοψηφίας διότι δεν λαμβάνονται υπόψιν ως πολιτικά αδιάφοροι.

Πέραν των διαφορών στον τρόπο αντίληψης του λαού περί θεσμών που έχει καλλιεργηθεί από το σύστημα το ίδιο έχει προσθέσει δυσκολίες μέσω του εκλογικού νόμου στο να αποκρύπτεται η κάποια διαμαρτυρία του λαού. Για όποιον διαφωνεί με τις υπάρχουσες κομματικές προτάσεις υπάρχει το λευκό ψηφοδέλτιο το οποίο καταμετράται μεν ως ενεργή παρουσία του ψηφοφόρου αλλά δεν υπολογίζεται στην κατανομή εδρών στην Βουλή και εξομοιώνεται ως προς την παθητική στάση του απέχοντος που δεν μπήκε καν στον κόπο να προσέλθει.

Βεβαίως ένα μέρος της αποχής οφείλεται στους ετεροδημότες που αντιμετωπίζουν

πρακτικά προβλήματα ανάλογα με την καταγωγή τους:

I. Μεγάλα αστικά κέντρα - Χαμηλή αποχή (38-42%) Α' Αθηνών, Α' Θεσσαλονίκης, Α' Πειραιώς. Ψηφίζεις δίπλα στο σπίτι σου. Μηδενικό κόστος.

II. Ηπειρωτική περιφέρεια κοντά σε Αθήνα/Θεσ/νίκη - Μέση αποχή (44-50%) Βοιωτία, Κορινθία, Λάρισα, Μαγνησία. 1-2 ώρες με αυτοκίνητο / ΚΤΕΛ. Θέλει 30-50€ βενζίνη + μια μέρα.

III. Μακρινή / Νησιωτική / Ορεινή - Πολύ υψηλή αποχή (55-62%) Φλώρινα, Κεφαλληνία, Λευκάδα, Ευρυτανία, Δωδεκάνησα, Λασίθι, Σάμος. Εκεί ο ετεροδημότης θέλει: Ακτοπλοϊκό 80-150€, Αεροπορικό 120-250€,

ή 5-8 ώρες οδήγηση , + διόδια + διαμονή

Με τα σύγχρονα τεχνολογικά μέσα τα προβλήματα αυτά θα μπορούσαν να λυθούν άμεσα διότι έχουμε:

1. Διασύνδεση ληξιαρχείων - Μητρώου Πολιτών. Ο θάνατος καταχωρείται ηλεκτρονικά σε 24 ώρες. Δεν υπάρχει λόγος να μένουν νεκροί στους εκλογικούς καταλόγους για χρόνια.

2. Ταυτότητα, ΑΦΜ, ΑΜΚΑ όλα ελέγχονται ηλεκτρονικά και αποκλείουν την διπλή ψήφο. Το να ψηφίζεις μόνο εκεί που γεννήθηκες είναι αναχρονισμός.

3. Γιατί να μην ψηφίζεις όπου βρίσκεσαι εκείνη την Κυριακή, όπως γίνεται σε δεκάδες χώρες;

Με την τεχνολογική εξέλιξη των εκλογικών καταλόγων δημιουργούνται οι προϋποθέσεις να βρεθεί μία αρχική ομάδα πολιτών ανάμεσα στους σημερινούς απέχοντες λόγω διαμαρτυρίας και όχι λόγω πρακτικών δυσκολιών για να δημιουργήσει μία έντονη και διαρκή κοινωνική πίεση, ώστε να μετατραπεί σε κεντρικό κοινωνικό αίτημα ο θεσμικός έλεγχος και ανάκληση των βουλευτών. Οι άλλοι, που είτε έχουν κομματική και αρχηγική προκατάληψη είτε είναι βολεμένοι γαλάζιοι, πράσινοι ή γιαλαντζί κόκκινοι, είναι δύσκολο να συμμετέχουν αρχικά..

Η πρόταση δράσης είναι η εξής που έχει διατυπωθεί και στο παρελθόν:

Οι συνειδητά απέχοντες να πάνε στην κάλπη, να περιμένουν στην ουρά, να καταγραφούν σαν προσελθόντες ΕΝΕΡΓΟΙ πολίτες, να πάρουν το λευκό ψηφοδέλτιο και να γράψουν ιδιοχείρως την διαμαρτυρία τους π.χ. Δημοκρατία, Δικαιοσύνη, Αλλαγή. Το σύστημα θα το ακυρώσει, θα το προσθέσει στα λευκά και δεν θα το υπολογίσει την κατανομή εδρών. Εάν καταγραφούμε πάνω από 100-300 χιλιάδες θα αποκτήσουμε αυτοπεποίθηση ότι τουλάχιστον αποτελούμε μία κρίσιμη μάζα και

έχουμε μία συνοχή η οποία θα ενθαρρύνει πολλούς να συμμετέχουν στην πολιτική έκφραση της διαμαρτυρίας που θα μετατραπεί σε κεντρικό κοινωνικό αίτημα για τον θεσμικό έλεγχο και ανάκληση των βουλευτών, σαν αρχικό βήμα προς την επίτευξη της Δημοκρατίας που είναι ο τελικός στόχος.

· Πρώτο βήμα: Ηλεκτρονικοί κατάλογοι - Ψηφίζω όπου βρίσκομαι.

· Δεύτερο βήμα: Δεν απέχω, Πηγαίνω στην κάλπη

· Τρίτο βήμα: Κεντρικό κοινωνικό αίτημα για Έλεγχο και Ανάκληση Βουλευτών.

Ηλίας Σταμπολιάδης

Μηχανικός Μεταλλείων, Μεταλλουργός

πρ. Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης