π.Βασίλειος Θερμός-φίλοι
[...] Υπάρχει μια πλύση εγκεφάλου απ' τα ΜΜΕ πάνω στην έννοια της δύναμης. Το παιδί κατευθύνεται στο να θεωρεί ήρωα τον δυνατό. Έτσι πολλά σίριαλ, πολλά κινούμενα σχέδια, αλλά και πολλά ηλεκτρονικά παιχνίδια, υμνούν το ιδεώδες της δύναμης, όπου δύναμη είναι να σκορπάς δεξιά και αριστερά γροθιές, που πετάνε τους άλλους νεκρούς κάτω ή να βγάζεις φωτιές και να τους καίς.
Ενώ πάντα η δύναμη βέβαια είναι στα ιδεώδη ενός παιδιού, και είναι κατά κάποιον τρόπο φυσικό αυτό, εντούτοις υπάρχει μια υπερβολή στην εποχή μας και εμείς θέλουμε να μεταδώσουμε σιγά σιγά καθώς μεγαλώνει το παιδί, το εκκλησιαστικό ήθος, όπου δύναμη είναι να αγαπάς και όχι να χτυπάς. Δύναμη είναι να συγχωρείς, κι αυτή είναι η κατ' εξοχήν δύναμη: το να μπορείς να συγχωρείς.
Ένα άλλο αντίθετο ερέθισμα της εποχής μας είναι η ελευθεριότητα, είτε σεξουαλική, είτε τάση για απόλαυση κάθε είδους. Θα λέγαμε μάλιστα ότι ο «ηθικός» νόμος της εποχής μας, αν δηλαδή δεχθούμε ότι υπάρχει μία κοσμική ηθική η οποία επικρατεί στην κοινωνία σήμερα, στο δυτικό κόσμο, είναι η ηθική της απόλαυσης. Υπάρχει ένα «πρέπει», αλλά λέει «πρέπει να απολαμβάνεις». Είσαι υποχρεωμένος να απολαμβάνεις και αναλαμβάνει η διαφήμιση το έργο να σου παρουσιάσει τι πρέπει να απολαμβάνεις. Καλλιεργείται η διπλή απόλαυση. Δηλαδή και η σωματική (εδώ ένα γιαούρτι θέλουν να διαφημίσουν και δείχνουν καταστάσεις έκστασης, ότι είναι το μυστικό της μακαριότητας ένα γιαούρτι με την κατάλληλη γεύση) και η ναρκισσιστική, η εγωιστική, διότι η διαφήμιση κολακεύει τον άνθρωπο. «Το αξίζεις αυτό».
Το τρίτο είναι όχι μόνο ως περιεχόμενο, αλλά ως προς τον τρόπο με τον οποίο προσφέρονται τα ερεθίσματα, ο οποίος τρόπος είναι η εικόνα. Υπάρχει και η κατάχρηση της εικόνας στην εποχή μας.
Αρα, το τρίτο πρόβλημα είναι ότι η κυριαρχία της εικόνας επιφέρει, θα λέγαμε, δομικές αλλοιώσεις στην ψυχή παιδί παιδιού.
Τι εννοώ δομικές αλλοιώσεις. Εννοώ οτι ενα παιδί που σε ολόκληρη την ανάπτυξή του εθίζεται με εικόνες κυρίως να λαμβάνει τα μηνύματα, η εικόνα γίνεται μέρος του είναι του. Και επομένως το παιδί διαμορφώνει σιγά σιγά μια προσωπικότητα που το κάνει να ενεργεί παρορμητικά. Δηλαδή, πάρτε ενα μικρό παιδάκι του δημοτικού, ακόμη και του νηπιαγωγείου πιά. Έχει στα χέρια του ενα τηλεχειριστήριο.Υπάρχουν 15 κανάλια π.χ. Έχει τη δυνατότητα, με μια πολύ απλή κίνηση, να αλλάζει συνεχώς κανάλι μέχρι να βρει μια εικόνα που το ικανοποιεί.
Αυτό δημιουργεί με τα χρόνια, όταν επαναλαμβάνεται, μια δομική αλλοίωση στην ψυχή του παιδιού. Δηλαδή τι; Κάνει αυτό το παιδί να μην μπορεί να συγκεντρωθεί για πολλή ώρα σε κάτι. Έχουμε πρόβλημα απ' τη συγκέντρωση της προσοχής των παιδιών και οι δάσκαλοι και οι καθηγητές το έχουν παρατηρήσει, γιατί κυριαρχεί η εικόνα τόσο πολύ. Γι' αυτό και πάρα πολλά παιδιά δυσκολεύονται να διαβάσουν στο σπίτι και κάνουν άπειρες διακοπές και υφίστανται και οι γονείς όλη την ταλαιπωρία μαζί τους.
Ή, επίσης μια άλλη δομική αλλοίωση πέρα απ' τη διάσπαση της προσοχής, είναι η παρορμητικότητα. Δηλαδή κάνουμε ανθρώπους- δηλαδή, κάνουν τα μέσα ενημέρωσης σήμερα- παρορμητικούς, να ενεργούν χωρίς να σκεφτούν. Διότι η σκέψη είναι κόπος. Η επεξεργασία του ερεθίσματος είναι κόπος. Αφήστε τις διαφημίσεις, ακόμη και τα δελτία ειδήσεων καθώς περνάνε από ενα πάρα πολύ σημαντικό θέμα, το οποίο θέλει σκέψη και ανάλυση, αμέσως μετά σε ένα κοσμικό γεγονός και εναλλάσουν το ένα με το άλλο, δεν αφήνουν χρόνο για σκέψη και επομένως ουσιαστικά έμμεσα δίνουν το μήνυμα, «μη στεναχωριέσαι για πολύ,αν αυτό που σου είπα σε στεναχώρησε, υπάρχει το επόμενο με το οποίο θα αλλάξεις διάθεση».
Άρα, πως αλλάζω όταν είμαι στεναχωρημένος; Αλλάζοντας ερεθίσματα, όχι σκεπτόμενος, επεξεργαζόμενος αυτό το οποίο μου συνέβη. Δηλαδή ουσιαστικά δημιουργούν έναν άνθρωπο που υστερεί στη σκέψη, του λείπει η σκέψη, η οποία είναι πολύτιμη λειτουργία του ανθρώπου. Μια απ' τις λειτουργίες του βέβαια. Και κυριαρχούν οι αισθήσεις και η απόλαυση. Αυτό μακροπρόθεσμα θα δημιουργήσει νέο τύπο ανθρώπου ο οποίος θα λειτουργεί σαν αυτόματο, χωρίς σκέψη, παρορμητικά, με το θυμικό, με τις αισθήσεις και δικαιούται να έχει κάτι και να το έχει αμέσως.
Φανταστείτε τι ζημιά μ' αυτά όλα γίνεται στο διάβασμα, στο βιβλίο το εξωσχολικό. Μπορούμε να δουλέψουμε ως Εκκλησία χωρίς μελέτη; Χωρίς να βοηθήσουμε τον κόσμο καθε ηλικίας να διαβάζει; Στο βιβλίο πάνω βασιζόμαστε. Σήμερα αν κάθε βιβλίο δεν έχει σε κάθε σελίδα του χρώματα, είναι απωθητικό για το νέο παιδί, το αισθάνεται βουνό, πως να διαβάσει; Θέλει να έχει μικρές παραγράφους και χρώματα συνέχεια. Αυτή είναι η ζημιά που έκανε η τηλεόραση. Υπάρχουν άνθρωποι που δεν μπορούν να διαβάσουν ούτε εφημερίδα ή απ' τα περιοδικά κοιτάνε μόνο τις φωτογραφίες. Έχει υποστεί μεγάλη ζημιά το κείμενο. Αλλά εμείς βασιζόμαστε στο κείμενο.
Εντάξει, μπορεί να φτιάξουμε και κόμικς με εκκλησιαστικα θέματα για μικρά παιδιά, αλλά δεν μπορείς συνέχεια τον μαθητή του γυμνασίου, του λυκείου, τον ενήλικα αργότερα, να τον έχεις με παραστάσεις, με εικόνες. Χρειαζόμαστε κείμενο. Και έχει μια ζημιά γίνει εδώ κατά το ότι δημιουργείται ένας άνθρωπος ο οποίος απομακρύνεται απ' το κείμενο, δεν έχει υπομονή να καθίσει να σπουδάσει ένα κείμενο, διότι το κείμενο θέλει μελέτη και αφοσίωση [...]
--------------▪︎-----------▪︎----------▪︎-----------
Εκκλησία και νέοι χωρίς αερόσακο- Εκδόσεις Μαίστρος, 2007
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου