ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΙΕΡΑΤΕΙΟ - ΟΧΙ ΣΤΟΝ πολιτισμικό ελιτισμό.
ΑΝΟΙΧΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΜΑΝΟΥ
Κυρία Μάνου,
γράψατε για τον Γιώργο Μαζωνάκη:
«Δεν έχω τίποτα με τον άνθρωπο, ούτε που τον ήξερα — κι αυτόν και τη δουλειά του — αλλά το “λαϊκό προσκύνημα” στον νεκρό Μαζωνάκη είναι το τελευταίο καρφί στο φέρετρο των ονείρων μιας γενιάς καλλιτεχνών, που αλλιώς τα φανταστήκαμε».
Δεν γνωρίζω ποια ακριβώς ήταν τα όνειρα της γενιάς σας. Γνωρίζω, όμως, ότι κανένα αληθινό καλλιτεχνικό όνειρο δεν μπορεί να απειλείται από την αγάπη του κόσμου προς έναν νεκρό άνθρωπο.
Κανένα όνειρο που στηρίζεται στην ελευθερία της έκφρασης, στην αξιοπρέπεια και στον πολιτισμό δεν μπορεί να βλέπει το πένθος χιλιάδων ανθρώπων ως «καρφί στο φέρετρό» του.
Και αν το βλέπει έτσι, ίσως το πρόβλημα να μην βρίσκεται στον Μαζωνάκη ούτε στον κόσμο που πήγε να τον αποχαιρετήσει. Ίσως να βρίσκεται στο ίδιο το όνειρο.
Λέτε ότι δεν γνωρίζατε ούτε τον ίδιο ούτε τη δουλειά του. Αυτό δεν είναι επιχείρημα εναντίον του. Είναι ομολογία ότι αποφασίσατε να κρίνετε έναν καλλιτέχνη που δεν ακούσατε και ένα συλλογικό συναίσθημα που δεν θελήσατε να καταλάβετε.
Ο κόσμος δεν πήγε εκεί για να αποφανθεί ποιο είδος μουσικής είναι ανώτερο. Δεν ψήφισε ανάμεσα στο «έντεχνο» και στο «λαϊκό». Δεν ακύρωσε τα όνειρα κανενός δημιουργού.
Πήγε να αποχαιρετήσει έναν άνθρωπο που συνόδευσε τη ζωή του.
Έναν τραγουδιστή που μπήκε στα σπίτια, στα αυτοκίνητα, στις νύχτες, στους έρωτες, στους χωρισμούς και στις μοναξιές εκατομμυρίων ανθρώπων. Κάποιον που μπορεί να μη χωρούσε στη δική σας αισθητική, αλλά χώρεσε στις αναμνήσεις μιας ολόκληρης κοινωνίας.
Αυτό το δικαίωμα δεν μπορεί να το αφαιρέσει από τον κόσμο καμία καλλιτεχνική αυθεντία.
Και ναι, αισθάνομαι προσωπικά προσβεβλημένος από τη δήλωσή σας. Όχι επειδή απαιτώ να σας αρέσει ο Μαζωνάκης. Ούτε επειδή πιστεύω ότι όλοι οφείλουμε να ακούμε την ίδια μουσική.
Προσβάλλομαι επειδή, απαξιώνοντας αυτό το «λαϊκό προσκύνημα», απαξιώνετε μαζί και το συναίσθημα των ανθρώπων που συμμετείχαν σε αυτό. Σαν η συγκίνησή τους να αποτελεί απόδειξη κατώτερης αισθητικής. Σαν ο πόνος τους να προσβάλλει ένα υψηλότερο καλλιτεχνικό ιδεώδες που μόνο κάποιοι προνομιούχοι μπορούν να κατανοήσουν.
Αυτό δεν είναι υπεράσπιση της τέχνης. Είναι πολιτισμικός ελιτισμός.
Ο Γιώργος Μαζωνάκης δεν μιμήθηκε. Δεν έγινε βολικός. Δεν κρύφτηκε πίσω από την αποδοχή κανενός καλλιτεχνικού ιερατείου. Πήρε το λαϊκό τραγούδι και το πέρασε μέσα από την προσωπικότητα, τις αντιφάσεις, την τόλμη και την ιδιαίτερη αισθητική του. Έγινε μια κατηγορία μόνος του.
Θα περίμενε κανείς ότι ένας καλλιτέχνης θα μπορούσε να αναγνωρίσει σε έναν άλλον τουλάχιστον αυτή την κατάκτηση, ακόμη κι αν η μουσική του δεν του άρεσε.
Αντί γι’ αυτό, την ημέρα της κηδείας του, επιλέξατε να μετατρέψετε τον θάνατό του σε σύμβολο της ήττας της δικής σας γενιάς. Και χρησιμοποιήσατε τη φράση «τελευταίο καρφί στο φέρετρο» την ώρα που ένας πραγματικός άνθρωπος οδηγούνταν στο πραγματικό του φέρετρο.
Δεν ήταν απλώς άστοχο.
Ήταν σκληρό, άδικο και βαθιά μικρόψυχο.
Η αξία ενός καλλιτέχνη δεν μειώνεται όταν ο κόσμος αγαπά κάποιον άλλον. Η τέχνη δεν είναι ένας στενός θρόνος όπου, για να καθίσει ένας δημιουργός, πρέπει να εκτοπιστεί κάποιος άλλος. Και ο πολιτισμός δεν αποδεικνύεται από το πόσο «υψηλά» τοποθετούμε τον εαυτό μας, αλλά από το αν μπορούμε να σεβαστούμε τον πόνο και την αγάπη ανθρώπων διαφορετικών από εμάς.
Δεν ξέρατε τον Μαζωνάκη και δεν γνωρίζατε τη δουλειά του.
Χιλιάδες άλλοι, όμως, τη γνώριζαν. Τους μίλησε, τους συντρόφευσε και άφησε μέσα τους κάτι που ο θάνατός του δεν μπόρεσε να σβήσει.
Αυτό ακριβώς πήγαν να τιμήσουν.
Δεν έβαλαν κανένα καρφί στα όνειρα της γενιάς σας.
Άφησαν ένα λουλούδι στον άνθρωπο που τραγούδησε τα δικά τους.
John Galanis Λιγότερα
Λιγότερα
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου