True Democracy
“Αποδόμησε την επιστήμη του φυλετισμού & ότι Μαρξισμός είναι η επιστήμη της Ιστοριας»
•••••••••
Γεννημένος στη Βιέννη το 1902, ο Karl Popper ήταν αναμφισβήτητα ο σημαντικότερος φιλόσοφος της επιστήμης του εικοστού αιώνα. Με σπουδές στα μαθηματικά, τη φυσική και την ψυχολογία, ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του '30 βρισκόταν σε επαφή με τα κορυφαία επιστημονικά μυαλά της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένου του Albert Einstein.Πέρασε τη ζωή του προσπαθώντας να απαντήσει σε ένα ερώτημα με τη μαθηματική ακρίβεια: πώς ξέρουμε αυτά που ξέρουμε; Αυτό το ερώτημα αποδείχθηκε το πιο πολιτικά επικίνδυνο ερώτημα του εικοστού αιώνα.Βιέννη, 1937.Μέχρι τη στιγμή που ο Popper εγκατέλειψε την Αυστρία, παρακολουθούσε επί χρόνια δύο καθεστώτα να ισχυρίζονται ότι η επιστήμη ήταν με το μέρος τους. Η ναζιστική Γερμανία διατηρούσε τμήματα «φυλετικής βιολογίας» σε μεγάλα πανεπιστήμια, ενώ η Σοβιετική Ένωση οικοδομούσε πενταετή πλάνα πάνω στον «επιστημονικό σοσιαλισμό». Και οι δύο πλευρές έλεγαν ότι τα στοιχεία τούς δικαίωναν, και ότι όποιος διαφωνούσε ήταν εχθρός της επιστήμης.Ο Popper είχε πρόβλημα με αυτό. Γνώριζε πώς ήταν η πραγματική επιστήμη εκ των έσω, και αυτό που έβλεπε ήταν κάτι άλλο που χρησιμοποιούσε την επιστήμη ως «προσωπείο».Έθεσε ένα (όχι και τόσο) απλό ερώτημα.Τι διαχωρίζει την πραγματική γνώση από την ψεύτικη; Πού βρίσκεται η γραμμή ανάμεσα σε έναν επιστημονικό ισχυρισμό και σε ένα δόγμα που έχει μεταμφιεστεί για να μοιάζει με τέτοιο;Ο Popper ήθελε ένα τεστ αρκετά αιχμηρό ώστε να εφαρμόζεται σε οποιαδήποτε θεωρία, σε οποιοδήποτε πεδίο, ανεξάρτητα από το ποιος την υπερασπιζόταν ή πόσο κύρος εξέπεμπε. Εργάστηκε πάνω σε αυτό για χρόνια και η απάντηση χωράει σε μία λέξη: Διαψευσιμότητα (Falsifiability).Μια θεωρία είναι επιστημονική μόνο εάν μπορεί να αποδειχθεί λανθασμένη. Εάν δεν μπορείτε να περιγράψετε ένα πείραμα, μια παρατήρηση ή ένα αποδεικτικό στοιχείο που θα σας έκανε να εγκαταλείψετε τη θεωρία, τότε η θεωρία δεν είναι επιστήμη. Είναι πίστη. Μπορεί να είναι μια αληθινή πίστη, μπορεί ακόμη και να είναι χρήσιμη, αλλά δεν είναι γνώση με την επιστημονική έννοια, και το να την αντιμετωπίζουμε ως τέτοια είναι κατηγορικό σφάλμα.Η πραγματική επιστήμη κάνει ριψοκίνδυνες προβλέψεις. Η πραγματική επιστήμη μπορεί να αποτύχει.Ο Μαρξισμός ισχυριζόταν ότι είναι επιστημονικός.Εξηγούσε τα πάντα. Όταν οι εργάτες κέρδιζαν μια απεργία, η ταξική συνείδηση ανέβαινε· όταν έχαναν, ήταν «ψευδής συνείδηση» από την καπιταλιστική προπαγάνδα. Όταν γίνονταν επαναστάσεις, η θεωρία τις είχε προβλέψει· όταν δεν γίνονταν, οι υλικές συνθήκες δεν ήταν ακόμη ώριμες.Ο Popper παρατήρησε κάτι σημαντικό: δεν υπήρχε κανένα πιθανό γεγονός που οι Μαρξιστές θα δέχονταν ως απόδειξη κατά της θεωρίας τους. Κάθε αποτέλεσμα την επιβεβαίωνε. Μια θεωρία που εξηγεί κάθε πιθανό αποτέλεσμα δεν προβλέπει κανένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα, και αυτό είναι το σήμα κατατεθέν του δόγματος.Και η Φυλετική Βιολογία ισχυριζόταν ότι είναι επιστημονική.Τα γερμανικά πανεπιστήμια τη δεκαετία του 1930 παρήγαγαν χιλιάδες εργασίες μετρώντας κρανία, ταξινομώντας πληθυσμούς και ιεραρχώντας φυλές. Έμοιαζε με επιστήμη επειδή χρησιμοποιούσε αριθμούς, διαγράμματα και εργαστήρια.Αλλά το συμπέρασμα ήταν προκαθορισμένο πριν καν αρχίσουν οι μετρήσεις. Όταν τα δεδομένα ερχόντουσαν σε αντίθεση με την ιεραρχία, οι κατηγορίες επανασχεδιάζονταν μέχρι τα δεδομένα να ταιριάξουν, και όταν έντιμοι ερευνητές διαφωνούσαν, έχαναν τη δουλειά τους ή τη ζωή τους.Ο Popper είδε τους Ναζί και τους Σοβιετικούς ως δύο παραδείγματα αυτού που επαναλαμβάνεται όποτε η εξουσία συναντά την ιδεολογία. Οι άνθρωποι που κατέχουν την εξουσία θέλουν τα συμπεράσματά τους να ακούγονται σαν φυσική. Θέλουν η διαφωνία να μοιάζει με άγνοια και οι επικριτές τους να παρουσιάζονται ως εχθροί του ίδιου του ορθού λόγου.Η διαψευσιμότητα είναι το τεστ που αποκαλύπτει αυτή την κίνηση. Εάν η θεωρία δεν μπορεί να είναι λάθος, οι άνθρωποι που την υπερασπίζονται δεν υπερασπίζονται την επιστήμη. Υπερασπίζονται τους εαυτούς τους.Το «Εμπιστευτείτε την Επιστήμη» ως σύνθημα.Ένας επιστήμονας εμπιστεύεται μια μέθοδο, ενώ ένας προπαγανδιστής απαιτεί εμπιστοσύνη σε ένα συμπέρασμα. Η μέθοδος απαιτεί να προσδιορίσετε ποια στοιχεία θα σας έκαναν να αλλάξετε γνώμη, ενώ το συμπέρασμα απαιτεί να σταματήσετε να ρωτάτε. Η μία εκπαιδεύει τους ανθρώπους να σκέφτονται καθαρά, η άλλη τους εκπαιδεύει να υποτάσσονται.Όταν δημόσιοι αξιωματούχοι, δημοσιογράφοι ή θεσμοί σάς λένε ότι «η επιστήμη έχει αποφανθεί» (science is settled) και αρνούνται να δεχτούν στοιχεία για το αντίθετο, ζητούν τυφλή υπακοή στην αυθεντία, περιφρονώντας την ίδια την επιστημονική μέθοδο.Ο Popper έζησε από κοντά τι συμβαίνει όταν οι άνθρωποι σταματούν να ρωτούν «ποια στοιχεία θα σου άλλαζαν τη γνώμη». Είδε πανεπιστήμια να μετατρέπονται σε γραφεία προπαγάνδας, παρακολούθησε συναδέλφους να εξαφανίζονται και ολόκληρες χώρες να συμφωνούν να αποκαλούν προφανή ψέματα ως προφανείς αλήθειες, επειδή τα ψέματα συνοδεύονταν από τίτλους σπουδών.Η απάντησή του ήταν μια απλή ερώτηση, η οποία παραμένει αποτελεσματική: Όταν οποιοσδήποτε ειδικός, θεσμός ή κίνημα επικαλείται την αυθεντία της επιστήμης, ρωτήστε τον ποια στοιχεία θα του άλλαζαν τη γνώμη. Ένας πραγματικός επιστήμονας έχει την απάντηση έτοιμη. Ένας δογματικός θα σας κατηγορήσει ότι είστε «εχθρός της επιστήμης» μόνο και μόνο επειδή ρωτήσατε.
via Students For Liberty
Δείτε λιγότερα
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου