Spyros Koutroulis · Η ατεκμηρίωτη κριτική του Γ.Γιαννουλόπουλου στον Σεφέρη και στον Μακρυγιάννη

 

Γυρνώντας από την δουλειά άκουσα στο Γ' Πρόγραμμα στην εκπομπή του Βασιλόπουλου τον μονόλογο του Γιώργου Γιαννουλόπουλου. Ο δημοσιογράφος δεν θεώρησε αναγκαίο να φιλοξενήσει τις αντίθετες απόψεις έγκυρων στοχαστών όπως ο Καγιαλής, ο Βαγενάς, ο Πιερής. Θα λέγαμε ότι το Γ' Πρόγραμμα πήρε την σκυτάλη από άλλα μέσα που αναπαράγουν τις ίδιες ιδεοληψίες του εθνοαποδομισμού. Για παράδειγμα ο Γ.Γ. επανέλαβε ότι οι Σουλιώτες ήταν Αλβανοί και έγιναν Έλληνες κατά την επανάσταση. Βεβαίως δεν λαμβάνουν υπόψην ότι ο Μάρκος Μπότσαρης έφτιαξε ελληνο-αρβανίτικο λεξιλόγιο που κατά τον Τίτο Γιοχάλα μαρτυρά ότι η ελληνική γλώσσα είναι η μητρική του γλώσσα γιατί ακολουθεί την συντακτική της δομή, ούτε ότι οι Σέχος-Μπότσαρης-Τζαβέλλας απηύθυναν έκκληση για ελληνοαρβανιτική ένωση για ενότητα γιατί έχουν το ίδιο αίμα και όλοι κατάγονται από την γενιά του Αλέξανδρου, του Πύρρου, του Σκεντέρμπεη.

Στο έργο «Ο Μοντερνισμός και οι Δοκιμές του Σεφέρη»(εκδόσεις Πόλις, Αθήνα 2011), ο Γιώργος Γιαννουλόπουλος, αφού διαγράψει μια εκτενή διαδρομή στον μοντερνισμό με εύστοχες κατά κανόνα αναφορές όχι μόνο στον Έλιοτ και στο Ε.Πάουντ αλλά και στον Νίτσε και στον Κώστα Παπαϊωάννου, ασχολείται μόνο στο τέταρτο μέρος με το δοκιμιακό έργο του Σεφέρη. Μα ούτε με το σύνολο αυτού, αλλά με ένα μικρότερο μέρος, που σύμφωνα με την ερμηνεία τον Γ.Γιαννουλόπουλο, θεμελιώνει το συμπέρασμα του Γ.Σεφέρη για την διαχρονική πολιτιστική συνέχεια του ελληνισμού (όπως η διάλεξη του για τον Κ.Παλαμά). Βεβαίως αν ο μοναδικός ή κύριος στόχος του είναι να αποδείξει το ανυπόστατο ενός τέτοιου συμπεράσματος ή τις βλαβερές πολιτικές συνέπειες που αυτό προκαλεί, θα έπρεπε να επεκτείνει την κριτική του διάθεση κατά του Κ.Δημαρά, του Ν.Σβορώνου, του Γ.Θεοτοκά που σε ανάλογα συμπεράσματα με τον Σεφέρη κατέληξαν, ακόμη και κατά του Δ.Χατζή που είδε την αποκρυστάλλωση του νέου ελληνισμού, το διάστημα μετά το 1204, δηλαδή αρκετούς αιώνες νωρίτερα από την ίδρυση του ελληνικού κράτους, χάρις την συνδρομή της γλώσσας, της ορθοδοξίας και των κοινοτήτων. Βεβαίως δεν θα έπρεπε να εξαιρέσει ούτε τον σκηνοθέτη Θόδωρο Αγγελόπουλο που με την φωνή του Θ.Βέγγου μιλά σπαρακτικά, με σεφερικό τρόπο για την ιστορία χιλιάδων χρόνων του ελληνισμού («Ξέρεις κάτι; Η Ελλάδα πεθαίνει. Πεθαίνουμε σα λαός. Κάναμε τον κύκλο μας, δεν ξέρω πόσες χιλιάδες χρόνια, ανάμεσα σε σπασμένες πέτρες και αγάλματα.Και πεθαίνουμε.... Αλλά αν είναι να πεθάνει η Ελλάδα, να πεθάνει γρήγορα. Γιατί η αγωνία κρατάει πολύ και κάνει πολύ θόρυβο...»).

Συνοψίζοντας ο Γ.Γιαννουλόπουλος ισχυρίζεται ότι «ο Σεφέρης προσπαθεί να μας υποβάλει την αίσθηση ότι το έθνος είναι ένα είδος μακρόβιου ανθρώπου» , ενώ προσθέτει ότι «δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι η εμμονή στον διαχρονικό ελληνισμό γίνεται ένα από τα βασικά μοτίβα του δοκιμιακού του έργου» . Βεβαίως επιστρατεύει την έννοια της «κατασκευής», που υπολανθάνει την ψευδή, την απατηλή, την τεχνητή τελικά συνείδηση: «ο Σεφέρης κατασκευάζει το παπαρρηγοπούλειο σχήμα για να διαβάσει την ιστορία της «ελληνικής» λογοτεχνίας» . Στο στόχαστρο του βρίσκεται η ερμηνεία του Σεφέρη, που συναντούμε στην διάλεξη για τον Μακρυγιάννη αλλά και στην ομιλία στην Στοκχόλμη για την απονομή του Νόμπελ όπου τονίζεται ότι ο ελληνισμός από τα πρώτα του βήματα μέχρι τα πιο πρόσφατα, από την τραγωδία, τον Αισχύλο μέχρι τον Μακρυγιάννη υπέδειξε ότι υπέρβαση του μέτρου, προκαλεί την ύβριν για να την ακολουθήσει ως δικαιοσύνη η Άτη.

Ο Γ.Γιαννουλόπουλος προβληματίζεται από το απόσπασμα της ομιλίας στην Στοκχόλμη: «Άλλο χαρακτηριστικό αυτής της παράδοσης είναι η αγάπη για την ανθρωπιά⸱ κανόνας της είναι η δικαιοσύνη. Στην αρχαία τραγωδία, την οργανωμένη με τόση ακρίβεια, ο άνθρωπος που ξεπερνάει το μέτρο, πρέπει να τιμωρηθεί από τις Ερινύες. Ο ίδιος νόμος ισχύει και όταν πρόκειται για φυσικά φαινόμενα…Όσο για μένα συγκινούμαι παρατηρώντας ότι η συνείδηση είχε τόσο πολύ διαποτίσει την ελληνική ψυχή, ώστε να γίνει κανόνας και του φυσικού κόσμου. Και ένας από τους διδασκάλους μου, των αρχών του περασμένου αιώνα, γράφει “…θα χαθούμε γιατί αδικήσαμε…”» . Θεωρεί ότι ο «ο Σεφέρης απολυτοποιεί ορισμένες έννοιες για να τις μετατρέψει σε διαχρονικές ιδιότητες που θα προσδώσει στην εξίσου διαχρονική ελληνική ψυχή» . Στην πραγματικότητα ο Σεφέρης δεν ισχυρίζεται ότι αυτά είναι τα μοναδικά χαρακτηριστικά του ελληνισμού, όμως η συσχέτιση αρχαίας τραγωδίας, φιλοσοφίας και αθηναϊκής δημοκρατίας είναι ένα πραγματικό γεγονός που έδειξαν αναλυτικά ο Κ.Καστοριάδης, ο Κ.Παπαϊωάννου, ο Ε.Κασσίρερ. Σε κάποια στιγμή της ελληνικής ιστορίας μέσα στην θεατρική κοιλότητα, η αρχαία κοινότητα προβληματίζεται για τον κόσμο, την ύπαρξη, την φύση, το κράτος με το πιο ριζικό τρόπο. Στο ίδιο περίπου χρονικό διάστημα ο φιλοσοφικός λόγος με τον Ηράκλειτο, τον Παρμενίδη, τον Πλάτωνα, τον Αριστοτέλη άνοιξε μια σκέψη που έκτοτε δεν πρόκειται να κλείσει. Το ίδιο και η αθηναϊκή δημοκρατία, ξεπερνώντας τον ασιατικό δεσποτισμό και την θεοποίηση της εξουσίας όσο και τον εγχώριο τύραννο, τοποθετεί τον δήμο ως τον μοναδικό φορέα της εξουσίας. Το πνεύμα αυτό, βλέπει ο Σεφέρης, να ζει μέσα στα γραπτά του Μακρυγιάννη.

Ο Γ.Γιαννουλόπουλος επιχειρεί να απαντήσει στον Τ.Καγιαλή, ο οποίος θεωρεί ότι η σεφερική ερμηνεία του Μακρυγιάννη απηχεί τον μοντερνισμό, αλλά τελικά σε μια υποσημείωση μας αποκαλύπτει το επιστέγασμα των απόψεων του, τον χαρακτηρισμό όσων έγραψε ο Σεφέρης ως «εθνικολαϊκή ιδεολογία του Σεφέρη» . Η ταύτιση του σεφερικού έργου με τον εθνολαϊκισμό γίνεται δειλά, ώστε να την αντιληφθεί μόνο ο προσεκτικός αναγνώστης ακριβώς γιατί είναι μια κατηγορία που δεν θεμελιώνεται πουθενά.

Μερικά χρόνια νωρίτερα κυκλοφόρησε το έργο του «Διαβάζοντας τον Μακρυγιάννη – η κατασκευή ενός μύθου από τον Βλαχογιάννη, τον Θεοτοκά, τον Σεφέρη και τον Λορεντζάτο» (εκδόσεις Πόλις, Αθήνα 2003). Πρώτα- πρώτα επιχειρεί να διαγνώσει διαφορετικές προσεγγίσεις και ερμηνείες ανάμεσα στον Γ.Θεοτοκά και τον Γ.Σεφέρη αφού «ο Θεοτοκάς θαυμάζει τον Μακρυγιάννη ως άτομο κατά πρώτο λόγο, και ως συγγραφέα ή αφηγητή κατά δεύτερο» . Το επόμενο συμπέρασμα είναι πως η ερμηνεία του Θεοτοκά οδηγεί πως «αυτός ο Μακρυγιάννης αποτελεί υπόδειγμα νεωτερικής αυθεντικότητας, επειδή το στοιχείο που τον χαρακτηρίζει πάνω απ’ όλα είναι ο πόθος της αυτοδημιουργίας και η κίνηση προς το μέλλον» . Αλλά η ύπαρξη του ατόμου δεν αποκλείει την συμμετοχή σε άλλες συλλογικότητες όπως είναι η εθνική συλλογικότητα. Μάλιστα το άτομο δεν μπορεί να υπάρξει δίχως την συμμετοχή σε ευρύτερες από αυτόν συσσωματώσεις. Ο Θεοτοκάς θα υπογραμμίσει την συσχέτιση ατομικού και λαϊκού όσο και την ηρωική προσπάθεια του Μακρυγιάννη να αναδειχθεί από την αφάνεια, από το μηδέν που όμως θα έχει λογική συνέπεια το Εγώ να ταυτισθεί με το Εμείς.

Ο Γ.Γιαννουλόπουλος επιχειρεί να ερμηνεύσει τον Μακρυγιάννη του Σεφέρη, δίχως να λαμβάνει υπόψην του την αντίθετη επιχειρηματολογία του Ν.Βαγενά, του Τ.Καγιαλή, του Μ.Πιερή. Στόχος του είναι να την απομακρύνει από την πραγματική πηγή του δηλαδή τον μοντερνισμό και να τον ταυτίσει με τον Χέρντερ, τον Φίχτε και τον Χούμπολντ , δηλαδή με τον εθνορομαντισμό. Στο πλαίσιο αυτό αξιολογούνται αρνητικά όχι μόνο ο Ζαμπέλιος, αλλά και ο Γληνός και ο δημοτικισμός ευρύτερα. Ο τελευταίος ανακυκλώνει την γλωσσική- αισθητική διάσταση «της περιβόητης “συνέχειας του ελληνισμού”» . Συγχρόνως είναι αναγκασμένος να διαπράττει ιστορικούς αναχρονισμούς που δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα αφού ισχυρίζεται ο Μακρυγιάννης βλέπει, ανεπίγνωστα βέβαια, «διάφορα πράγματα μέσα από τα γυαλιά που του φόρεσαν οι δυτικότροποι διαφωτιστές, κι όχι με τον τρόπο που υπαγορεύει η παράδοση στην οποία υποτίθεται ότι εκφράζει άμεσα» , δίχως να μας εξηγεί ποιοι είναι αυτοί οι δυτικότροποι διαφωτιστές που τον επηρέασαν τόσο καταλυτικά. Βεβαίως έχει στο νου του τον Κοραή. Όμως θα συμπληρώσει «οι αναφορές στους αρχαίους που θα βρούμε διάσπαρτες στα Απομνημονεύματα ανήκουν γενεαλογικά στην εκδοχή της ελληνικής ιστορίας που επεξεργάστηκαν οι λόγιοι δηλαδή αυτοί που ο Μακρυγιάννης θα αναθεματίσει στα Οράματα και θάματα» . Όμως αν διαβάσουμε το ερευνητικό έργο του Κ.Δημαρά θα διαπιστώσουμε ότι η ανάμνηση των αρχαίων Ελλήνων, όχι μόνο στον ολιγάριθμο κύκλο της διανόησης αλλά και στο λαϊκό σώμα δεν έπαυε με διάφορους τρόπους να είναι ζωντανή. Για τον Μακρυγιάννη ήταν πιο εύκολο να προμηθευθεί μέσα από την εγγύτερη σ’ αυτόν λαϊκή παράδοση τον θαυμασμό για τους αρχαίους προγόνους παρά από τα «Παρίσια του Κοραή» όπως ειρωνικά ο Γ.Γιαννουλόπουλος αναφέρει. Η προσπάθεια του να απομακρύνει τον Σεφέρη από τις πραγματικές του επιρροές, δηλαδή τον μοντερνισμό, και να τον ωθήσει στον εθνολαϊκισμό και στον εθνορομαντισμό έχει ως συνέπεια να εμφανίσει την τελείως ανυπόστατη επίδραση από τον Χέρντερ: «έτσι γενικά διατυπωμένη η εθνογλωσσική θεωρία των Γερμανών ρομαντικών γίνεται ο θεωρητικός πρόγονος όχι μόνο της ανάγνωσης του Μακρυγιάννη από τον Σεφέρη, αλλά και των αισθητικών αρχών τις οποίες διέδωσε ο δημοτικισμός» .

Το τελικό συμπέρασμα του Γ.Γιαννουλόπουλου είναι ατεκμηρίωτο και δεν θεμελιώνεται πουθενά στο σεφερικό έργο. Η ανάγνωση του Μακρυγιάννη από τον Σεφέρη ισχυρίζεται ότι δεν είναι άδολη: «στην ουσία κατασκευάζει τον Μακρυγιάννη που έχει προαποφασίσει ότι του χρειάζεται» . Θα πρέπει να μας αποδείξει ότι οι σκέψεις του Σεφέρη δεν εδράζονται στο έργο του Μακρυγιάννη. Θα έπρεπε να μας αποδείξει ότι ο Σεφέρης είχε κάποιους σοβαρούς λόγους για να εξαπατήσει τον ίδιο τον εαυτό του και τους αναγνώστες του, πράγμα που δεν το έπραξε. Όμως διαβάζοντας τις «Μέρες» του Γ.Σεφέρη διαπιστώνουμε ότι η ασχολία του με τον Μακρυγιάννη είναι συνεχής, αδιάκοπη, τον συντρόφεψε στις δύσκολες στιγμές του. Συνεπώς και επαρκέστατος γνώστης του έργου του υπήρξε, αλλά και γι’ αυτό έντιμος προς τους αναγνώστες του. Τελικά οι αντιρρήσεις του Γιαννουλόπουλου είναι ιδεολογικού χαρακτήρα και οφείλονται στο γεγονός, ότι το έργο του Μακρυγιάννη όσο και του Γ.Θεοτοκά και του Γ.Σεφέρη αποδεικνύουν ότι η άποψη «τα έθνη είναι πρόσφατες κατασκευές» είναι λανθασμένη, ότι η ανάμνηση της ιστορικής διάρκειας του ελληνισμού δεν έπαψε ποτέ να είναι ζωντανή και ότι η υπεράσπιση της δημοκρατίας μπορεί να γίνει μόνο στα πλαίσια του έθνους-κράτους και άρα είναι αναγκαία η εννοιολογική συσχέτιση ανάμεσα στο έθνος και την δημοκρατία. Κατά κάποιον τρόπο του απαντά ο Δ.Δημηρούλης όταν γράφει: «Οι βασικές κριτικές έννοιες που χρησιμοποιεί ο Σεφέρης για να αντιμετωπίσει την ιδεοκρατία του Τσάτσου έχουν ξεπατικωθεί από τα κριτικά δοκίμια του Έλιοτ και τα κείμενα του Ρίτσαρτς. Στη συνέχεια συγχωνεύτηκαν στο δικό του σχεδιασμό και έδωσαν ένα από τα καλύτερα κριτικά μείγματα στον ελληνικό 20ο αιώνα» .

3737

3 σχόλια

5 κοινοποιήσεις

Μου αρέσει!

Σχόλιο

Κοινοποίηση

Εκδήλωση Μνήμης του δήμου Κιλκίς για τη Γενοκτονία των Ελλήνων της Θράκης με το Γεώργιο Μάνο

 

Costas Tsiantis

5 λ.  · 

Κοινοποιήθηκε στους εξής: Δημόσια

EIDISIS.GR

Εκδήλωση Μνήμης του δήμου Κιλκίς για τη Γενοκτονία των Ελλήνων της Θράκης με το Γεώργιο Μάνο

Γιώργος Νταλάρας - Μικρή Βιογραφία (Official Lyric Video)

Μουσική: Ανδρέας Κατσιγιάννης

Στίχοι: Στίχοι: Λίνα Νικολακοπούλου

Έτρεχε Τα πόδια του γυμνά Έβρεχε Το κύμα τα μαλλιά του Όνειρα Μικρά, θαλασσινά Έκρυβε Απ’ τον κόσμο τη μιλιά του Είχε και μάνα κι αδελφούς Μα ένας μπαρκάρει απ’ τους φτωχούς Και είπε η βάρκα στο καράβι Άλλοι είν’ ελεύθεροι Άλλοι σκλάβοι Κι όταν ρωτάει μια ψυχή Ποιος είναι ο δρόμος ο δικός μου Θα τον μαζέψει σαν ιχθύ Από τη θάλασσα του κόσμου Ο Ουρανός Διαφέρει η κλήση καθενός Μα ένας πόθος σ’ αρρωσταίνει Πως δεν χωράς στην οικουμένη Και να ταιριάξεις είναι κόπος Σ’ αρέσει της σιωπής ο τόπος Για να κοιτάς τον ουρανό Στο πιο αβάδιστο βουνό Μα για τη δεύτερή σου γέννα Όλα τα πρώτα ’γίναν ξένα Κι όταν ρωτάει μια ψυχή Ποιος είναι ο δρόμος ο δικός μου Θα τον μαζέψει σαν ιχθύ Από τη θάλασσα του κόσμου Ο Ουρανός Διαφέρει η κλήση καθενός Στην πρώτη βάφτιση Φραγκίσκο Σε είπανε μια Κυριακή Μα Ιωσήφ εγώ σε βρίσκω Αγωνιστή κι Ησυχαστή

Γιώργος Νταλάρας - Κρυφό Δωμάτιο (Official Lyric Video)

Ερμηνεία: Γιώργος Νταλάρας Μουσική: Ανδρέας Κατσιγιάννης Στίχοι: Λίνα Νικολακοπούλου

Σ’ αυτό το πιο κρυφό δωμάτιο Στο μέσα μέρος της καρδιάς μου Έχω κρεμάσει ένα ιμάτιο Και τη δεκάτη της σοδειάς μου Να μπείς εκεί, να περπατάς Να φτερουγίζεις, να πετάς Κι εγώ όσο ζω να χαίρομαι Εδώ που περιφέρομαι Πώς μοιάζουμ’ όλοι μές στο φως Βουνά, στεριές και κτίσματα Ένας ορθάνοιχτος ναός Με ζωντανά εικονίσματα Σ’ αυτή την πόρτα που όταν έκλεισε χτυπούσαν οι άνεμοι για φίλοι Ό,τι δεν χώραγε το απέκλεισε αμίλητα η Στενή σου η Πύλη Κι όταν το δύσκολο αλυχτά Εδώ στου κόσμου τ’ ανοιχτά Εσύ θ’ ακούς τα βήματα Στη λίμνη με τα κύματα

Ανδρέας Κατσιγιάννης - Αυγή στον Άθω (Οfficial Audio Release)

ΕΔΩ ΟΛΟ ΤΟ ΕΡΓΟ     ΕΔΩ ΟΛΟ ΤΟ ΕΡΓΟ

Στη μνήμη του Γιάννη Σειραδάκη.

 Mathesis at Crete University Press

Χορηγούμενη 

 · 

Έχουν περάσει 120 χρόνια από την ημέρα που μια ομάδα σφουγγαράδων από τη Σύμη ανακάλυψε τυχαία ένα αρχαίο ναυάγιο και μαζί τον περίφημο Μηχανισμό των Αντικυθήρων. Κατά τον καθηγητή Γιάννη Σειραδάκη «ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων αποτελεί για την τεχνολογία ότι η Ακρόπολη για την αρχιτεκτονική».

Στο μάθημα αυτό θα εξερευνήσουμε τον τρόπο λειτουργίας του Μηχανισμού και τα τεχνολογικά θαύματα που κρύβει, θα συζητήσουμε για τους εκπληκτικούς αστρονομικούς υπολογισμούς που πραγματοποιούσε, θα προσπαθήσουμε να τον αναπαραστήσουμε μέσα από πιστά αντίγραφα και θα διαβάσουμε μαζί το «εγχειρίδιο χρήσης» του. Κυρίως όμως, θα κάνουμε ένα νοητό ταξίδι από την αρχαία ελληνική τεχνολογία του 2ου αιώνα π.Χ. στις σημερινές επιστημονικές μελέτες, από τις αρχαιολογικές έρευνες των αρχών του περασμένου αιώνα στις πιο πρόσφατες ενάλιες ανασκαφές και από το μικρό νησί των Αντικυθήρων στα ουράνια φαινόμενα που μελετούσαν οι πρόγονοί μας.

Η παρακολούθηση του μαθήματος γίνεται διαδικτυακά και είναι δωρεάν. Η έκδοση βεβαίωσης επιτυχούς παρακολούθησης για όσους την επιθυμούν είναι και αυτή δωρεάν, στη μνήμη του Γιάννη Σειραδάκη.

• 

  Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων

  Γιάννης Σειραδάκης, Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

  Εγγραφή
• 

  Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων

  Γιάννης Σειραδάκης, Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

  Εγγραφή

ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ ΤΟΥ ΦΙΛΟΣΟΦΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΤΖΑΒΑΡΑ- Όμηρος και Ρίλκε περί θανάτου

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟΥ (Βιβλιοπωλείο Πολιτεία).

ISTOSELIDATZAVARA.WEBNODE.COM

Όμηρος και Ρίλκε :: Ιστοσελίδα Γιάννη Τζαβάρα  

Χρῆστος Γιανναρᾶς Επίσημη απώλεια ιστορικής μνήμης

 

Posted: 04 Apr 2021 11:02 PM PDT Οι σημερινοί Ελληνώνυμοι μοιάζει να μην έχουμε μνήμη. Είναι ουσιώδες το υστέρημα, κυρίως επειδή η μνήμη διδάσκει και συντηρεί την αξιοπρέπεια. Σήμερα, για την πλειονότητα των Ελληνωνύμων, τόσο η εμπειρία σχέσεων όσο και οι ειδήσεις – πληροφορίες υποκαθίστανται, παθητικά και αυτονόητα, από συγκεχυμένο συνονθύλευμα τηλεοπτικών εντυπώσεων. Ο βομβαρδισμός με «εντυπώσεις», νομοτελειακά ατομικές, και η ευκολία ψυχολογικής τους επιβολής έχουν καταστήσει την πληροφόρηση μια τεχνική προπαγάνδας και τους χειριστές αυτής της μαστορικής opinion makers. Το ναρκισσιστικό του καθενός μας εγώ επιλέγει φιγουράτα δόγματα, από κανάλια και έντυπα της ψυχολογικής μας προτίμησης, υπακούοντας σε πολυποίκιλα απωθημένα. Με τέτοιο εξοπλισμό κάποιοι, ίσως, να φτάνουν και σε έδρα πανεπιστημιακή – βεντέτες, με καλοστημένη προβολή, αφού (κατά σύμπτωση) οι «πεποιθήσεις» τους εξυπηρετούν κόμματα ή και κάποια ξένη πρεσβεία. Ασεβώ, ίσως, στον νηφάλιο αναγνώστη μου, τον κουρασμένο από τη μακρόσυρτη απογοήτευση και ανελπιστία για την πατρίδα του, αν συνδέσω τη χαμένη μας μνήμη με τον εορτασμό, πριν από δέκα ακριβώς ημέρες, διακοσίων χρόνων από την έναρξη του απελευθερωτικού των Ελλήνων αγώνα. Προκαλούσε ο εορτασμός το οδυνηρό ερώτημα, αν οι σημερινοί Ελληνώνυμοι σώζουμε ακόμα ιστορική μνήμη, επομένως και συλλογική αξιοπρέπεια. Ο σοφός Κωστής Παπαγιώργης είχε πει (ή γράψει) ότι: «το ελληνικό 1821 ήταν η μόνη στην Ιστορία επανάσταση, όπου άλλοι πολέμησαν και άλλοι κυβέρνησαν»! Γιατί επαναστάτησε ο Ελληνισμός, στη Μολδοβλαχία πρώτα και στον Μοριά αμέσως μετά; Για να ελευθερωθούν οι Έλληνες από τους Τούρκους. Πώς καταλάβαιναν αυτή την απελευθέρωση οι επαναστατημένοι; Να «πάρουνε την Πόλη και την Αγια-Σοφιά», να απαλλαγεί από τον τουρκικό ζυγό η ελληνική αυτοκρατορία της χριστιανικής Ανατολής. Δηλαδή, ο στόχος των επαναστατών ήταν ό,τι ακριβώς φοβόταν και απεχθανόταν η Δύση. Η πρώτη αντίδραση των Ευρωπαϊκών Δυνάμεων στην πολυμερισμένη και ασυντόνιστη εξέγερση των Ελλήνων ήταν οργή και απειλές. Όταν οι θυσίες και ο ηρωισμός των Ελλήνων άρχισαν να γεννάνε φιλελληνισμό στις κοινωνίες της Δύσης, η στρατηγική μεταβλήθηκε: άρχισε η μεθοδική δολιότητα να διχαστούν οι Έλληνες –αγγλικό, γαλλικό, ρωσικό κόμμα– ο φατριασμός να κυριολεκτείται. Το όραμα που ταύτιζε την απελευθέρωση με την αποκατάσταση της αυτοκρατορίας (ο «μαρμαρωμένος βασιλιάς», η συνέχιση της Λειτουργίας στην Αγια-Σοφιά εκεί που τη σταμάτησαν οι Τούρκοι) έσβησαν όλα οριστικά με τη Μικρασιατική Καταστροφή. Είχε επιβληθεί, μακρόσυρτη και απατηλή, η νέα «τάξη πραγμάτων» που κατεδάφιζε, οριστικά και αμετάκλητα, την ταυτότητα των Ελλήνων: την αυτοκρατορία. Η λέξη είχε πολύ συγκεκριμένη ιστορική σάρκα. Σήμαινε τον Ελληνισμό, όχι σαν εθνοφυλετική, αλλά ως πολυεθνική συλλογικότητα, δηλαδή ως τρόπο βίου, ως νοο-τροπία και γλώσσα, ως πολιτισμό. Τον πολιτισμό τον γεννάει ένα «νόημα» της ύπαρξης και του κόσμου: μια αφομοιωμένη στη γλώσσα και στους θεσμούς μεταφυσική, μια «πίστη» – εμπιστοσύνη – και όχι κάποιο ιδεολόγημα. Οι Έλληνες του 1821 πολεμούσαν «για του Χριστού την πίστη την αγία» ταυτόσημη με «της πατρίδος (του πολιτισμού – τρόπου ζωής) την ελευθερία». Οι Δυτικοί τούς παραχώρησαν την ευφραντική ψευδαπάτη: ένα κρατίδιο, με θεσμούς και λειτουργίες που πιθήκιζαν το ζητούμενο της μετα-μεσαιωνικής Ευρώπης, τις «ελευθερίες», όσες υπόσχεται ο συνεπής μηδενισμός. Παραχώρηση συγκαταβατική, με όρους εξοντωτικά ταπεινωτικούς: Οικονομία βασισμένη στη λογική της δανειοληψίας, κρατική και περιφερειακή οργάνωση ριζικά αντίθετη στην ελληνική εμπειρία του κοινοτισμού και της αυτοδιαχείρισης, τερατώδικη μεταμόρφωση του λαϊκού εκκλησιαστικού γεγονότος σε «επικρατούσα θρησκεία», οργανισμό κηρυγματικής, ατομοκεντρικής ηθικολογίας. Παρά τον εξοντωτικό πνιγμό της ελληνικής ιδιαιτερότητας από τη δυτική «φιλελληνική» προστασία, η ευγενική και αρχοντική πολιτική ιδιοφυΐα του Καποδίστρια επιχείρησε να συγκεράσει τα ουσιώδη της ελληνικότητας με την απόλυτη κυριαρχία της Δύσης στη Νεωτερικότητα. Η γαλλική στρατιωτική αποστολή οργάνωσε τη δολοφονία του. Ετσι, ο εξευρωπαϊσμός του ελλαδικού κρατιδίου πήρε τον χαρακτήρα βίαιης καθυπόταξης. Ορίζεται Γερμανός (Βαυαρός) βασιλιάς των Ελλήνων, ανήλικος, την απόλυτη δικτατορική εξουσία ασκεί τριμελής «αντιβασιλεία». Αυτή στήνει, εκ θεμελίων, έναν κρατικό μηχανισμό χωρίς ίχνος της πολιτιστικής παράδοσης και χαρακτηρολογικής ιδιαιτερότητας των Ελλήνων, κράτος μέχρι σήμερα εχθρικό, αντίπαλο, βασανιστή του πολίτη. Οι δυτικές «Προστάτιδες Δυνάμεις» θα απεργαστούν με υπομονή τη μονιμοποίηση της καταγωγικής (προαποφασισμένης) καχεξίας και ευτέλειας του κράτους των Ελλήνων: Θα προσφέρουν μεθοδικά στην Τουρκία τον πολυαίμακτο ξεριζωμό του Ελληνισμού από τη Μικρά Ασία, τον Πόντο, την Ανατολική Θράκη, την Κύπρο, την Ίμβρο, την Τένεδο, την Κωνσταντινούπολη. Την Πέμπτη, 25 Μαρτίου 2021, γιορτάσαμε. Με φανφάρες, ακραίας επαρχιωτίλας, δηλώσαμε την απώλεια της ιστορικής μας μνήμης.

Κώστας Τσιαντής- ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΟΝΤΟΣ: ΤΡΟΠΟΙ ΤΟΥ ΝΟΕΙΝ ΣΤΗΝ ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ

Κώστας Τσιαντής- ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΟΝΤΟΣ: ΤΡΟΠΟΙ ΤΟΥ ΝΟΕΙΝ ΣΤΗΝ ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ.