·
Η ΠΡΩΤΗ ΑΓΚΑΛΙΑ
Έχω μια σκέψη -μάλλον βεβαιότητα- που με συνοδεύει εδώ και χρόνια. Ο άνθρωπος δεν φυτρώνει. Δεν εμφανίζεται ξαφνικά στον κόσμο σαν ένα ολοκληρωμένο πλάσμα που αργότερα μαθαίνει να αγαπά. Υπάρχουμε μέσα σε μια σχέση. Γεννιόμαστε μέσα σε μια αγκαλιά, μέσα σε ένα βλέμμα, μέσα σε μια φωνή που μας καθησυχάζει ή μας φοβίζει.
Γι' αυτό και πάντοτε με έκαναν να χαμογελώ οι βεβαιότητες του τύπου «καλύτερα μόνος μου» ή «δεν έχω ανάγκη κανέναν». Όχι επειδή δεν καταλαβαίνω την ανάγκη που τις γεννά. Την καταλαβαίνω πολύ καλά. Τις περισσότερες φορές είναι η φωνή ενός ανθρώπου που κάποτε πληγώθηκε τόσο βαθιά, ώστε αποφάσισε πως η μοναξιά -που ονομάζει "ανεξαρτησία" είναι ασφαλέστερη από την εγγύτητα. Είναι ένας τρόπος να προστατεύσει την καρδιά του.
Όμως ο άνθρωπος δεν είναι φτιαγμένος για να υπάρχει μόνος του. Δεν υπάρχουμε πρώτα και ύστερα σχετιζόμαστε. Η ίδια η ύπαρξή μας γεννιέται μέσα στη σχέση. Δεν μαθαίνουμε απλώς να αγαπάμε. Μαθαίνουμε να υπάρχουμε επειδή κάποιος υπήρξε κάποτε για εμάς.
Πριν αποκτήσουμε όνομα, πριν μάθουμε να μιλάμε, πριν ακόμη μπορέσουμε να πούμε «σ' αγαπώ», κάποιος μας κράτησε στα χέρια του. Και μέσα σε εκείνη τη σιωπηλή συνάντηση άρχισε να γράφεται η πρώτη βιογραφία της ύπαρξής μας.
Για πολύ καιρό δεν γνωρίζουμε ποιοι είμαστε. Δεν έχουμε ακόμη έναν Εαυτό που να μπορεί να σταθεί μόνος του απέναντι στον κόσμο. Γινόμαστε, κυριολεκτικά, εκείνη η πρώτη σχέση. Αν κάποιος μας κρατούσε με γαλήνη, αρχίσαμε να πιστεύουμε πως ο κόσμος είναι ένας τόπος όπου μπορεί κανείς να είναι ήσυχος. Αν κάποιος ανταποκρινόταν όταν κλαίγαμε, μάθαμε ότι οι ανάγκες μας δεν είναι βάρος. Αν κάποιος μας κοιτούσε σαν να ήμασταν ένα μικρό θαύμα, το πιο πολύτιμο πλάσμα στο σύμπαν, αρχίσαμε σιγά σιγά να πιστεύουμε πως αξίζουμε να αγαπηθούμε.
Αν όμως η αγκαλιά ήταν φοβισμένη, αν η παρουσία ήταν απρόβλεπτη, αν η τρυφερότητα ερχόταν και χανόταν ή αν εκείνος που μας κρατούσε ήταν ο ίδιος πληγωμένος, τότε μάθαμε κάτι διαφορετικό. Μάθαμε να κρατάμε μόνοι μας τον εαυτό μας. Να μην ζητάμε πολλά-πολλά. Να μην απλώνουμε εύκολα τα χέρια. Να μην εμπιστευόμαστε χωρίς επιφύλαξη. Να φοβόμαστε πως ό,τι αγαπάμε μπορεί κάποτε να φύγει.
Και το ζήτημα είναι πως όλα αυτά δεν είναι ο χαρακτήρας μας. Είναι αυτά που μας συνέβησαν πολύ πριν αποκτήσουμε αναμνήσεις. Και όλα αυτά το σώμα τα θυμάται!
Ίσως γι' αυτό, χρόνια αργότερα, όταν ερωτευόμαστε, να θεωρούμε πως απλώς συναντήσαμε έναν άνθρωπο. Στην πραγματικότητα, συναντιούνται δύο βιογραφίες. Δύο πρώτες αγκαλιές. Δύο διαφορετικοί τρόποι να καθησυχάζεσαι. Δύο διαφορετικοί τρόποι να φοβάσαι. Δύο διαφορετικοί τρόποι να ελπίζεις.
Ο έρωτας, δηλαδή, δεν είναι μόνο η συνάντηση δύο ενηλίκων. Είναι η συνάντηση δύο παιδικών ιστοριών που αναζητούν, χωρίς πάντα να το γνωρίζουν, μια δεύτερη ευκαιρία.
Ίσως γι' αυτό ο έρωτας μας συγκινεί τόσο βαθιά. Γιατί δεν ζητά μόνο να αγαπηθεί το σώμα μας. Ζητά να συναντηθεί εκείνο το μικρό παιδί που κάποτε αναρωτήθηκε, χωρίς ακόμη να διαθέτει λέξεις: «Θα είναι κάποιος εδώ όταν τον χρειαστώ; Θα υπάρξει ένας άνθρωπος που θα με κρατήσει χωρίς να χρειάζεται να αποδείξω ότι το αξίζω;» Ίσως γι' αυτό, από την άλλη, κάποιους ανθρώπους ο έρωτας δεν τους συγκινεί καθόλου ή τους τρομάζει.
Σε κάθε περίπτωση, μάλλον αυτό είναι που αναζητούμε σε κάθε μεγάλη αγάπη. Όχι την τελειότητα. Ούτε την υπόσχεση πως δεν θα πληγωθούμε ποτέ. Αναζητούμε μια παρουσία που να ηρεμεί το σώμα πριν ακόμη μιλήσει το μυαλό. Ένα βλέμμα που να μη μας αξιολογεί. Μια αγκαλιά που να μην απαιτεί να είμαστε διαφορετικοί για να αξίζουμε να μείνουμε μέσα της. Έναν άνθρωπο που να μπορεί να μας ψιθυρίσει, ακόμη και χωρίς λόγια: «Μπορείς να υπάρξεις εδώ όπως είσαι.»
Κι όμως, η ωριμότητα δεν έρχεται όταν βρίσκουμε επιτέλους εκείνον που θα διορθώσει το παρελθόν μας. Έρχεται όταν αναγνωρίζουμε ότι ο άνθρωπος που έχουμε απέναντί μας δεν είναι υπεύθυνος για όσους δεν μας κράτησαν αρκετά. Ότι δεν μπορούμε να του ζητήσουμε να θεραπεύσει μόνος του όλες τις ελλείψεις της πρώτης μας ιστορίας. Ο έρωτας δεν καλείται να σβήσει το παρελθόν. Καλείται να το μεταμορφώσει.
Ίσως, τελικά, αυτό να σημαίνει να αγαπά κανείς. Να κρατά έναν άνθρωπο λίγο πιο τρυφερά απ' όσο κράτησαν κάποτε εκείνον. Να μη μεταβιβάζει ασυνείδητα τον φόβο που κληρονόμησε. Να διακόπτει, έστω για μία γενιά, την αλυσίδα της ανασφάλειας. Να γίνεται η αγκαλιά που ο ίδιος κάποτε αναζητούσε.
Γιατί δεν γεννιόμαστε άνθρωποι και ύστερα αγαπάμε. Γινόμαστε άνθρωποι μέσα στον τρόπο που κάποτε αγαπηθήκαμε. Και ίσως η πιο όμορφη υπόσχεση του έρωτα να είναι ακριβώς αυτή: ότι η πρώτη μας ιστορία δεν είναι η τελευταία. Ότι η αγάπη μπορεί να ξαναγράψει τη βιογραφία μας, όχι διαγράφοντας όσα προηγήθηκαν, αλλά προσθέτοντας μια καινούργια εμπειρία. Την εμπειρία μιας σχέσης μέσα στην οποία ο άνθρωπος δεν χρειάζεται πια να κρατά μόνος του τον εαυτό του.
Εκεί, ίσως, αρχίζει η πραγματική θεραπεία. Και ίσως εκεί να αρχίζει και ο έρωτας. Όταν συνειδητοποιούμε ότι είμαστε οι σχέσεις μας...
Λιγότερα
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου