Ο Στέλιος Ράμφος (1939-2026) ήταν αναμφισβήτητα ενδιαφέρων και οξυδερκής διανοούμενος. Θεωρώ έλλειμμα ότι δεν άσκησε κάποιο επάγγελμα και ότι μετέβαλε ριζικά (ριζικά όμως) φιλοσοφία τουλάχιστον 2 φορές. Εντυπωσιακή η θεμελιώδης αντίφαση μεταξύ της νεορθόδοξης προέλευσής του και της φιλελεύθερης εξέλιξής του. Πάντως είπε σημαντικά πράγματα. Ενίοτε δυσνόητα. Κάποτε (γύρω στο 2000) γευματίσαμε μαζί στο αλήστου μνήμης Ideal στην Πανεπιστημίου. Είπαμε ενδιαφέροντα πράγματα, είχε μάλιστα την ευγένεια να με κεράσει, αλλά στο τέλος μου πέταξε ότι δεν τον ενδιέφερε το μέλλον της ελληνικής κοινωνίας. Κάπως απογοητεύθηκα. Πάντως συνέχισα να τον διαβάζω. Αναμφίβολα κατέχει μία θέση στο πανόραμα των νεοελλήνων διανοουμένων της γενιάς του, δίπλα στον Γιανναρά, με τον οποίον είχαν πολλές διαφορές αλλά και πολλές συγγένειες.
Λιγότερα
·
Ακολουθήστε 1 ώρ.
·Θυμάμαι τον Στέλιο Ράμφο, όταν γράφοντας τη διατριβή μου διάβαζα το μόλις εκδοθέν έργο του «Ιλαρόν φως του κόσμου» (1991). Επρόκειτο για τριάντα μαθήματα που παρουσίασε στο Ίδρυμα Γουλανδρή-Χορν ένα χρόνο νωρίτερα με τίτλο «Αλήθεια: Από την θεωρία του Πλάτωνα στην Θεοπτία του Αγίου Γρηγορίου Παλαμά». Ήταν η γόνιμη περίοδος συνάντησης του με την Ορθόδοξη Παράδοση και το ρεύμα των διανοουμένων της στη δεκαετία του 1980. Είχα ήδη ακούσει για τον Στέλιο Ράμφο από συζητήσεις για το βιβλίο του «Η Πολιτεία του Νέου Θεολόγου» στο περιοδικό «Σύναξη» το 1983. Τότε αναζήτησα τις πρώτες πλατωνικές μελέτες και σπουδές του όπως, «Τόπος υπερουράνιος», «Το δαχτυλίδη του Γύγη», «Μελέτη θανάτου», αλλά και το βιβλίο του «Η παλινωδία του Παπαδιαμάντη». Μαζί με τον Ιωάννη Ζηζιούλα και τον Χρήστο Γιανναρά το έργο του Στέλιου Ράμφου έγινε μέρος του μικρού κανόνα των συγγραφέων που μελετούσα.
Τον συνάντησα στη Θεσσαλονίκη το 1995 στον μικρό «Δόμο» στη Γούναρη, όταν ήρθε για να μιλήσει με αισιοδοξία και ενθουσιασμό για το νέο περιοδικό «Ερουρέμ» μετέπειτα «Ίνδικτος» με κεντρικό θέμα το πρόβλημα και την ανάγκη «εξατομίκευσης» του Νεοέλληνα. Την ίδια περίοδο επικέντρωσε στο πρόβλημα της ελληνικής ταυτότητας σαρώνοντας κατά κάποιο τρόπο τα ερμηνευτικά κλειδιά της βυζαντινής και πατερικής ανθρωπολογίας. Ένα τέτοιο ερμηνευτικό κλειδί εντόπισε στη σημασία του «ενυποστάτου» στον Λεόντιο Βυζάντιο. Το 1996 ήρθε και πάλι στη Θεσσαλονίκη στο μεγάλο συνέδριο που έγινε για το πρόσωπο. Ήταν πάντα προσιτός αλλά και προσηλωμένος στη δική του ερμηνευτική γραμμή σκέψης. Λίγα χρόνια αργότερα το 2001 ανέλαβα την ευθύνη του περιοδικού «Ίνδικτος» που εκείνος είχε ξεκινήσει το 1995 ως «Ερουρέμ».
Μετά από ένα ταξίδι και πολύμηνη παραμονή στην Αμερική, ο Στέλιος Ράμφος πλησιάζει με γόνιμο και αισιόδοξο τρόπο τον σύγχρονο δυτικό πολιτισμό και κυρίως την ψηφιακή τεχνολογία. Νομίζω ότι ήταν μια γόνιμη και αναμενομένη στροφή. Ακολούθησε η πλέον δημιουργική και συνθετική περίοδος του Στέλιου Ράμφου με τα μεγάλα και πρωτοποριακά έργα του και με τις γόνιμες και κριτικές παρεμβάσεις στην προσπάθειά μας να εισέλθουμε ως χώρα στον κόσμο των μεγάλων τεχνολογικών αλλαγών και ανακατατάξεων του 21ου αιώνα.
Ο Στέλιος Ράμφος υπήρξε ένας σημαντικά επιδραστικός και ρηξικέλευθος διανοούμενος που δεν κλείστηκε στην ιδεολογική αυταρέσκεια του ελληνοκεντρικού αντιδυτικισμού, αλλά άνοιξε νέους δρόμους διαλόγου και συνθέσεων στην πολιτική ως φιλοσοφία και ως καθημερινή πράξη. Για δε τη νεοελληνική θεολογία υπήρξε ο πλέον γόνιμος καταλύτης που με την κριτική του σκέψη και κυρίως με τις πλατωνικές και αριστοτελικές του μελέτες και σπουδές επανασύνδεσε δημιουργικά και πρωτότυπα τον σύγχρονο θεολογικό στοχασμό με την πατερική σκέψη αλλά και με τη σύγχρονη ευρωπαϊκή φιλοσοφία. Κρατώ τη σοφία, τη χαρά και την ευρύτητα με την οποία συζητούσε μαζί μας, όταν επισκεπτόμασταν το φιλόξενο σπίτι του στην Πεντέλη, από όπου και η φωτογραφία.
Λιγότερα
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου