«Η φιλοσοφία έχει άμεση σχέση με το εὖ ζῆν κάθε ανθρώπου και δεν αφορά λίγους ή “εκλεκτούς”. Αντιθέτως, γεννήθηκε ακριβώς για να υπηρετεί την ανθρώπινη ζωή στο σύνολό της».
Τ' ακούτε οι άξιοι συνήγοροι της ολιγαρχίας -εύγλωττοι, ευσχήμονες και μή;;
Blog του ΚΩΣΤΑ ΤΣΙΑΝΤΗ: Πολιτική Πολιτειακή Ανασυγκρότηση για μια Νέα Ελλάδα -THE PERSPECTIVE OF A NEW DEMOCRATIC EUROPE.
Θεέ του ουρανού και του παντός,
αυτείν’ οι γραμματισμένοι,
αυτείν’ οι πολιτισμένοι,
έκαμαν και κάνουν αυτά τα λάθη…
«Η φιλοσοφία έχει άμεση σχέση με το εὖ ζῆν κάθε ανθρώπου και δεν αφορά λίγους ή “εκλεκτούς”. Αντιθέτως, γεννήθηκε ακριβώς για να υπηρετεί την ανθρώπινη ζωή στο σύνολό της».
Τ' ακούτε οι άξιοι συνήγοροι της ολιγαρχίας -εύγλωττοι, ευσχήμονες και μή;;
Ο Στέλιος Ράμφος (1939-2026) ήταν αναμφισβήτητα ενδιαφέρων και οξυδερκής διανοούμενος. Θεωρώ έλλειμμα ότι δεν άσκησε κάποιο επάγγελμα και ότι μετέβαλε ριζικά (ριζικά όμως) φιλοσοφία τουλάχιστον 2 φορές. Εντυπωσιακή η θεμελιώδης αντίφαση μεταξύ της νεορθόδοξης προέλευσής του και της φιλελεύθερης εξέλιξής του. Πάντως είπε σημαντικά πράγματα. Ενίοτε δυσνόητα. Κάποτε (γύρω στο 2000) γευματίσαμε μαζί στο αλήστου μνήμης Ideal στην Πανεπιστημίου. Είπαμε ενδιαφέροντα πράγματα, είχε μάλιστα την ευγένεια να με κεράσει, αλλά στο τέλος μου πέταξε ότι δεν τον ενδιέφερε το μέλλον της ελληνικής κοινωνίας. Κάπως απογοητεύθηκα. Πάντως συνέχισα να τον διαβάζω. Αναμφίβολα κατέχει μία θέση στο πανόραμα των νεοελλήνων διανοουμένων της γενιάς του, δίπλα στον Γιανναρά, με τον οποίον είχαν πολλές διαφορές αλλά και πολλές συγγένειες.
Λιγότερα
·
Θυμάμαι τον Στέλιο Ράμφο, όταν γράφοντας τη διατριβή μου διάβαζα το μόλις εκδοθέν έργο του «Ιλαρόν φως του κόσμου» (1991). Επρόκειτο για τριάντα μαθήματα που παρουσίασε στο Ίδρυμα Γουλανδρή-Χορν ένα χρόνο νωρίτερα με τίτλο «Αλήθεια: Από την θεωρία του Πλάτωνα στην Θεοπτία του Αγίου Γρηγορίου Παλαμά». Ήταν η γόνιμη περίοδος συνάντησης του με την Ορθόδοξη Παράδοση και το ρεύμα των διανοουμένων της στη δεκαετία του 1980. Είχα ήδη ακούσει για τον Στέλιο Ράμφο από συζητήσεις για το βιβλίο του «Η Πολιτεία του Νέου Θεολόγου» στο περιοδικό «Σύναξη» το 1983. Τότε αναζήτησα τις πρώτες πλατωνικές μελέτες και σπουδές του όπως, «Τόπος υπερουράνιος», «Το δαχτυλίδη του Γύγη», «Μελέτη θανάτου», αλλά και το βιβλίο του «Η παλινωδία του Παπαδιαμάντη». Μαζί με τον Ιωάννη Ζηζιούλα και τον Χρήστο Γιανναρά το έργο του Στέλιου Ράμφου έγινε μέρος του μικρού κανόνα των συγγραφέων που μελετούσα.
Τον συνάντησα στη Θεσσαλονίκη το 1995 στον μικρό «Δόμο» στη Γούναρη, όταν ήρθε για να μιλήσει με αισιοδοξία και ενθουσιασμό για το νέο περιοδικό «Ερουρέμ» μετέπειτα «Ίνδικτος» με κεντρικό θέμα το πρόβλημα και την ανάγκη «εξατομίκευσης» του Νεοέλληνα. Την ίδια περίοδο επικέντρωσε στο πρόβλημα της ελληνικής ταυτότητας σαρώνοντας κατά κάποιο τρόπο τα ερμηνευτικά κλειδιά της βυζαντινής και πατερικής ανθρωπολογίας. Ένα τέτοιο ερμηνευτικό κλειδί εντόπισε στη σημασία του «ενυποστάτου» στον Λεόντιο Βυζάντιο. Το 1996 ήρθε και πάλι στη Θεσσαλονίκη στο μεγάλο συνέδριο που έγινε για το πρόσωπο. Ήταν πάντα προσιτός αλλά και προσηλωμένος στη δική του ερμηνευτική γραμμή σκέψης. Λίγα χρόνια αργότερα το 2001 ανέλαβα την ευθύνη του περιοδικού «Ίνδικτος» που εκείνος είχε ξεκινήσει το 1995 ως «Ερουρέμ».
Μετά από ένα ταξίδι και πολύμηνη παραμονή στην Αμερική, ο Στέλιος Ράμφος πλησιάζει με γόνιμο και αισιόδοξο τρόπο τον σύγχρονο δυτικό πολιτισμό και κυρίως την ψηφιακή τεχνολογία. Νομίζω ότι ήταν μια γόνιμη και αναμενομένη στροφή. Ακολούθησε η πλέον δημιουργική και συνθετική περίοδος του Στέλιου Ράμφου με τα μεγάλα και πρωτοποριακά έργα του και με τις γόνιμες και κριτικές παρεμβάσεις στην προσπάθειά μας να εισέλθουμε ως χώρα στον κόσμο των μεγάλων τεχνολογικών αλλαγών και ανακατατάξεων του 21ου αιώνα.
Ο Στέλιος Ράμφος υπήρξε ένας σημαντικά επιδραστικός και ρηξικέλευθος διανοούμενος που δεν κλείστηκε στην ιδεολογική αυταρέσκεια του ελληνοκεντρικού αντιδυτικισμού, αλλά άνοιξε νέους δρόμους διαλόγου και συνθέσεων στην πολιτική ως φιλοσοφία και ως καθημερινή πράξη. Για δε τη νεοελληνική θεολογία υπήρξε ο πλέον γόνιμος καταλύτης που με την κριτική του σκέψη και κυρίως με τις πλατωνικές και αριστοτελικές του μελέτες και σπουδές επανασύνδεσε δημιουργικά και πρωτότυπα τον σύγχρονο θεολογικό στοχασμό με την πατερική σκέψη αλλά και με τη σύγχρονη ευρωπαϊκή φιλοσοφία. Κρατώ τη σοφία, τη χαρά και την ευρύτητα με την οποία συζητούσε μαζί μας, όταν επισκεπτόμασταν το φιλόξενο σπίτι του στην Πεντέλη, από όπου και η φωτογραφία.
Λιγότερα
Η Αλήθεια, η Γνώση και η Δημοκρατία
Η Δημοκρατία είναι η έννοια που χαρακτηρίζει το πολίτευμα εκείνο κατά το οποίο ο Δήμος Κρατεί, δηλαδή ο λαός αποφασίζει για τον τρόπο που λειτουργεί η πόλις. Για να επιτευχθεί αυτό ο κάθε πολίτης πρέπει να γνωρίζει τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η πόλις, οι συνέπειες των οποίων επηρεάζουν όλους. Η λύση που θα δοθεί πρέπει να είναι δίκαιη, προς όφελος όλων με βάση τους κοινώς αποδεκτούς κανόνες συμβίωσης, που επιβάλλουν η κοσμοθεωρία και ο πολιτισμός τους και συνιστούν την Αλήθεια τους.
Στις 24 Ιουλίου 2026 ο πολιτικός κόσμος της Ελλάδος, προσκεκλημένος του Προέδρου της Δημοκρατίας, συναθροίστηκε στο Προεδρικό Μέγαρο λόγω καιρού, να ‘εορτάσει’ τα 52 χρόνια αποκατάστασης της Δημοκρατίας στην Ελλάδα, ημέρα άφιξης στην Αθήνα του αυτοεξόριστου στην Γαλλία Κ. Καραμανλή με αεροπλάνο που του παραχώρησε ο Γάλλος Πρόεδρος Ζισκάρ ντ΄Εσταίν.
Πριν 53 χρόνια στις 25 Νοεμβρίου 1973, μία εβδομάδα αργότερα από την εξέγερση του Πολυτεχνείου της 17ης Νοεμβρίου, ο Δ. Ιωαννίδης ανέτρεψε την κυβέρνηση Σπ. Μαρκεζίνη, Γ. Παπαδόπουλου, Στ. Παττακού που είχαν εξαγγείλει επιστροφή στην Δημοκρατία με εκλογές. Ένα χρόνο αργότερα, στις 15 Ιουλίου 1974 ο Ιωαννίδης εξαπατηθείς από τον Κίσινγκερ οργάνωσε το πραξικόπημα κατά του Μακαρίου ο οποίος σε ομιλία του στον ΟΗΕ στις 19 Ιουλίου 1974 κάλεσε τις εγγυήτριες δυνάμεις Τουρκία και Αγγλία να υπερασπιστούν τη Κυπριακή Δημοκρατία έναντι της Χούντας των Αθηνών. Στις 20 Ιουλίου 1974 ημέρα του προφήτη Ηλία έγινε η πρώτη εισβολή του Αττίλα (Ι) στην παραλία ‘Πέντε Μίλι’ στην Κερύνεια. Την ίδια ημέρα 4 ελληνικά Φάντομ εφοδιασμένα με τον απαραίτητο εξοπλισμό περίμεναν την διαταγή από το ΓΕΑ να απογειωθούν από την Κρήτη αλλά η διαταγή δεν εδόθη ποτέ. Την ίδια ημέρα ελληνικό υποβρύχιο πλήρως εξοπλισμένο παραπλέον την Ρόδο με κατεύθυνση την Κύπρο έλαβε διαταγή από το ΓΕΝ να επιστρέψει στην Σαλαμίνα, με αποτέλεσμα οι Τούρκοι να καταλάβουν ανεμπόδιστοι το 5% της μεγαλονήσου.
Με την άφιξη του στην Αθήνα 24/7/1974 ο Κ. Καρακανλής με τους Φ. Γκιζίκη (ΠτΔ), Γρ. Μπονάνο (ΑΕΔ), Α. Γαλατσάνο(ΓΕΣ), Π. Αραπάκη (ΓΕΝ) και Α. Παπανικολάου (ΓΕΑ) αποφάσισαν εκεχειρία με τους Τούρκους με την δικαιολογία ότι η Κύπρος έκειτο μακράν για στρατιωτική επέμβαση, πράγμα που εκμεταλλεύτηκαν οι Τούρκοι για να οργανωθούν και να επιχειρήσουν τον Αττίλα (ΙΙ) τον Αύγουστο με κατάληψη του 36% της νήσου και χιλιάδες νεκρούς, εκτοπισμένους και αγνοημένους.
Χωρίς να ανοίξει ο φάκελος της Κύπρου και να αποδοθούν ευθύνες σε όλους τους υπεύθυνους, η δίκη περιορίστηκε στην καταδίκη των Γ. Παπαδόπουλου και Στ. Παττακού ως υπεύθυνους για την Συνταγματική εκτροπή του 1967 και του Ιωαννίδη ως υπεύθυνου του πραξικοπήματος κατά του Μακαρίου. Έκτοτε «αποκαταστάθηκε» η Δημοκρατία σε Ελλάδα και ότι παρέμεινε από την Κύπρο και τα κόμματα της μεταπολίτευσης ανέλαβαν την διακυβέρνηση της χώρας η οποία 52 χρόνια αργότερα φαίνεται να έχει οδηγήσει την χώρα σε οικονομική χρεοκοπία, την επιβολή μνημονίων, την Συνταγματική εκτροπή του δημοψηφίσματος το 1975, την παράδοση του ονόματος της Μακεδονίας, την παραχώρηση εκμετάλλευσης αρχαιολογικών θησαυρών όπως η Ακρόπολις, την ηθική παρακμή, την γεωπολιτική εξάρτηση και την πολιτική παράνοια. Αποκορύφωμα της παράνοιας αποτελεί η λήθη του εθνικού πένθους για την απώλεια του 36% της Κύπρου, τους χιλιάδες νεκρούς, τους εκτοπισθέντες και τους αγνοουμένους και αντί αυτής την ετήσια θέσπιση μέχρι
σήμερα 52 χρόνια μετά, τον εορτασμό για την αποκατάσταση της δήθεν Δημοκρατίας ως εάν η αλλαγή πολιτεύματος, και μάλιστα υπό τις αντίστοιχες συνθήκες, να ήταν σπουδαιότερη της εθνικής απώλειας.
Σαν πρώτο βήμα επανόρθωσης της παράνοιας είναι η κατάργηση της επαίσχυντης εορτής, το επίσημο άνοιγμα του φακέλου της Κύπρου, αν και ανεπισήμως όλα τα στοιχεία έχουν έλθει στο φως, και η παραπομπή σε δίκη όλων των υπευθύνων ζώντων και εκλιπόντων και να κλείσει μία αιμορραγούσα πληγή. Η απονομή δικαιοσύνης, έστω και καθυστερημένα, δεν θα αλλάξει το παρελθόν αλλά θα μας καθοδηγήσει για το μέλλον καθόσον, υπάρχουν ανοιχτοί λογαριασμοί με την Τουρκία, τους Συμμάχους ακόμη και με τους Εαυτούς μας για την αυτοκριτική και την αυτογνωσία μας απαραίτητες για τον αυτοσεβασμό και την εθνική μας συνοχή.
Ηλίας Σταμπολιάδης
Μηχανικός Μεταλλείων, Μεταλλουργός
πρώην Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης
Αποτελεί συλλογικό βίωμα, και όλο και πιο κοινή διαπίστωση, πως τα προβλήματα στη χώρα μας διευρύνονται κι αγγίζουν πλέον την υπαρξιακή της διάσταση. Την ίδια στιγμή, οι απαντήσεις που δίνονται από τις εγχώριες ελίτ μοιάζουν να τροφοδοτούν έναν φαύλο κύκλο αντί να ανοίγουν διεξόδους προς ένα μέλλον εθνικής αξιοπρέπειας και κοινωνικής αναζωογόνησης. Το υπάρχον πολιτικό σύστημα –στο σύνολό του- φέρει τεράστιες ευθύνες και μπλοκάρει κάθε δυνατότητα διαφορετικής πορείας της χώρας και της κοινωνίας. Είναι σε βαθιά διάσταση με την κοινωνία, βαθαίνει πολλαπλά την κρίση και εντείνει το υπαρξιακό πρόβλημα της χώρας.
Στον πυρήνα του υπαρξιακού προβλήματος συναντάμε μια κοινωνία χωρίς φωνή, χωρίς Τόπο, χωρίς κινούσα στρατηγική ιδέα για την προοπτικής της, αμήχανη – κατακερματισμένη, χειραγωγημένη, αποπροσανατολισμένη και βαθιά απογοητευμένη. Μια κοινωνία όμως που στις ελπιδοφόρες στιγμές δείχνει ότι μπορεί να επιδράσει σημαντικά στην πορεία των πραγμάτων με τη μαζική της παρουσία, κατανοώντας βαθιά, με τρόπο βιωματικό, πως δεν μπορεί να περιμένει έτοιμες λύσεις και σωτήρες. Σε αυτή την αντιφατική αλλά παρούσα κοινωνική διαθεσιμότητα, που σε συνθήκες ασφυξίας ψάχνει για «οξυγόνο» και δρόμο προς το μέλλον, επικεντρώνεται η προσπάθειά μας, προσπαθώντας να διαβάσουμε προσεκτικά το χαρακτήρα της.
Μετά την επιτυχημένη διεξαγωγή του πρώτου Συνεδρίου τον Μάιο του 2024 και τις προσδοκίες που αυτό δημιούργησε, προχωρούμε στο δεύτερο Συνέδριο με επίκεντρο την αντιμετώπιση του υπαρξιακού προβλήματος της Ελλάδας και με τίτλο «Η Ελλάδα που θέλουμε», αναζητώντας τους ορθούς όρους πραγμάτωσής της.
Στο πρώτο συνέδριο παρουσιάστηκε το πρόβλημα της χώρας, αναδείχθηκαν κρίσιμες πλευρές του και διατυπώθηκε η ανάγκη για μια συνολική προσέγγιση μέσα στο σύγχρονο, ρευστό περιβάλλον. Διότι όλο και περισσότεροι συνειδητοποιούμε ότι οι επιμέρους λύσεις δεν επαρκούν χωρίς ένταξη του προβλήματος στις γενικά ισχύουσες ιδιαιτερότητες του 21ου αιώνα, και ειδικά σε μια εποχή πολεμικής προετοιμασίας, και γενικευμένης αβεβαιότητα που ενισχύεται από την βίαιο ξερίζωμα του ανθρώπου μέσω της ψηφιακής επιτάχυνσης.
Το δεύτερο Συνέδριο συνεχίζει την πολιτική λογική του προηγούμενου, με δύο βασικές διαφορές: Πρώτον, αξιοποιεί την εμπειρία του πρώτου συνεδρίου ως βάση για αναβαθμισμένες απαιτήσεις. Δεύτερον, έρχεται σε μια συγκυρία με έντονες διεθνείς και εσωτερικές εξελίξεις που επιβάλλουν και νέες αξιολογήσεις και αναστοχασμούς.
Σκοπός του Συνεδρίου είναι:
Το πολιτικό ζήτημα της περασμένης χρονιάς –η γενικευμένη αμφισβήτηση και απόρριψη του υπάρχοντος πολιτικού συστήματος– δεν μπορεί παρά να εντάσσεται στους ανωτέρω σκοπούς: Η ανάγκη για τη συγκρότηση ενός νέου πολιτικού και κοινωνικού υποκειμένου είναι επιτακτική, χωρίς όμως να είναι αυτονόητη μία ‘αυτόματη ίδρυσή του’. Το νέο υποκείμενο τίθεται ως ζητούμενο, που απαιτεί σοβαρή προετοιμασία και εμπεριστατωμένες απαντήσεις.
Η προσέγγισή μας βασίζεται στη μεθοδική διερεύνηση, χωρίς προκατασκευασμένα σχήματα ή τετριμένα κλισέ. Μέσα από αυτή την επιλογή διεκδικούμε την αξιοπιστία και τη σοβαρότητα ως θεμελιώδη στοιχεία του εγχειρήματός μας. Η αντιμετώπιση του υπαρξιακού προβλήματος της χώρας απαιτεί γνώση των σοβαρών προϋποθέσεων ,τολμηρές προτάσεις και αποφασιστική συλλογική προσπάθεια.
Το δεύτερο Συνέδριο επιδιώκει να διευρύνει τη συμμετοχή στην ανάλυση και τις προτάσεις, καθώς και τη συσπείρωση ενός υπαρκτού δυναμικού που αγωνιά. Επιζητεί να περιγράψει την πορεία της χώρας, να καταδείξει ότι «τα πράγματα μπορούν να πάνε αλλιώς» και να σκιαγραφήσει την Ελλάδα που θέλουμε, ξεκινώντας από την άρνηση της εθνικής και κοινωνικής αλλοτρίωσης που παράγει και αναπαράγει –βαθαίνοντάς την διαρκώς– ο κατ’ ουσία μεταπρατικός χώρος και η μεταπρατική δομή που χαρακτηρίζει τον πυρήνα του καθεστώτος στη χώρα μας. Κυρίως, όμως, να εμπνεύσει και να στερεώσει την πεποίθηση ότι αξίζει και μπορούμε να αγωνιστούμε γι’ αυτήν, ανατρέποντας την κίβδηλη «κανονικότητα των μνημονίων» που μας την εμφάνισαν σαν εθνική κανονικότητα και κατακτώντας την κανονικότητα της κοινωνικής και εθνικής αξιοπρέπειας.
Επειδή η Ελλάδα που θέλουμε δεν είναι μια αφηρημένη ιδέα. Η Ελλάδα που θέλουμε προϋποθέτει χώρα ανεξάρτητη, με ευημερία του λαού της, με ουσιαστική Δημοκρατία και εκδημοκρατισμό παντού, σύγχρονη παραγωγική βάση, πραγματική δικαιοσύνη, μορφωτικό και πολιτισμικό βάθος, κοινωνική δικαιοσύνη, οικολογική ευθύνη και ιστορική αυτογνωσία. ΄Ολα αυτά φαντάζουν τόσο αυτονόητα, αλλά και τόσο μακρινά και ανέφικτα, όσο αποδεχόμαστε τους επιβαλλόμενους αδιέξοδους μονόδρομους, της μετανεωτερικής αποικιοποίησής μας.
Το δεύτερο Συνέδριο αποτελεί κάλεσμα:
Το δεύτερο Συνέδριο θα πραγματοποιηθεί τον Νοέμβριο του 2025 στην Αθήνα. Το πρόγραμμά του θα διαμορφωθεί ως τον Ιούλιο και θα δημοσιευθεί αρχές Σεπτεμβρίου. Θα προηγηθεί οικονομική εξόρμηση για την κάλυψη των αυξημένων αναγκών του.
Στο διάστημα που μεσολάβησε συνεχίστηκε η δραστηριότητα του πρώτου Συνεδρίου με τους ακόλουθους τρόπους:
Αυτές οι πρωτοβουλίες εκφράζουν την ένταση της προσπάθειας και τον στόχο σύνδεσης της πολιτικής θεώρησης με την επιστημονική τεκμηρίωση και την καθημερινή εμπειρία.
***
Οι ιδέες και οι δεσμοί που μας ενώνουν δίνουν δύναμη στο Εγχείρημά μας. Με αυτό το Συνέδριο προσπαθούμε να συμβάλουμε ουσιαστικά σε μια θετική απάντηση στο υπαρξιακό πρόβλημα της χώρας, και ανιχνεύουμε με σταθερές αρχές και συνέπεια τις αναγκαίες βάσεις και προϋποθέσεις για την Ελλάδα που θέλουμε.
Είναι η στιγμή για μια κοινή και στοχευμένη κινητοποίηση – μια συνειδητή αφύπνιση που να ενώνει δυνάμεις και να μετατρέπει την ανησυχία σε εμπιστοσύνη, την απογοήτευση σε ελπίδα και την προσδοκία σε πράξη.
Φιλοδοξούμε να συμβάλλουμε θετικά, για να γίνουμε πρωταγωνιστές στην κατάκτηση της κινούσας στρατηγικής «ιδέας» για την Ελλάδα που θέλουμε και που αξίζει στον λαό μας.
Αγκαλιάστε το δεύτερο Συνέδριο! – Ας συμβάλουμε όλοι μαζί στην επιτυχία του!
Μάιος 2025
Η «ΣΠΙΘΑ» άναψε για τη Νέα Ελλάδα
Ο Μίκης Θεοδωράκης, στο κατάμεστο αμφιθέατρο του Ιδρύματος Μιχάλη Κακογιάννη, άναψε χθες (1 Δεκεμβρίου 2010) τη «ΣΠΙΘΑ» του ΚΑΘΑΡΤΗΡΙΟΥ ΚΑΙ ΠΛΑΣΤΟΥΡΓΟΥ ΠΥΡΟΣ για ΤΗ ΝΕΑ ΕΛΛΑΔΑ.
Κώστας Τσιαντής
«…ανέστιος ειν’, που χαίρεται αν ξεσπάσει
ανάμεσα σε φίλους και δικούς ξέφρενη αμάχη.»
Όμηρος (Ι, 63-64)
Του Ηλία Σιαμέλου (Από antibaro 7/12/2010)
Όντας περαστικός, είπα, το βλέφαρό μου για λίγο ν’ ακουμπήσω στου διαδικτύου τις φιλικές ιστοσελίδες! Να δω τα εκθέματα της σκέψης των πολλών, ν’ ακούσω τις ιαχές τους. Όμως άλλα είδαν τα μάτια μου στο θαμποχάρακτο κατώφλι τους. Ο ένας κρατάει την πύρινη ρομφαία, ο άλλος κοντάρια και παλούκια και πιο πέρα ο φίλος τρίβει την τσακμακόπετρά του, εκεί απόκοντα, στις νοτισμένες αναφλέξεις του συστήματος.
-Ω, είπα, ω θεληματάρικα παιδιά, που παίζετε κρυφτό, στα πιο ρηχά σοκάκια ενός εξωνημένου καθεστώτος. Κύματα, κύματα έρχονται τα λόγια σας με θόρυβο και φεύγουν. Δεν έχουν φτερά, δεν έχουν μέσα τους τούς ήχους των πονεμένων.
Μόνο να, κατηγόριες, κατηγόριες, και λόγια επικριτικά από ανθρώπους που εμφανίζονται σαν οι μοναδικοί κάτοχοι της αλήθειας. Κι όλα αυτά, τούτη τη μαύρη ώρα της γενικευμένης υπνογένειας! Δε μπορεί, είπα, κάπου θα υπάρχει η συζυγία των ψυχών, κάπου το πάρτι της στενοποριάς θα πάρει τέλος.
Μα τι θέλω να πω; Για ποιο πράγμα τόση ώρα τσαμπουνάω; Ναι, ναι, μα για του λύκου το χιονισμένο πέρασμα μιλάω ! Μια κίνηση έκανε ο Μίκης Θεοδωράκης και πέσανε όλοι πάνω του για να τον φάνε. Και δε ρίχτηκαν πάνω του οι οχτροί, δεν όρμησε πάνω του της Νέας Τάξης η αρμάδα. Όρμησε το ίδιο το περιοδικό «Ρεσάλτο»! Όρμησε το μετερίζι εκείνο που στις σελίδες του την άστεγη ψυχή μας τόσα χρόνια είχαμε αποθέσει!
Είμαι στο Κοιμητήριο, δίπλα στον τάφο της γυναίκας μου. «Ερευνώ πέρα τον ορίζοντα και, σκύβοντας προσπαθώ με τα δάχτυλα να καθαρίσω την πλάκα του τάφου νάρθει ν’ ακουμπήσει η σελήνη…»*. Ναι, εκείνη μου το έλεγε: Πρόσεχε, πρόσεχε τον κόσμο μας. Πρόσεχε τους ανθρώπους, ενώ μου απάγγελνε με δάκρυα τους στίχους του αγαπημένου της ποιητή : «Αυτός αυτός ο κόσμος /ο ίδιος κόσμος είναι… Στη χάση του θυμητικού / στο έβγα των ονείρων … Αυτός ο ίδιος κόσμος / αυτός ο κόσμος είναι. Κύμβαλο κύμβαλο / και μάταιο γέλιο μακρινό!»…**
Σκέφτομαι, σκέφτομαι κι άκρη δε βρίσκω. «Τελικά αυτή η άμυνα που θα μας πάει, σαν μας μισήσουνε κι’ οι λυγαριές;»** *
Ναι, στο τέλος θα μισήσουμε τον ίδιο μας το εαυτό ή θα τρελαθούμε. Δε γίνεται τη μια μέρα να βάζεις στο εξώφυλλο του «Ρεσάλτο» τη φωτογραφία του Μίκη και την άλλη βάναυσα να τον λοιδορείς. Δε γίνεται τη μια μέρα να ελπίζεις στο φως και την άλλη να γουρουνοδένεσαι με το σκοτάδι. Δε γίνεται τη μια μέρα να προβάλλεις τις απόψεις του και την άλλη να τον ταυτίζεις με τη …Ντόρα!
Είναι αυτή η θαμπούρα απ’ την κακοσυφοριασμένη αιθάλη της Αθήνας που επηρεάζει ανθρώπους και αισθήματα; Είναι η πωρωμένη σκιά του Στάλιν που κατευθύνει ακόμη και σήμερα την εγκληματική παραλυσία των όντων;
Δεν έχω πρόθεση να ενταχτώ στο κίνημα του Θεοδωράκη. Όμως δε μπορώ να πω ότι δε χαίρομαι, όταν ακούω να ξεπετάγονται σπίθες μέσα από τα σπλάχνα της κοινωνίας, είτε αυτές προέρχονται από απλούς ανθρώπους ή από ανεμογέννητους προλάτες πρωτοπόρους. Φτάνει αυτές οι σπίθες να ανάψουν φωτιές, για να καεί τούτο το σάπιο καθεστώς, τούτη η παπανδρεοποιημένη χολέρα. Αν εμείς οι ξεπαρμένοι «κονταροχτυπιόμαστε» μέσα στης πένας τη χλομάδα κι είμαστε ανίκανοι ν’ ανάψουμε μια σπίθα στου καλυβιού μας τη γωνιά, ας αφήσουμε τουλάχιστον κάποιες περήφανες ψυχές να κάνουν αυτό που νομίζουν καλύτερα. Ας μην σηκώνουμε αμάχες κι ας μην πετάμε ανέσπλαγχνες κορώνες, όταν κάποιο κίνημα είναι ακόμη στα σπάργανα και δεν έχει δείξει το πρόσωπό του. Εκτός κι αν η μικρόνοιά μας ενοχλήθηκε, όταν ο Μίκης κάλεσε επίσημα τους Ανεξάρτητους πολίτες σε ΑΝΥΠΑΚΟΗ – ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ, σε κυβερνητικά ή μη σχέδια, που Ηθικά, Εθνικά, Δημοκρατικά, Ιστορικά, κατατείνουν στην υποτέλεια του Ελληνισμού.
Όμως, παρά το αλυσόδεμα, παρά τα μύρια δεινά που μας σωρεύουν, τούτος ο βράχος, που λέγεται Ελλάδα, εκπέμπει την κραυγή του. Και οι κραυγές του Μίκη, και οι κραυγές χιλιάδων αγωνιστών, όποιου χρώματος και νάναι, σε πείσμα κάθε ψωροκύβερνου, σε πείσμα κάθε καθεστωτικού βαρδιάνου, κάποια στιγμή θα ενωθούν, κάποια στιγμή στον άνεμο θα ανεβούν, για ν’ ακουστούν, να πιάσουν τόπο. Γιατί «κι ένας που έχει μυαλό νήπιου καταλαβαίνει, πως τώρα η Ελλάδα στην άκρα του άπατου γκρεμού κοντοζυγώνει»****
* Νίκος Εγγονόπουλος
** Οδυσσέας Ελύτης, «Το Άξιον Εστί»
*** Νίκος Εγγονόπουλος
****Όμηρος (Η, 379-482) , παράφραση.