Αντώνη Λιάκου «Η άνοδος και η πτώση του δυτικού κανόνα της ιστορίας»

 Νίκος Α. Γκιώνης

 

·

Ακολουθήστε

1 ημ. 

·

Το φθινόπωρο θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πόλις το βιβλίο του Αντώνη Λιάκου «Η άνοδος και η πτώση του δυτικού κανόνα της ιστορίας»

Για περισσότερο από δύο αιώνες, η Δύση δεν κυριάρχησε μόνο στην παγκόσμια οικονομία και πολιτική. Καθόρισε επίσης τον τρόπο με τον οποίο οι κοινωνίες αντιλαμβάνονταν την πορεία τους μέσα στον χρόνο. Η ιστορία της Ευρώπης παρουσιάστηκε ως η ιστορία της ανθρωπότητας: μια ενιαία διαδρομή από την αρχαιότητα προς τη νεωτερικότητα, την πρόοδο και την ελευθερία. Οι άλλοι λαοί καλούνταν να αναγνωρίσουν τη θέση τους πάνω σε αυτή την κλίμακα — να ακολουθήσουν, να προλάβουν, να μιμηθούν ή να αντισταθούν.

Πώς συγκροτήθηκε όμως αυτός ο δυτικός κανόνας της ιστορίας; Με ποιους τρόπους ταξίδεψε στον κόσμο και μεταφράστηκε σε διαφορετικές γλώσσες και παραδόσεις; Ποιες επιθυμίες γέννησε και ποιες μορφές αρνητικής συνείδησης προκάλεσε στις κοινωνίες που ένιωθαν ότι βρίσκονται στο περιθώριο ή «πίσω» από την Ευρώπη; Και τι απέμεινε από την οικουμενική του αξίωση όταν οι αποικιοκρατούμενοι λαοί, οι αποκλεισμένες ομάδες και οι τραυματικές μνήμες διεκδίκησαν τη δική τους θέση στην ιστορία;

Το βιβλίο παρακολουθεί την άνοδο, την παγκόσμια διάδοση, τις αναμετρήσεις και τελικά την υποχώρηση του δυτικού κανόνα. Κινείται από την Ευρώπη προς την Ασία, την Αφρική και την Αμερική, και από τις μεγάλες αφηγήσεις της προόδου στις ιστορίες της αποικιοκρατίας, της βίας, του τραύματος και των απόκληρων. Παράλληλα, θέτει ένα ευρύτερο ερώτημα: τι συμβαίνει στην ίδια την ιστορική σκέψη όταν οι θριαμβικές αφηγήσεις χάνουν την πειστικότητά τους και οι νεκροί επιστρέφουν για να διεκδικήσουν δικαιοσύνη και μνήμη;

Η πτώση του δυτικού κανόνα δεν σημαίνει ούτε το τέλος της ιστορίας ούτε απλώς την αντικατάσταση μιας κυρίαρχης αφήγησης από πολλές ανταγωνιστικές εθνικές και πολιτισμικές αφηγήσεις. Στον σημερινό πολυκεντρικό κόσμο, το νεωτερικό δεν ταυτίζεται πλέον αναγκαστικά με το δυτικό, ενώ η επιθυμία για το μέλλον δεν αποτελεί μονοπώλιο της Δύσης. Το ερώτημα είναι εάν από τη σύγκρουση των κανόνων μπορεί να προκύψει μια πολύπλεγματική ιστορία: μια ιστορία των διασταυρώσεων, των μεταφράσεων και της αμοιβαίας εμπλοκής.

Ένα βιβλίο για την ιστορία ως παγκόσμια δύναμη — αλλά και για τον κόσμο που αναδύεται όταν καμία ιστορία δεν μπορεί πλέον να αξιώνει ότι είναι η ιστορία όλων.

Με την «Άνοδο και πτώση του δυτικού κανόνα της ιστορίας» ολοκληρώνεται η τριλογία που είχε αρχίσει με τον «Πώς το παρελθόν γίνεται ιστορία», το 2007, και «Αποκάλυψη, Ουτοπία, Ιστορία», (κρατικό βραβείο δοκιμίου) το 2011. Και τα τρία βιβλία αφορούν την εξερεύνηση της ιστορικής συνείδησης στον σύγχρονο κόσμο.

Λιγότερα

James Webb Telescope Discovers Hidden Giant Planet in Famous Star System By NASAJuly 24, 2026

 

This artist’s concept shows the Beta Pictoris system with the discovered giant exoplanet Beta Pictoris d at the right. It has the widest orbit of the known three exoplanets within the system. Credit: NASA, ESA, CSA, STScI, Ralf Crawford (STScI)

Αντώνης Ανδρουλιδάκης · ΚΟΙΤΑΞΕ ΤΗΝ ΛΙΓΟ ΣΤΑ ΜΑΤΙΑ

 

Αντώνης Ανδρουλιδάκης

4 ώρ. ·

ΚΟΙΤΑΞΕ ΤΗΝ ΛΙΓΟ ΣΤΑ ΜΑΤΙΑ

Δεν θα ξεχάσω ποτέ μια εικόνα από μια παράσταση του Τζίμη Πανούση. Στην οθόνη προβάλλονταν μόνο μάτια γυναικών. Το ένα ζευγάρι μετά το άλλο. Μάτια κουρασμένα. Μάτια λυπημένα. Γεμάτα θλίψη. Μάτια που έμοιαζαν να βρίσκονται πολύ μακριά από εκεί όπου ήταν το σώμα τους.

Κανείς μας δεν ήξερε τι βλέπαμε. Και ύστερα η εικόνα άρχισε σιγά σιγά να ανοίγει. Το κάδρο μεγάλωνε. Και τότε συνειδητοποιήσαμε ότι ήταν σκηνές από πορνογραφικές ταινίες. Δεν θυμάμαι να με συγκλόνισε το γυμνό σώμα. Με συγκλόνισαν τα μάτια και κυρίως η ολοκληρωτική αντίθεση τους με το σώμα. Ήταν για όλους μας θυμάμαι ένα σοκ. Γιατί τα μάτια πρόδιδαν κάτι που το σώμα δεν μπορούσε να κρύψει. Την απουσία.

Μέχρι και σήμερα αναρωτιέμαι καμιά φορά πόσοι άνδρες έχουν κοιτάξει πραγματικά τη γυναίκα τους στα μάτια την ώρα που κάνουν έρωτα. Όχι πριν. Όχι μετά. Εκείνη ακριβώς τη στιγμή. Όχι για να δουν αν το απολαμβάνει και να επιβεβαιώσουν την επιδοσιακή τους αρσενικίλα. Αλλά για να δουν αν εκείνη είναι εκεί. Αν συναντιούνται. Ή αν απλώς χρησιμοποιούν το σώμα της σαν τόπο εκτόνωσης της δικής τους ανάγκης.

Γιατί το μεγαλύτερο δράμα μιας γυναίκας δεν είναι ότι κάποιος επιθυμεί το σώμα της. Είναι ότι, τη στιγμή που το επιθυμεί, παύει να βλέπει το πρόσωπό της. Και τότε το σώμα παύει να ανήκει σε ένα πρόσωπο. Γίνεται ένα αντικείμενο χρήσης. Και αυτό πονάει ακόμη κι όταν υπάρχει συναίνεση. Γιατί η συναίνεση είναι απαραίτητη για να υπάρξει σεβασμός. Δεν είναι όμως από μόνη της αρκετή για να υπάρξει έρωτας.

Δυστυχώς, ξέρω καλά από τη δουλειά μου, πως αυτό δεν συμβαίνει μόνο στην πορνογραφία. Μερικές φορές συμβαίνει και μέσα στον γάμο. Μέσα στις σχέσεις. Μερικές φορές συμβαίνει ακριβώς εκεί. Όταν ο άνδρας πιστεύει πως η επιθυμία του είναι αρκετή για να ονομαστεί έρωτας. Και ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ.

Ο έρωτας δεν αρχίζει από το σώμα. Αρχίζει από το βλέμμα. Από εκείνη τη στιγμή που λες στον άλλον, χωρίς λέξεις: «Σε βλέπω.»

Όχι το σώμα σου. Εσένα.

Κι ίσως η πιο σκληρή ερώτηση που μπορεί να κάνει ένας άνδρας στον εαυτό του να μην είναι: «Ικανοποίησα τη γυναίκα μου;» Αλλά: «Αν κοιτούσα τα μάτια της εκείνη τη στιγμή ... θα έβλεπα άραγε μια γυναίκα που με συναντά ή μια γυναίκα που απλώς με ανέχεται;»

Γιατί υπάρχουν σώματα που ενώνονται. Και υπάρχουν πρόσωπα που συναντιούνται. Και, να πάρει η ευχή, δεν είναι το ίδιο!

Ρε παιδιά... την ώρα που κάνετε έρωτα, κοιτάξτε τη λίγο στα μάτια. Γιατί τα μάτια μιας γυναίκας δεν μπορούν να προσποιηθούν ότι συναντήθηκαν, όταν στην πραγματικότητα χρησιμοποιήθηκαν. Το σώμα μπορεί να υποκριθεί συνειδητά ή ασυνείδητα. Το σώμα μπορεί να παίξει ρόλους. Τα μάτια, σχεδόν ποτέ.

Και αυτό είναι και δικιά σου ευθύνη αγαπητέ...

Αν τολμήσεις να τα κοιτάξεις, ίσως ανακαλύψεις όχι μόνο πώς είναι εκείνη, αλλά και ποιος είσαι εσύ απέναντί της.

ΥΓ. Αν υπάρχει ένας άνθρωπος στον οποίο απευθύνεται πρώτα αυτό το κείμενο, είμαι εγώ. Γιατί όλοι οι άνδρες μεγαλώσαμε μέσα σε μια κουλτούρα που μας έμαθε να κοιτάζουμε το γυναικείο σώμα. Και όλοι έχουμε να μάθουμε ξανά πώς να κοιτάζουμε το πρόσωπο.

Λιγότερα

ΤΟ ΤΡΙΦΩΝΟ ΠΟΤΑΜΙ. Κώστας Τσιαντής ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΜΟΥ _Κύκλος 1

 

Γιώργος Σταυριανός (1948-2026). 'Εφυγε 22 Ιουλιου από κοντά μας

 

Ο Τζέικ Σωτηριάδης μιλά στον Σάββα Καλεντερίδη

 

Ο απόστρατος αντισμήναρχος της Πολεμικής Αεροπορίας των Ηνωμένων Πολιτειών και πρώην αξιωματικός πληροφοριών Τζέικ Σωτηριάδης μιλά στον Σάββα Καλεντερίδη και στην εκπομπή «Geopolitics» της τηλεόρασης της «Ναυτεμπορικής».

Σε μια αποκαλυπτική συνέντευξη αναλύει τις αμερικανικές εκτιμήσεις για την ελληνοτουρκική κρίση του 2020 και αποκαλύπτει ότι στο Πεντάγωνο επικρατούσε η άποψη πως, ανεξάρτητα από τις εξελίξεις, η Ελλάδα τελικά θα έκανε πίσω.

Παράλληλα, εξηγεί γιατί το πρόβλημα της Τουρκίας δεν περιορίζεται στο πρόσωπο του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αλλά αφορά ένα βαθύτερο ιδεολογικό και θεσμικό σύστημα που έχει διαμορφωθεί στη γειτονική χώρα. Τι πραγματικά είπε ο Ντόναλντ Τραμπ για τα F-35; Μπορεί η Τουρκία να επιστρέψει στο πρόγραμμα; Ποιος είναι ο ρόλος του Κογκρέσου και του Ισραήλ; Πώς βλέπει η Ουάσιγκτον την άνοδο ενός παντουρκικού μπλοκ από την Ευρώπη μέχρι την Κεντρική Ασία; Ο Τζέικ Σωτηριάδης καταθέτει επίσης τη μαρτυρία του από τη νύχτα της κατάρριψης του ρωσικού Su-24 από τουρκικό F-16, όταν υπηρετούσε στο αμερικανικό Κέντρο Αεροπορικών Επιχειρήσεων στο Κατάρ. Στη συζήτηση αναλύονται ακόμη η στρατηγική του ΝΑΤΟ, οι σχέσεις ΗΠΑ–Ευρώπης, ο πόλεμος με το Ιράν, τα Στενά του Ορμούζ, η αμερικανική πολιτική στη Μέση Ανατολή και η άρνηση της Τουρκίας να αναλάβει τις ευθύνες της για τις Γενοκτονίες των χριστιανικών λαών της Ανατολής.

Παρουσιάζει ο Σάββας Καλεντερίδης.

Καβάφης.

 

Οὐκ ἔγνως

Για τες θρησκευτικές μας δοξασίες —ο κούφος Ιουλιανός είπεν «Ἀνέγνων, ἔγνων,κατέγνων». Τάχατες μας εκμηδένισεμε το «κατέγνων» του, ο γελοιωδέστατος. 5Τέτοιες ξυπνάδες όμως πέρασι δεν έχουνε σ’ εμάςτους Χριστιανούς. «Ἀνέγνως, ἀλλ’ οὐκ ἔγνως· εἰ γὰρ ἔγνως,οὐκ ἂν κατέγνως» απαντήσαμεν αμέσως. Σχόλιο ΑΙ Τι σημαίνει η φράση του Ιουλιανού Ο αυτοκράτορας Ιουλιανός ο Παραβάτης (4ος αι.) ήταν μορφωμένος, ελληνολάτρης και πολέμιος του Χριστιανισμού. Η φράση του: «Ἀνέγνων, ἔγνων, κατέγνων» = «Διάβασα, κατάλαβα, και καταδίκασα.» Δηλαδή: «Ξέρω πολύ καλά τι λέτε εσείς οι Χριστιανοί — και το απορρίπτω.» Ο Καβάφης τον ειρωνεύεται ως κούφιο και γελοιωδέστατο. 🟣 Η χριστιανική απάντηση Οι Χριστιανοί απαντούν με μια ρητορική αντιστροφή: «Ἀνέγνως, ἀλλ’ οὐκ ἔγνως· εἰ γὰρ ἔγνως, οὐκ ἂν κατέγνως.» = «Διάβασες, αλλά δεν κατάλαβες· γιατί αν είχες καταλάβει, δεν θα τις καταδίκαζες.» Η λογική είναι: «Αν είχες πραγματικά κατανοήσει το βάθος της πίστης μας, δεν θα την απέρριπτες.» Άρα η καταδίκη του Ιουλιανού αποδεικνύει όχι γνώση, αλλά αμάθεια. 🟣 Ερμηνεία — Τι κάνει ο Καβάφης εδώ Ο Καβάφης παίζει με τρία επίπεδα: 1. Ιστορική ειρωνεία Ο Ιουλιανός, που ήθελε να αναστήσει τον παγανισμό, πέθανε νέος και το σχέδιό του απέτυχε. Η φράση του «κατέγνων» γίνεται αυτογελοιοποίηση. 2. Ρητορική αντιστροφή Οι Χριστιανοί παίρνουν την τριπλή φράση του Ιουλιανού και την αναστρέφουν σε μια λογική παγίδα: αν καταδικάζεις, δεν έχεις καταλάβει. 3. Θεολογική θέση Η αληθινή γνώση της πίστης δεν είναι διανοητική αλλά βιωματική. Άρα ο Ιουλιανός, όσο κι αν διάβασε, δεν “έγνως”. 🟣 Συνοπτική ουσία Ο Καβάφης λέει: Ο Ιουλιανός νόμιζε πως μας κατέκρινε με μια έξυπνη φράση. Εμείς όμως του απαντήσαμε ότι η καταδίκη του δείχνει πως δεν κατάλαβε τίποτα.

MICHALIS TERZIS Music / Ποίηση: ΚΩΣΤΗ ΠΑΛΑΜΑ " Το Σπίτι που γεννήθηκα "

 

Το σπίτι που γεννήθηκα

Το σπίτι που γεννήθηκα κι ας το πατούν οι ξένοι,στοιχειό είναι και με προσκαλεί· ψυχή, και με προσμένει. Το σπίτι που γεννήθηκα ίδιο στην ίδια στράταστα μάτια μου όλο υψώνεται και μ’ όλα του τα νιάτα. 5Το σπίτι, ας του νοθέψανε το σχήμα και το χρώμα·και ανόθευτο και αχάλαστο, και με προσμένει ακόμα. Της πόρτας του η παλαιική κορόνα, ω! νά η καμάρα!Μόνο οι χορδές τής λείπουνε, για να γενεί κιθάρα να συνοδέψει του σπιτιού τ’ ολόχαρο τραγούδι10προς το παιδί· γυρίζω ανθός, δροσιά, ξεπεταρούδι, πάω στη φωλιά, στη γάστρα μου, στο πρωί μου, στο μαγνήτη,στη ζέστα της μητέρας μου, στο πατρικό άγιο σπίτι. Ας ήρθαν τα γεράματα κι ας κύλησαν οι χρόνοι·απ’ το ψιμύθρι του αλλασμού κι απ’ του χαμού τη σκόνη 15και απείραχτο και ανέγγιχτο στη Μοίρα αγνάντια στέκει,κι από τον κήπο του για μέ χλωρά στεφάνια πλέκει. Του κάκου οι έγνοιες, οι καιροί, πληγές καρδιών και τόπων.Τα μάτια μου άλλα, κι άλλα ειναι τα μάτια των ανθρώπων. Από την ισκιερή εμπατή στη φωτισμένη σάλα20με τ’ ακριβό ρολόι χρυσό στην κρυσταλλένια γυάλα, όλα βαλμένα ρυθμικά, γιορτιάτικα ντυμένα,προσώπατα, αντικείμενα, με καρτερούν εμένα. Στο πλάι της δούλας της πιστής η αρχόντισσα γιαγιά μουκαι η ρήγισσα της προκοπής η μάνα μου, ω χαρά μου! 25το στερνογέννητο καρπό στην αγκαλιά, και πέραμπρος σε χαρτιά το φάντασμα γνοιασμένο του πατέρα. και μέσ’ απ’ τους ανασασμούς του ρόδου και του δυόσμουκαι δουλευτής και φυτευτής του κήπου ο αδερφός μου. Και πιο βαθιά, κατάβαθα, σαν άλλου κόσμου πλάση,30νά! Ολόρθο, αξήγητο, κρυφό, στον κήπο ένα κοράσι. Του πρώτου πόθου το ιερό προφήτεμα, η παιδούλα!Στη χαραυγή μου γέλασμα, στη δύση μου τρεμούλα. Το σπίτι που γεννήθηκα κι ας το πατούν οι ξένοι.Στοιχειό, και σαν απάτητο, με ζει και με προσμένει.

Οδυσσέας Ελύτης / Στην απλότητα κρύβεται η ευτυχία

 

Λιλη Παντα

1 ημ. ·

Μπορώ να γίνω ευτυχισμένος με τα πιο απλά πράγματα

και με τα πιο μικρά..

Και με τα καθημερινότερα των καθημερινών.

Μου φτάνει που οι εβδομάδες έχουν Κυριακές.

Μου φτάνει που τα χρόνια φυλάνε Χριστούγεννα για το τέλος τους.

Που οι χειμώνες έχουν πέτρινα, χιονισμένα σπίτια.

Που ξέρω ν’ ανακαλύπτω τα κρυμμένα πετροράδικα στις κρυψώνες τους.

Μου φτάνει που μ’ αγαπάνε τέσσερις άνθρωποι.

Πολύ…

Μου φτάνει που αγαπάω τέσσερις ανθρώπους.

Πολύ…

Που ξοδεύω τις ανάσες μου μόνο γι’ αυτούς.

Που δεν φοβάμαι να θυμάμαι.

Που δε με νοιάζει να με θυμούνται.

Που μπορώ και κλαίω ακόμα.

Και που τραγουδάω… μερικές φορές…

Που υπάρχουν μουσικές που με συναρπάζουν.

Και ευωδιές που με γοητεύουν…

Οδυσσέας Ελύτης

Λιγότερα

Ο ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΛΟΓΙΖΕΤΑΙ ΧΩΡΙΣ ΓΛΩΣΣΑ

AYΤΟ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΝΑΚΑΛΥΨΗ ΠΟΥ ΑΡΚΕΤΟΊ ΕΙΧΑΜΕ ΩΣ ΔΙΑΣΘΗΣΗ

scitechdaily.com

The Brain Can Reason Without Language, MIT Study Finds

ΠΑΛΑΜΑΣ-ΤΟ ΚΕΛΙ

ΠΑΛΑΜΑΣ-ΤΟ ΚΕΛΙ 

ΣΤΙΧΟΙ : Αντρέας Νίκου Τηλεμάχου ΜΟΥΣΙΚΗ : Γιάννης Βενιζέλος ΚΥΠΡΟΣ ΓΛΥΚΙΑ ΠΑΤΡΊΔΑ ΜΟΥ

 

ΣΤΙΧΟΙ : Αντρέας Νίκου Τηλεμάχου
ΜΟΥΣΙΚΗ : Γιάννης Βενιζέλος
ΚΥΠΡΟΣ ΓΛΥΚΙΑ ΠΑΤΡΊΔΑ ΜΟΥ

Παίρνω αρχαίους πάπυρους
Να γράψω για τον πόνο
Από το αίμα της καρδιάς
Λόγια σταράτα μόνο

Βυθίστηκα στα κλάματα
Που χάσαμε τους τόπους
Και νοσταλγώ από καρδιάς
Βουνά, λαγκάδια, λόφους

Να παίξουμε στην αμμουδιά
Στο όμορφο Βαρώσι
Ξέγνοιαστα χρόνια να ρθουνε
Η Παναγιά να δώσει

Να φύγει η θλίψη από όλους μας
Να πάμε πάλι πίσω
Τραγούδια για την Κύπρο μας
Πολλά θα τραγουδήσω

Οι ρίζες της παράδοσης
Φυτρώσαν στην ψυχή μου
Να δω την Κύπρο λεύτερη
Αυτή είναι η ευχή μου

Ο πόθος της επιστροφής
Στις φλέβες μας κυλάει
Το δάκρυ που στα μάτια μας
Ελπίδα μαρτυράει

Γλυκύτατη μου Παναγιά
Αμάραντό μου ρόδο
Κάνω Σταυρό εις το Χριστό
Σ Εσέ ελπίζω μόνο

Να διώξουμε της προσφυγιάς
Σκληρή μελαγχολία
Να πάμε στην Κερύνεια
Με Θεία Ευλογία