A New World Emerges — Iran Victory & Israel Is Finished | Col. Douglas Macgregor

 

ΕΙΔΗΣΕΙΣ 25/ 3/ 2026

 

Καλλιτέχνες του δρόμου - street art. 25 Μαρτίου 2026

 

Καλλιτέχνες του δρόμου - street art

2 ώρ. ·

Τώρα γλέντι με την Banda Calda στο πάρκο Ακαδημία Πλάτωνος

ΤΕΜΠΗ- Μακριά η αλήθεια... Εφ. ΕΣΤΙΑ 25/3/2026

ΤΕΜΠΗ- Μακριά η αλήθεια...  

ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ - Του Μάρκου Μπότσαρη [Λάλεζας]

 

 

«Σκλάβοι πολιορκημένοι» σε μουσική του Νίκου Μαμαγκάκη και ποίηση του Κώστα Βάρναλη

 

Το 1974 κυκλοφόρησε από την Lyra ο δίσκος «Σκλάβοι πολιορκημένοι» σε μουσική του Νίκου Μαμαγκάκη και ποίηση του Κώστα Βάρναλη, με ερμηνευτές την Μαρία Δημητριάδη και τον Δημήτρη Ψαριανό. Τα ποιήματα προέρχονταν από την ομώνυμη ποιητική συλλογή, εκτός από το «Η μάνα του Χριστού» το οποίο ανήκει στη συλλογή «Το φως που καίει». Αυτός ήταν ο πρώτος και ένας από τους ελάχιστους ολοκληρωμένους δίσκους με μελοποιημένα ποιήματα του Βάρναλη. Δεν ξέρω αν ο ποιητής πρόλαβε να ακούσει το έργο ολοκληρωμένο, αφού πέθανε στις 16 Δεκέμβρη του 1974 και, όπως λένε τα στοιχεία, ο δίσκος κυκλοφόρησε τον Δεκέμβρη εκείνης της χρονιάς…

Ερμηνεία : Ειρήνη Τουμπάκη Μελοποίηση: Μάριος Στρόφαλης Ποίηση: Γιάννης Τσιαντής

 

" Μεσολογγίτισσες" Πεντάρφανα και χήρες αγκαλιά Στο Μεσολόγγι κλείστηκαν στα τείχη Σιμά ένα χρόνο μπαρούτι και καπνιά Δε τις ξεκάναν βόλια από τύχη Κοριτσοπούλια κρατούσαν απ’ τη μιά Κι από την άλλη βαστάγαν καριοφίλι Σκέτα αγρίμια με τ’ άντρα φορεσιά Οχτροί δεν τις ζυγώναν μήτε φίλοι Τους ζώνει πείνα πια για τα καλά Τελείωσαν γάτες, φύκια και αρούρια «Έξοδος! Κι ας μας τινάξουν τα μυαλά» Ομόψυχα ζητωκραυγάζαν γιούρια

Μανάδες κι άντρες, παιδιά αποχαιρετάν Ζωστήκαν γέροντες φυσέκια και σεντέφια Του Πάτερ νέκταρ όλοι κοινωνάν Καλή αντάμωση να έχουμε αδέρφια!

Γιατί το Σύμπαν δεν έχει αρχή Susskind Speaks

Γιατί το Σύμπαν δεν έχει αρχή Susskind Speaks  Why the universe might be a structure that simply IS

ΟΙ ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ ΠΟΛΙΟΡΚΗΜΕΝΟΙ Μαρκόπουλος - Σολωμός

 

Συναυλία αλληλεγγύης για την Κούβα στο πάρκο Ελευθερίας 22/3/2026

 

Αντώνης Ανδρουλιδάκης: .. το όριο της ισχύος όταν αποσυνδέεται από το νόημα.

 Αντώνης Ανδρουλιδάκης

 

·

Ακολουθήστε

2 ημ. 

·

Η ισραηλινή κοινωνία βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη με μια βίαιη απομυθοποίηση.

Ότι ο πόλεμος δεν είναι μια τεχνολογικά ελεγχόμενη διαδικασία, αλλά μια εμπειρία αβεβαιότητας, απώλειας και διαρκούς ψυχικής φθοράς.

Για δεκαετίες, η στρατιωτική υπεροχή, η τεχνολογική καινοτομία και η αίσθηση στρατηγικού ελέγχου καλλιέργησαν την πεποίθηση ότι η ισχύς μπορεί να χρησιμοποιείται με ακρίβεια και περιορισμένο κόστος.

Όμως, τώρα καθώς η σύγκρουση αποκτά διάρκεια, βάθος και ανθρώπινο τίμημα, αυτή η αντίληψη καταρρέει.

Η πραγματικότητα του πολέμου εισβάλλει στην καθημερινότητα: όχι πλέον ως εικόνα, αλλά ως εμπειρία.

Και τώρα, το σοκ δεν είναι μόνο στρατιωτικό, είναι υπαρξιακό.

Αυτό που αποκαλύπτεται είναι το όριο της ισχύος όταν αποσυνδέεται από το νόημα.

Η ισραηλινή κοινωνία, όπως και άλλες δυτικές κοινωνίες, καλείται να διαχειριστεί μια αντίφαση: διαθέτει τεράστια ικανότητα επιβολής, αλλά βρίσκεται απέναντι σε αντιπάλους που λειτουργούν με όρους αντοχής, ταυτότητας και αποστολής. Δηλαδή, ανθρώπους που δεν "μασάνε" στην ισχύ.

Σε μια τέτοια συνθήκη, η ισχύς δεν επαρκεί για να προσφέρει ασφάλεια ή ψυχολογική σταθερότητα.

Αντίθετα, όσο η σύγκρουση παρατείνεται, τόσο εντείνεται η αίσθηση ότι ο έλεγχος είναι μερικός και η ανθρώπινη ύπαρξη εύθραυστη.

Και τώρα γίνεται και πάλι σαφές κάτι που η ιστορία επαναλαμβάνει διαρκώς:

Ο πόλεμος δεν είναι ποτέ εργαλείο χωρίς συνέπειες, δεν είναι διασκεδαστικό video game, είναι μια εξαιρετικά επώδυνη διαδικασία που μετασχηματίζει όχι μόνο τον αντίπαλο, αλλά και αυτόν που τον διεξάγει.

Αντώνης Ανδρουλιδάκης ΜΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΗΓΜΕΝΗ ΒΑΡΒΑΡΟΤΗΤΑ Η Δύση χωρίς νόημα και η λατρεία της ισχύος

 ΜΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΗΓΜΕΝΗ ΒΑΡΒΑΡΟΤΗΤΑ

Η Δύση χωρίς νόημα και η λατρεία της ισχύος

Η κρίση που βιώνει σήμερα η Δύση δεν είναι απλώς πολιτική ή οικονομική. Είναι βαθιά υπαρξιακή. Είναι η κρίση ενός πολιτισμού που έχασε το νόημα και προσπαθεί να καλύψει το κενό με ισχύ.

Για δεκαετίες, η Δύση αποδόμησε συστηματικά κάθε πηγή νοήματος: θρησκεία, παράδοση, συλλογική ταυτότητα, ακόμη και την ίδια την έννοια της αλήθειας. Στο όνομα της ελευθερίας, αποσύνδεσε τον άνθρωπο από κάθε σταθερό σημείο αναφοράς. Το αποτέλεσμα δεν ήταν η απελευθέρωση, αλλά ο μηδενισμός.

Ο δυτικός κόσμος είναι πλέον ένας κόσμος όπου τίποτα δεν είναι αληθινό και όλα είναι επιτρεπτά, αλλά ανούσια.

Αλλά το ξέρουμε: όταν το νόημα καταρρέει, η ισχύς γίνεται το μόνο που απομένει. Η ανάγκη κυριαρχίας επί του Άλλου είναι η απελπισμένη προσπάθεια να κρατηθεί μια σχέση δίχως νόημα. Γιατί η ισχύς είναι το τελευταίο καταφύγιο των ανέραστων ανθρώπων.

Κάπως έτσι, η Δύση δεν υπερασπίζεται σήμερα αξίες με την παλιά έννοια. Διαχειρίζεται ισορροπίες. Δεν πιστεύει σε τίποτα, μονάχα επιβάλλει. Δεν εμπνέει, ελέγχει.

Ακόμη και η γλώσσα των δικαιωμάτων παραμένει, αλλά λειτουργεί ως ρητορικό περίβλημα. Στον πυρήνα, η λογική είναι ωμή: ό,τι μπορεί να επιβληθεί, επιβάλλεται, ό,τι δεν μπορεί να ελεγχθεί, καταστρέφεται ή απομονώνεται. Και αυτό δεν είναι realpolitik. Είναι μηδενιστική ισχύς.

Η ισχύς δεν λειτουργεί μόνο ως εργαλείο. Λειτουργεί ως ψυχολογική ανάγκη, ως ανακούφιση στην οδύνη του κενού. .

Πρόκειται για έναν πολιτισμό που δεν πιστεύει σε τίποτα. Δεν αντέχει την αδυναμία, δεν αντέχει την αβεβαιότητα, δεν αντέχει το ενδεχόμενο να μην ελέγχει, δεν αντέχει την ίδια την ανθρώπινη ευαλωτότητα, την ανθρώπινη ευθραυστότητα, δεν αντέχει οτιδήποτε ανθρώπινο.

Να πως η ισχύς έγινε παρηγοριά, έγινε "θρησκεία". Όχι γιατί δίνει νόημα, αλλά γιατί απομακρύνει το άγχος της έλλειψής του.

Αυτό εξηγεί την εμμονή με την τεχνολογική υπεροχή, με τη στρατιωτική κυριαρχία, με την επιτήρηση και τον έλεγχο

Η ισχύς, δηλαδή, δεν είναι απλώς πολιτική επιλογή. Είναι υπαρξιακό υποκατάστατο.

Από την απονοηματοδότηση στη βαρβαρότητα

Το πρόβλημα όμως είναι ότι η ισχύς χωρίς νόημα δεν έχει όρια.

Όταν δεν υπάρχει ιερό, αξιακός περιορισμός, υπαρξιακή ευθύνη

η ισχύς μετατρέπεται εύκολα σε βία χωρίς φραγμούς.

Κοντολογίς, από την απονοηματοδότηση στη βαρβαρότητα, ένα τσιγάρο δρόμος.

Και τότε εμφανίζεται αυτό που ήδη βλέπουμε. Πόλεμοι χωρίς κανένα ηθικό πλαίσιο, καταστροφή υποδομών και κοινωνιών ως «παράπλευρες απώλειες», εργαλειοποίηση ζωής και θανάτου, απανθρωποποίηση του ανθρώπου.

Στο τέλος, όλο αυτό, δεν είναι απλά κυνισμός. Είναι η επιστροφή της βαρβαρότητας μέσα από την τεχνολογία.

Η ιστορία προσφέρει ανησυχητικά παράλληλα. Η ύστερη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία διατήρησε για αιώνες τεράστια ισχύ, ενώ ταυτόχρονα έχανε τη συλλογική της συνοχή και πίστη στον εαυτό της. Η Σοβιετική Ένωση κατέρρευσε όχι όταν έπαψε να είναι ισχυ ισχυρή, αλλά μάλλον όταν έπαψε να πιστεύει σε αυτό που εκπροσωπούσε. Ακόμη και η Ευρώπη πριν τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, στο απόγειο της τεχνολογικής και πολιτισμικής της ανάπτυξης, οδηγήθηκε σε καταστροφική σύγκρουση, ακριβώς επειδή η ισχύς της είχε αποσυνδεθεί από ένα σταθερό πλαίσιο νοήματος. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, το πρόβλημα δεν ήταν η έλλειψη δύναμης, αλλά η έλλειψη λόγου για τον οποίο άξιζε να χρησιμοποιηθεί.

Το πιο τραγικό είναι ότι η Δύση εξακολουθεί να πιστεύει ότι μπορεί να ασκεί ισχύ χωρίς να χρειάζεται νόημα. Ότι μπορεί να διατηρεί την παγκόσμια τάξη μόνο μέσω ελέγχου, χωρίς να εμπνέει ή να νομιμοποιείται βαθύτερα. Και εδώ ακριβώς βρίσκεται μια αντίφαση, αλλά και μια γεννήτρια δεινών για ολόκληρη την ανθρωπότητα. Γιατί, η ισχύς χωρίς νόημα χάνει σταδιακά τη νομιμοποίησή της και όσο τη χάνει, τόσο πιο βίαιη γίνεται για να την διατηρήσει.

Αυτό είναι το επικίνδυνο σπιράλ. λιγότερο νόημα, περισσότερη ισχύς. Περισσότερη ισχύς, λιγότερη νομιμοποίηση και ακόμη λιγότερο νόημα. Λιγότερη νομιμοποίηση, ακόμη περισσότερη ισχύς.

Σε αυτό το πλαίσιο, η σύγκρουση με δρώντες που λειτουργούν με όρους νοήματος (θρησκευτικού, πολιτισμικού ή ιστορικού) δεν είναι απλώς γεωπολιτική.

Είναι σύγκρουση δύο ανθρωπολογιών:

- από τη μία: ο άνθρωπος ως φορέας νοήματος

- και από την άλλη: ο άνθρωπος ως φορέας ισχύος

Η μία πλευρά είναι διατεθειμένη να θυσιαστεί για αυτό που πιστεύει και η άλλη δυσκολεύεται ακόμη και να εξηγήσει γιατί πολεμά.

Πρόκειται συνεπώς για ασυμμετρία νοήματος και ως τέτοια είναι βαθιά αποσταθεροποιητική.

Η Δύση βέβαια συχνά παρουσιάζει τους αντιπάλους της ως απειλή. Αλλά η βαθύτερη κρίση δεν προέρχεται από αυτούς.

Προέρχεται από την ίδια της την εσωτερική αποσύνθεση.

Έναν πολιτισμό που δεν πιστεύει πλέον σε τίποτα, αλλά διαθέτει τεράστια ισχύ. Και αυτός ο συνδυασμός είναι ιστορικά εκρηκτικός, γιατί καμιά ισχύς δεν είναι αρκετή για να υποκαταστήσει το χαμένο νόημα.

Αντώνης Ανδρουλιδάκης 3 ώρ. · ΓΙΑ Ο,ΤΙ ΔΕΝ ΑΝΤΕΞΕ ΝΑ ΥΠΑΡΞΕΙ

 

Αντώνης Ανδρουλιδάκης

3 ώρ. ·

ΓΙΑ Ο,ΤΙ ΔΕΝ ΑΝΤΕΞΕ ΝΑ ΥΠΑΡΞΕΙ

Υπάρχει μια μορφή πένθους που σπάνια αναγνωρίζεται, γιατί δεν διαθέτει το υλικό της μνήμης για να νομιμοποιηθεί. Δεν αφορά ό,τι έζησε κανείς και χάθηκε, αλλά ό,τι άγγιξε το κατώφλι της ύπαρξης και δεν πέρασε ποτέ μέσα.

Είναι το πένθος του μη γεννημένου έρωτα.

Ο έρωτας που δεν ήρθε, αλλά δεν είναι ανύπαρκτος. Είναι υπαρκτός ως δυνατότητα. Όπως σημειώνει και ο Byung-Chul Han, ο έρωτας ζει από την απόσταση και την έλλειψη - εκεί όπου το άλλο δεν κατέχεται, αλλά παραμένει ανοιχτό ως δυνατότητα. Εγγράφεται στη συνείδηση όχι ως εμπειρία, αλλά ως ίχνος.

Ένα βλέμμα που διήρκεσε λίγο περισσότερο απ’ όσο «έπρεπε», μια λέξη που δεν ειπώθηκε, μια κίνηση που ανεστάλη την τελευταία στιγμή.

Πρόκειται για μια σχεδόν-εμπειρία, μια εν δυνάμει συνάντηση που δεν ολοκληρώθηκε, αλλά άφησε πίσω της ψυχικό αποτύπωμα.

Αυτός ο έρωτας δεν προσφέρει αναμνήσεις, αλλά δημιουργεί φαντάσματα. Και το πένθος που τον συνοδεύει είναι ιδιόμορφο γιατί δεν θρηνεί γεγονότα, αλλά εκδοχές. Δεν αφορά στιγμές που χάθηκαν, αλλά εαυτούς που δεν πρόλαβαν να υπάρξουν. Το υποκείμενο δεν πενθεί τον άλλον ως πρόσωπο, αλλά τον εαυτό του μέσα σε μια σχέση που δεν πραγματώθηκε - τη ζωή που δεν άνοιξε, τον χρόνο που δεν εκτυλίχθηκε, τον κόσμο που έμεινε σε αναστολή.

Γι’ αυτό το πένθος είναι πιο σιωπηλό. Δεν έχει εικόνες να στηριχθεί, ούτε αφηγήσεις να αναπαράγει. Τρέφεται από υποθέσεις. Από το επαναλαμβανόμενο «κι αν…», που δεν οδηγεί σε συμπέρασμα, αλλά σε μια διαρκή εκκρεμότητα.

Κι όμως, δεν πρόκειται για ψευδαίσθηση. Η ψυχική οικονομία δεν διακρίνει αυστηρά ανάμεσα στο βιωμένο και στο δυνητικό. Ό,τι επενδύθηκε ως δυνατότητα, μπορεί να χαθεί ως απώλεια. Η καρδιά δεν πενθεί μόνο ό,τι υπήρξε, πενθεί και ό,τι δεν άντεξε να υπάρξει.

Σε αυτό ακριβώς το σημείο αναδύεται μια απρόσμενη τρυφερότητα. Η ικανότητα να θλίβεσαι για κάτι που δεν έζησες υποδηλώνει ότι κάποτε βρέθηκες σε θέση διαθεσιμότητας - ότι ήσουν, έστω και στιγμιαία, ανοιχτός στη συνάντηση. Και μ' αυτή την έννοια το πένθος του μη γεννημένου έρωτα δεν είναι μόνο απώλεια, είναι και ένδειξη ζωής.

Διότι, τελικά, το γεγονός ότι μπορείς να πενθείς το ανεκπλήρωτο σημαίνει ότι η επιθυμία δεν έχει σιγήσει. Και αυτό, όσο επώδυνο κι αν είναι, αποτελεί ίσως τη βαθύτερη απόδειξη ότι η καρδιά παραμένει ενεργή - ικανή να στραφεί ξανά προς το ενδεχόμενο του έρωτα.

Ίσως, όμως, το πένθος του μη γεννημένου έρωτα να μην αφορά μόνο έναν άλλον που δεν συναντήθηκε ποτέ, αλλά μια ολόκληρη εκδοχή της ζωής που έμεινε αβίωτη.

Γιατί κάθε έρωτας που δεν γεννήθηκε συμπαρασύρει μαζί του και έναν κόσμο που δεν άνοιξε. Επιλογές που δεν έγιναν, χρόνους που δεν ξεδιπλώθηκαν, εαυτούς που δεν απέκτησαν μορφή.

Και έτσι, μέσα στη σιωπή αυτού του πένθους, δεν θρηνούμε μόνο μια απουσία σχέσης.

Θρηνούμε μάλλον και τη σκιά μιας ζωής που θα μπορούσε να ήταν δική μας και δεν υπήρξε ποτέ. 

Το Ιράν δηλώνει ότι θα πολεμήσει «μέχρι τελικής νίκης»

 

Πεκίνο προς Τελ – Αβίβ και Ουάσιγκτων: “Το Ισραήλ θα πάψει να υπάρχει τη στιγμή που θα χρησιμοποιήσει πυρηνικό όπλο!” |

 2 λ.   Κοινοποιήθηκε στους εξής: Δημόσια

konstantakopoulos.gr

Πεκίνο προς Τελ – Αβίβ και Ουάσιγκτων: “Το Ισραήλ θα πάψει να υπάρχει τη στιγμή που θα χρησιμοποιήσει πυρηνικό όπλο!” | ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝ

ΔιεθνηΕΥΡΩΠΗ Πεκίνο προς Τελ – Αβίβ και Ουάσιγκτων: “Το Ισραήλ θα πάψει να υπάρχει τη στιγμή που θα χρησιμοποιήσει πυρηνικό όπλο!” March 19, 2026 FacebookTwitterPinterestWhatsApp Είχαμ...

«Ρίσκο νέου Βιτενάμ για τις ΗΠΑ στο Ιράν- Αυτός ο πόλεμος δεν είναι της Ελλάδας»-Κ.Λουκόπουλος

«Ρίσκο νέου Βιτενάμ για τις ΗΠΑ στο Ιράν- Αυτός ο πόλεμος δεν είναι της Ελλάδας»-Κ.Λουκόπουλος 

Bernie Sanders Sounds Alarm

Bernie Sanders Sounds Alarm 

Π.Παύλος : Η αντιμετώπιση του Ιράν από τις ΗΠΑ- Ισραήλ ως "δαίμονα" της ανθρωπότητας και η Ελλάδα

Π.Παύλος : Η αντιμετώπιση του Ιράν από τις ΗΠΑ- Ισραήλ ως "δαίμονα" της ανθρωπότητας και η Ελλάδα 

Jeffrey Sachs and Others

 

Jeffrey Sachs and Others

ΠΟΛΕΜΟΥ ΣΥΝΕΧΕΙΑ..

 

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ....

Αντώνης Ανδρουλιδάκης ΟΤΑΝ Η "ΑΡΙΣΤΕΡΑ" ΧΑΝΕΙ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ

 Αντώνης Ανδρουλιδάκης

1 ημ. ·

ΟΤΑΝ Η "ΑΡΙΣΤΕΡΑ" ΧΑΝΕΙ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ

Ένα από τα πιο παράδοξα φαινόμενα της εποχής μας είναι ότι τμήματα της δυτικής αριστεράς βρέθηκαν να υιοθετούν μια στάση σχεδόν εχθρική απέναντι σε κάθε μορφή θρησκείας ή πνευματικότητας. Στο όνομα του ορθολογισμού και της προόδου, η θρησκεία αντιμετωπίζεται συχνά όχι ως μια ιστορική και πολιτισμική μορφή ζωής των λαών, αλλά σχεδόν ως μια μορφή συλλογικής καθυστέρησης που πρέπει να εξαλειφθεί.

Η στάση αυτή έχει βαθιές ρίζες στη διαφωτιστική παράδοση της Ευρώπης. Ο Διαφωτισμός υπήρξε πράγματι μια ιστορική επανάσταση της σκέψης. Απελευθέρωσε τις δυτικές κοινωνίες από θεσμούς που χρησιμοποιούσαν τη θρησκεία για να νομιμοποιούν την εξουσία τους. Όμως η κριτική απέναντι στη θρησκευτική εξουσία μετατράπηκε σταδιακά, σε ορισμένα ρεύματα, σε μια συνολική περιφρόνηση απέναντι σε κάθε μορφή πνευματικής εμπειρίας.

Εκεί βρίσκεται και το παράδοξο. Ένα κίνημα που γεννήθηκε για να υπερασπιστεί τους λαούς απέναντι στην εξουσία, άρχισε να αντιμετωπίζει με καχυποψία ή ακόμη και με ειρωνεία τις ίδιες τις πολιτισμικές και πνευματικές παραδόσεις των λαών.

Αυτή η μετατόπιση δεν είναι μόνο φιλοσοφική, έχει και βαθιά ιστορική διάσταση. Συνδέεται με έναν τρόπο σκέψης που διαμορφώθηκε παράλληλα με την ευρωπαϊκή αποικιοκρατία. Από τον 18ο και τον 19ο αιώνα, οι αποικιακές δυνάμεις συνήθιζαν να παρουσιάζουν τους λαούς της Ασίας, της Αφρικής και της Μέσης Ανατολής ως «καθυστερημένους», «παραδοσιακούς» ή «θρησκευτικά εγκλωβισμένους». Με αυτό τον τρόπο η αποικιοκρατική επέκταση μπορούσε να εμφανιστεί όχι ως κατάκτηση αλλά ως αποστολή εκπολιτισμού.

Η γλώσσα άλλαξε, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις το σχήμα σκέψης παρέμεινε. Όταν μια κοινωνία που οργανώνεται γύρω από ισχυρές θρησκευτικές ή πνευματικές παραδόσεις παρουσιάζεται απλώς ως «θεοκρατική», «σκοταδιστική» ή «οπισθοδρομική», τότε γίνεται ευκολότερο να παρουσιαστεί κάθε σύγκρουση μαζί της ως δήθεν αγώνας εκσυγχρονισμού και προόδου. Έτσι, η γεωπολιτική μεταμφιέζεται σε πολιτισμική αποστολή.

Με αυτόν τον τρόπο, ένα μέρος της λεγόμενης «δικαιωματικής» ή νεοφιλελεύθερης αριστεράς κατέληξε, συχνά χωρίς να το αντιλαμβάνεται, να υιοθετεί το ίδιο αφήγημα που χρησιμοποιούν οι μεγάλες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις για να νομιμοποιούν πιέσεις, κυρώσεις ή ακόμη και στρατιωτικές επεμβάσεις. Η σύγκρουση παρουσιάζεται τότε όχι ως σύγκρουση ισχύος ή κυριαρχίας, αλλά ως μάχη εναντίον της «θεοκρατίας», της «καθυστέρησης» ή του «θρησκευτικού φανατισμού».

Η περίπτωση του Ιράν αποτελεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της ιδεολογικής μετατόπισης. Αντί να αντιμετωπίζεται πρωτίστως ως μια σύγκρουση που αφορά την εθνική κυριαρχία, τη γεωπολιτική ισορροπία και το δικαίωμα ενός λαού να καθορίζει ο ίδιος το πολιτικό του σύστημα, παρουσιάζεται συχνά αποκλειστικά ως σύγκρουση ανάμεσα στον «εκσυγχρονισμό» και τη «θεοκρατία».

Έτσι όμως εξαφανίζεται από το προσκήνιο το πιο ουσιώδες ερώτημα: ποιος έχει το δικαίωμα να αποφασίζει για την ιστορική μοίρα ενός λαού; Όταν το Ιράν παρουσιάζεται ως «καθεστώς μουλάδων», γίνεται ευκολότερο να νομιμοποιείται στη δυτική συνείδηση η απομόνωση, η επιθετικότητα και η διαρκής πίεση εναντίον του. Και βέβαια με αυτόν τον τρόπο, η γλώσσα της χειραφέτησης μετατρέπεται σε γλώσσα πειθάρχησης, και η επίκληση της προόδου γίνεται το ηθικό προσωπείο μιας πολιτικής υπονόμευσης της εθνικής ανεξαρτησίας.

Σημαντική σε αυτή τη συζήτηση είναι και η συμβολή του ανθρωπολόγου Talal Asad, ο οποίος έχει δείξει ότι η έννοια της «κοσμικότητας» δεν είναι τόσο ουδέτερη όσο συχνά παρουσιάζεται. Στο έργο του Formations of the Secular υποστηρίζει ότι η διάκριση ανάμεσα στο «κοσμικό» και το «θρησκευτικό» δεν αποτελεί μια φυσική ή παγκόσμια κατηγορία, αλλά ένα ιστορικό προϊόν της δυτικής πολιτικής εξέλιξης. Με άλλα λόγια, η κοσμικότητα δεν είναι απλώς απουσία θρησκείας από την πολιτική. Είναι ένα συγκεκριμένο καθεστώς εξουσίας που καθορίζει ποιες μορφές πίστης θεωρούνται αποδεκτές και ποιες χαρακτηρίζονται προβληματικές ή επικίνδυνες.

Μέσα από αυτό το πρίσμα, κοινωνίες που οργανώνονται γύρω από διαφορετικές πολιτισμικές και θρησκευτικές παραδόσεις παρουσιάζονται εύκολα ως «θεοκρατικές» ή «οπισθοδρομικές», όχι επειδή στερούνται πολιτικής λογικής, αλλά επειδή δεν εντάσσονται στο συγκεκριμένο δυτικό μοντέλο κοσμικότητας.

Το αποτέλεσμα είναι μια ιδεολογική αντιστροφή. Η αριστερά που ιστορικά υπερασπιζόταν το δικαίωμα των λαών στην αυτοδιάθεση, βρίσκεται να αντιμετωπίζει με καχυποψία τις ίδιες τις πολιτισμικές μορφές μέσα από τις οποίες οι λαοί αυτοί εκφράζονται.

Το βαθύτερο πρόβλημα είναι ίσως πιο υπαρξιακό. Αυτή η "αριστερά" έχει μάλλον ξεχάσει ότι ο άνθρωπος δεν είναι μόνο οικονομικό ή πολιτικό ον. Είναι και ον που αναζητά νόημα, κοινότητα, ιερότητα, τελετουργία. Η ανάγκη για πνευματικότητα δεν είναι απλώς μια ιδεολογική κατασκευή, είναι βαθιά ριζωμένη στην ανθρώπινη εμπειρία.

Όταν η πολιτική σκέψη αρνείται αυτή τη διάσταση, κινδυνεύει να αποκοπεί από τον ίδιο τον άνθρωπο. Και τότε η υπεράσπιση των «δικαιωμάτων» μετατρέπεται συχνά σε μια αφηρημένη ηθική που αγνοεί την ιστορία, τον πολιτισμό και τις υπαρξιακές ανάγκες των κοινωνιών.

Ίσως λοιπόν το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν πρέπει να ασκούμε κριτική στη θρησκευτική εξουσία. Αυτή η κριτική υπήρξε πολλές φορές αναγκαία. Το ερώτημα είναι αν μπορούμε να διακρίνουμε τη διαφορά ανάμεσα στην κριτική της εξουσίας και στην περιφρόνηση της πνευματικής ζωής των λαών.

Γιατί μια αριστερά που χάνει την ικανότητα να κατανοεί τις βαθιές πολιτισμικές και πνευματικές ρίζες των κοινωνιών κινδυνεύει να χάσει κάτι ακόμη πιο θεμελιώδες: την ίδια την επαφή της με τον άνθρωπο - και μαζί με αυτήν, την ικανότητα να υπερασπίζεται πραγματικά τους λαούς απέναντι στην ισχύ.

Και ίσως το πιο ειρωνικό στοιχείο αυτής της ιστορίας είναι ότι την ίδια στιγμή που η Δύση εμφανίζεται να διδάσκει τον υπόλοιπο κόσμο για τον «εκσυγχρονισμό», η ίδια βιώνει -μάλλον καθόλου τυχαία- μια βαθιά υπαρξιακή κρίση.

Όπως επισημαίνει ο Byung-Chul Han, ο σύγχρονος δυτικός κόσμος χαρακτηρίζεται όλο και περισσότερο από την απώλεια νοήματος, κοινότητας και τελετουργίας. Η κοινωνία μετατρέπεται σε ένα σύνολο απομονωμένων ατόμων που κινούνται μέσα σε έναν αδιάκοπο κύκλο κατανάλωσης, παραγωγής και ψηφιακής επιτάχυνσης.

Όταν όμως μια κοινωνία χάνει τις μορφές κοινής μνήμης, τα σύμβολα και τις τελετουργίες που συγκροτούν το νόημα της συλλογικής ζωής, τότε δεν βιώνει απλώς μια πολιτισμική αλλαγή, βιώνει μια βαθιά πνευματική εξάντληση.

Και ίσως γι’ αυτό η σύγχρονη Δύση, όχι μόνο δυσκολεύεται να κατανοήσει κοινωνίες που, παρά τις αντιφάσεις τους, εξακολουθούν να διατηρούν ισχυρές μορφές νοήματος, κοινότητας και πνευματικής ζωής, αλλά απαιτεί και να τις εξοντώσει.