ΓΙΑ Ο,ΤΙ ΔΕΝ ΑΝΤΕΞΕ ΝΑ ΥΠΑΡΞΕΙ
Υπάρχει μια μορφή πένθους που σπάνια αναγνωρίζεται, γιατί δεν διαθέτει το υλικό της μνήμης για να νομιμοποιηθεί. Δεν αφορά ό,τι έζησε κανείς και χάθηκε, αλλά ό,τι άγγιξε το κατώφλι της ύπαρξης και δεν πέρασε ποτέ μέσα.
Είναι το πένθος του μη γεννημένου έρωτα.
Ο έρωτας που δεν ήρθε, αλλά δεν είναι ανύπαρκτος. Είναι υπαρκτός ως δυνατότητα. Όπως σημειώνει και ο Byung-Chul Han, ο έρωτας ζει από την απόσταση και την έλλειψη - εκεί όπου το άλλο δεν κατέχεται, αλλά παραμένει ανοιχτό ως δυνατότητα. Εγγράφεται στη συνείδηση όχι ως εμπειρία, αλλά ως ίχνος.
Ένα βλέμμα που διήρκεσε λίγο περισσότερο απ’ όσο «έπρεπε», μια λέξη που δεν ειπώθηκε, μια κίνηση που ανεστάλη την τελευταία στιγμή.
Πρόκειται για μια σχεδόν-εμπειρία, μια εν δυνάμει συνάντηση που δεν ολοκληρώθηκε, αλλά άφησε πίσω της ψυχικό αποτύπωμα.
Αυτός ο έρωτας δεν προσφέρει αναμνήσεις, αλλά δημιουργεί φαντάσματα. Και το πένθος που τον συνοδεύει είναι ιδιόμορφο γιατί δεν θρηνεί γεγονότα, αλλά εκδοχές. Δεν αφορά στιγμές που χάθηκαν, αλλά εαυτούς που δεν πρόλαβαν να υπάρξουν. Το υποκείμενο δεν πενθεί τον άλλον ως πρόσωπο, αλλά τον εαυτό του μέσα σε μια σχέση που δεν πραγματώθηκε - τη ζωή που δεν άνοιξε, τον χρόνο που δεν εκτυλίχθηκε, τον κόσμο που έμεινε σε αναστολή.
Γι’ αυτό το πένθος είναι πιο σιωπηλό. Δεν έχει εικόνες να στηριχθεί, ούτε αφηγήσεις να αναπαράγει. Τρέφεται από υποθέσεις. Από το επαναλαμβανόμενο «κι αν…», που δεν οδηγεί σε συμπέρασμα, αλλά σε μια διαρκή εκκρεμότητα.
Κι όμως, δεν πρόκειται για ψευδαίσθηση. Η ψυχική οικονομία δεν διακρίνει αυστηρά ανάμεσα στο βιωμένο και στο δυνητικό. Ό,τι επενδύθηκε ως δυνατότητα, μπορεί να χαθεί ως απώλεια. Η καρδιά δεν πενθεί μόνο ό,τι υπήρξε, πενθεί και ό,τι δεν άντεξε να υπάρξει.
Σε αυτό ακριβώς το σημείο αναδύεται μια απρόσμενη τρυφερότητα. Η ικανότητα να θλίβεσαι για κάτι που δεν έζησες υποδηλώνει ότι κάποτε βρέθηκες σε θέση διαθεσιμότητας - ότι ήσουν, έστω και στιγμιαία, ανοιχτός στη συνάντηση. Και μ' αυτή την έννοια το πένθος του μη γεννημένου έρωτα δεν είναι μόνο απώλεια, είναι και ένδειξη ζωής.
Διότι, τελικά, το γεγονός ότι μπορείς να πενθείς το ανεκπλήρωτο σημαίνει ότι η επιθυμία δεν έχει σιγήσει. Και αυτό, όσο επώδυνο κι αν είναι, αποτελεί ίσως τη βαθύτερη απόδειξη ότι η καρδιά παραμένει ενεργή - ικανή να στραφεί ξανά προς το ενδεχόμενο του έρωτα.
Ίσως, όμως, το πένθος του μη γεννημένου έρωτα να μην αφορά μόνο έναν άλλον που δεν συναντήθηκε ποτέ, αλλά μια ολόκληρη εκδοχή της ζωής που έμεινε αβίωτη.
Γιατί κάθε έρωτας που δεν γεννήθηκε συμπαρασύρει μαζί του και έναν κόσμο που δεν άνοιξε. Επιλογές που δεν έγιναν, χρόνους που δεν ξεδιπλώθηκαν, εαυτούς που δεν απέκτησαν μορφή.
Και έτσι, μέσα στη σιωπή αυτού του πένθους, δεν θρηνούμε μόνο μια απουσία σχέσης.
Θρηνούμε μάλλον και τη σκιά μιας ζωής που θα μπορούσε να ήταν δική μας και δεν υπήρξε ποτέ.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου