Αντώνης Ανδρουλιδάκης
Ακολουθήστε
ΕΝΑ ΚΟΡΙΤΣΙ ΠΟΥ ΠΟΝΟΥΣΕ
Κάθε φορά που μια τέτοια τραγωδία -σαν αυτή της 19χρονης Μυρτούς στην Κεφαλονιά- έρχεται στο φως, σπεύδουμε να εξηγήσουμε. Μιλάμε για ουσίες, για ευθύνες, για «λάθος επιλογές». Προσπαθούμε να βρούμε το σημείο όπου κάτι ξέφυγε.
Κι όμως, αυτό που βλέπουμε είναι μόνο το τελευταίο στάδιο.
Η χρήση ουσιών, η εξάρτηση, δεν είναι η αρχή του προβλήματος - είναι η απάντηση σε αυτό. Δεν ξεκινά από την ουσία, αλλά από έναν πόνο που δεν αντέχεται.
Και αν σταθούμε λίγο σε αυτόν τον πόνο, ίσως διακρίνουμε κάτι πιο ήσυχο, πιο διάχυτο, αλλά και πιο καθοριστικό: την οδύνη της μη σχέσης. Εκεί που αρχίζει η απουσία
Η μη σχέση δεν ξεκινά ξαφνικά, ούτε εμφανίζεται μόνο στις παρέες ή στις εξωτερικές συναναστροφές. Πολύ συχνά αρχίζει πολύ νωρίτερα, μέσα στον πιο οικείο χώρο, την οικογένεια.
Όχι απαραίτητα μέσα από την απουσία αγάπης γενικώς. Αλλά μέσα από κάτι πιο λεπτό. Την αγκαλιά που λείπει. Τη συναισθηματική σύνδεση που δεν ολοκληρώνεται. Την αίσθηση ότι «δεν με καταλαβαίνουν». Ότι «δεν με νιώθουν όπως νιώθω». Ότι «δεν με βλέπουν».
Γονείς κουρασμένοι, αγχωμένοι, παρόντες αλλά αποσπασμένοι.
Σπίτια που λειτουργούν, αλλά δεν συναντιούνται πραγματικά.
Το παιδί μεγαλώνει, φροντίζεται υλικά, υποστηρίζεται - αλλά δεν βρίσκει εκείνο το βλέμμα που θα το καθρεφτίσει.
Δεν είναι ότι δεν αγαπιέται. Είναι ότι δεν συναντιέται εκεί που πονά.
Και αυτή η έλλειψη δεν φωνάζει. Μένει χαμηλά, σιωπηλή, αλλά σταθερή. Και αργότερα, αυτή η ανάγκη για σχέση μετατρέπεται σε κάτι ακόμη πιο επείγον: την ανάγκη να είσαι ορατός. Τι άλλο άραγε είναι το προσωπείο του/της influencer πέρα από την σπαρακτική δήλωση «αφού δεν μ' αγαπάτε, θα με θαυμάζετε!».
Με αφορμή τον θάνατο του κοριτσιού, αξίζει να θυμηθούμε τα λόγια της Gail Dines, όπως γράφει στο βιβλιο της "Pornland: HowPorn Has Hijacked our Sexuality"
«Οι γυναίκες έχουν ουσιαστικά δύο επιλογές στην κοινωνία μας. Να είναι είτε γαμήσιμες είτε αόρατες. Το να είσαι γαμήσιμη σημαίνει να συμμορφώνεσαι με την πορνογραφική κουλτούρα, να είσαι σέξι, πειθήνια και να κάνεις ό,τι θέλει ο άντρας. Αυτός είναι ο μόνος τρόπος να αποκτήσεις ορατότητα. Και δεν μπορείς να ζητήσεις από έφηβα κορίτσια, που κάνουν τα πάντα για να είναι ορατά, να διαλέξουν να είναι αόρατα».
Όταν η ορατότητα περνά μέσα από την έκθεση, την πρόκληση ή/ και τη συμμόρφωση, η ανάγκη για σχέση μετατρέπεται σε ανάγκη για αποδοχή με οποιοδήποτε κόστος.
Και πίσω από αυτό, παραμένει το ίδιο αίτημα: να με δουν, να με νιώσουν, να υπάρξω για κάποιον.
Η ελληνική κοινωνία, σε μεγάλο ποσοστό της, κάνει ένα κρίσιμο λάθος. Επιμένει, στερεοτυπικά, να βλέπει τα «ναρκωτικά» είτε ως επιλογή είτε ως ασθένεια. Ως «κακή απόφαση» ή ως «παθολογία».
Και στις δύο περιπτώσεις, χάνει το ουσιαστικό. Γιατί η εξάρτηση δεν είναι ούτε απλώς επιλογή, ούτε ασθένεια. Είναι μια μορφή ψευδοθεραπείας. Μια προσπάθεια να ανακουφιστεί ένα τραύμα που δεν έχει αναγνωριστεί. Ένα παυσίπονο για κάτι που δεν έχει όνομα.
Και εδώ εμφανίζεται μια πιο βαθιά πολιτισμική άρνηση.
Η ελληνική κοινωνία δυσκολεύεται ακόμη να αναγνωρίσει το τραύμα. Αντί να το δει, το υποβαθμίζει: «κι εμείς που φάγαμε ξύλο, τι πάθαμε;» Αυτή η φράση δεν είναι απλώς μια γνώμη.
Είναι μηχανισμός άρνησης. Γιατί αν αναγνωρίσεις το τραύμα,
πρέπει να αναγνωρίσεις και τον πόνο που προκάλεσε. Και αυτό είναι δύσκολο.
Έτσι, το τραύμα δεν εξαφανίζεται. Απλώς μεταφέρεται. Από γενιά σε γενιά. Από σχέση σε σχέση. Από σώμα σε σώμα.
Και ίσως εδώ βρίσκεται μια από τις πιο σκληρές αλήθειες. Δεν μιλάμε μόνο για «ναρκωτικά». Μιλάμε για μια κοινωνία που οργανώνεται γύρω από τα παυσίπονα. Μια κοινωνία όπου ο τζόγος φτάνει να αποτελεί σχεδόν το 10% του ΑΕΠ. Όπου η αναζήτηση της γρήγορης διέγερσης, της στιγμιαίας ελπίδας, της απόδρασης/αποφυγής γίνεται πρότυπο ζωής.
Όπου η εξάρτηση δεν είναι εξαίρεση, είναι κανονικότητα. Απλώς αλλάζει μορφές. Ουσίες. Τζόγος. Κατανάλωση. Ψυχοφάρμακα. Διαδίκτυο. Εικόνα. Επιτυχία.
Όλα λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο: μαλακώνουν αυτό που δεν αντέχεται. Και τότε η εξάρτηση βρίσκει το έδαφος της. Όχι ως επιλογή καταστροφής, αλλά ως ανάγκη ανακούφισης.
Μια ουσία, μια συνήθεια, μια επανάληψη που λειτουργεί σαν παυσίπονο. Όχι επειδή λύνει το πρόβλημα, αλλά επειδή μαλακώνει αυτό που δεν αντέχεται. Γιατί, πρέπει να το πούμε ειλικρινά: η ζωή στην Ελλάδα δεν αντέχεται.
Και έτσι, όταν η μη σχέση δημιουργεί ένα άλγος, η εξάρτηση έρχεται να το καταπραΰνει.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η τραγική στιγμή δεν είναι απλώς ένα περιστατικό. Είναι μια αποκάλυψη. Ένας άνθρωπος καταρρέει.
Και οι γύρω του διστάζουν. Τον εγκαταλείπουν στην μοίρα του. Όχι μόνο γιατί φοβούνται «να μην μπλέξουν». Αλλά γιατί δεν μπορούν να αντέξουν εκείνη τη στιγμή. Την ευθύνη. Τον φόβο.
Τον πόνο.
Ίσως, τελικά, το ερώτημα δεν είναι: «γιατί τα παιδιά μπλέκουν με ουσίες;» Αλλά γιατί χρειάζονται παυσίπονα για να αντέξουν αυτό που νιώθουν;
Και πώς μπορούμε να φτιάξουμε έναν κόσμο όπου το τραύμα δεν θα αρνείται, η σχέση δεν θα λείπει, και ο πόνος δεν θα χρειάζεται να "ναρκώνεται".
Η απάντηση δεν βρίσκεται στην απαγόρευση ή στην καταστολή. Βρίσκεται σε κάτι πιο δύσκολο: στην αναγνώριση.
Να δούμε τον πόνο. Να αναγνωρίσουμε το τραύμα. Να μείνουμε στη σχέση.
Η απάντηση βρίσκεται στην αγκαλιά που δίνεται, στη ματιά που καταλαβαίνει, στην παρουσία που λέει: «σε βλέπω», «σε νιώθω»,
«είμαι εδώ».
Γιατί εκεί αρχίζει και μειώνεται η ανάγκη για παυσίπονα. Και επιστρέφει κάτι θεμελιώδες: η δυνατότητα να υπάρχουμε
χωρίς να αναισθητοποιούμε αυτό που είμαστε.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου